નવી દિલ્‍હી, તા.૪: દેશભરના ૧૨ રાજ્‍યોમાં આજથી એક ખાસ સઘન સુધારણા SIR શરૂ થવા જઈ રહી છે, જેમાં આશરે ૫૧ કરોડ મતદારો ભાગ લેશે. SIR હાથ ધરવા પાછળ ચૂંટણી પંચનો ઉદ્દેશ્‍ય મતદાર યાદીને અપડેટ કરવાનો અને પાત્ર મતદારોના નામોનો સમાવેશ કરવાનો છે. SIR ખાતરી કરશે કે કોઈ નામ અવગણવામાં ન આવે કે પુનરાવર્તિત ન થાય. છેલ્લી મતદાર યાદી અપડેટ ૨૦૦૨ અને ૨૦૨૪ ની વચ્‍ચે થઈ હતી, પરંતુ હવે SIR  ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્‍ટ્‍સને ઓળખશે અને તેમને મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરશે, તેમના સ્‍થાને પાત્ર મતદારો મૂકશે.

નોંધનીય છે કે ભારતના ચૂંટણી પંચના મુખ્‍ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે ૨૭ ઓક્‍ટોબર, ૨૦૨૫ ના રોજ રાષ્‍ટ્રવ્‍યાપી SIR ની જાહેરાત કરી હતી. આ પ્રક્રિયા ૪ નવેમ્‍બરથી ૪ ડિસેમ્‍બર સુધી ચાલશે. ડ્રાફ્‌ટ મતદાર યાદી ૯ ડિસેમ્‍બરે બહાર પાડવામાં આવશે અને અંતિમ મતદાર યાદી ૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ પ્રકાશિત કરવામાં આવશે. લ્‍ત્‍ય્‍ નવ રાજ્‍યોમાં હાથ ધરવામાં આવશે ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્‍ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ, રાજસ્‍થાન, ગોવા, ગુજરાત, કેરળ, તમિલનાડુ અને બંગાળ, અને ત્રણ કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશો આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓ, લક્ષદ્વીપ અને પુડુચેરી. ૨૦૨૬ માં તમિલનાડુ, પુડુચેરી, કેરળ અને પﾍમિ બંગાળમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે, જ્‍યારે SIR આસામમાં પાછળથી યોજાશે.

SIR પ્રક્રિયા ૪ નવેમ્‍બર, ૨૦૨૫ થી શરૂ થશે અને ૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ સુધીમાં પૂર્ણ થશે. પ્રથમ તબક્કામાં, ૨૮ ઓક્‍ટોબરથી ૩ નવેમ્‍બર સુધી, તમામ ૧૨ રાજ્‍યોના બૂથ લેવલ ઓફિસર્સ અને રિર્ટનિંગ ઓફિસર્સને તાલીમ આપવામાં આવી હતી અને SIR કરવા માટે જરૂરી સામગ્રીનું વિતરણ કરવામાં આવ્‍યું હતું. ૪ નવેમ્‍બરથી ૪ ડિસેમ્‍બર સુધી, BLOs ઘરે ઘરે જઈને હાલની મતદાર યાદીની ચકાસણી કરશે. નવા મતદારો ઉમેરવામાં આવશે અને નકલી મતદારોને દૂર કરવામાં આવશે. ૯ ડિસેમ્‍બરે ડ્રાફ્‌ટ મતદાર યાદી બહાર પાડવામાં આવશે, જેનાથી લોકો તેમના વાંધા અને દાવાઓ રજૂ કરી શકશે. તમે નામ ઉમેરવા અથવા દૂર કરવા માટે અરજી કરી શકો છો. બધી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કર્યા પછી, ૭ ફેબ્રુઆરીએ અંતિમ મતદાર યાદી બહાર પાડવામાં આવશે.

જ્‍યારે BLO તમારા ઘરે SIR કરાવવા માટે આવે છે, ત્‍યારે તમે તેમને ચકાસણી માટે આ ૧૩ દસ્‍તાવેજો બતાવી શકો છો જન્‍મ પ્રમાણપત્ર, ૧૦મા ધોરણની પરીક્ષાનું પ્રમાણપત્ર, પાસપોર્ટ, સરકારી જમીન/ઘરના દસ્‍તાવેજો, જાતિ પ્રમાણપત્ર, નિવાસ પ્રમાણપત્ર, સરકારી નોકરીનું ID અથવા પેન્‍શન ઓર્ડર, કુટુંબ રજિસ્‍ટર, પાસપોર્ટ-કદનો ફોટો, બેંક પાસબુક, રેશન કાર્ડ, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્‍સ, મનરેગા જોબ કાર્ડ.

ચૂંટણી પંચ માને છે કે SIR એ સુનિﾍતિ કરશે કે કોઈ પણ લાયક મતદાર બાકાત ન રહે અને કોઈ પણ અયોગ્‍ય મતદાર યાદીમાં શામેલ ન થાય. મોટાભાગના રાજ્‍યોમાં છેલ્લો SIR ૨૦૦૨ અને ૨૦૦૪ ની વચ્‍ચે હાથ ધરવામાં આવ્‍યો હતો.

SIR નો મુખ્‍ય ઉદ્દેશ્‍ય ગેરકાયદેસર વિદેશી ઇમિગ્રન્‍ટ્‍સને તેમના જન્‍મસ્‍થળની ચકાસણી કરીને બહાર કાઢવાનો છે. વિવિધ રાજ્‍યોમાં ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્‍ટ્‍સ, ખાસ કરીને બાંગ્‍લાદેશ અને મ્‍યાનમારના ઇમિગ્રન્‍ટ્‍સ સામે કાર્યવાહીને ધ્‍યાનમાં રાખીને આ પગલું મહત્‍વપૂર્ણ છે.

પﾍમિ બંગાળના મુખ્‍યમંત્રી અને તળણમૂલ કોંગ્રેસના સુપ્રીમો મમતા બેનર્જી મંગળવારે SIR સામે કોલકાતામાં વિરોધ કૂચ કરશે. દરમિયાન, ભાજપના ધારાસભ્‍ય અને વિપક્ષના નેતા સુવેન્‍દુ અધિકારી પણ SIR દ્વારા ઘૂસણખોરોને હાંકી કાઢવાની માંગણી સાથે ઉત્તર ૨૪ પરગણા જિલ્લામાં એક કૂચનું નેતળત્‍વ કરશે.

ભાજપના સાંસદ અને કેન્‍દ્રીય શિપિંગ રાજ્‍યમંત્રી શાંતનુ ઠાકુરે દાવો કર્યો છે કે આ વખતે, SIR મતદાર યાદીમાંથી ૧૨ મિલિયન ગેરકાયદેસર નામો દૂર કરશે. દરમિયાન, તમિલનાડુમાં શાસક DMK એ રાજ્‍યમાં SIR ને પડકારતી સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી છે.