નવી દિલ્હી. ગ્રાહકોને તેમના ખરીદેલા માલ પર વાસ્તવિક અધિકાર સાથે સશક્ત બનાવવા માટે એક મોટી પહેલ ચાલી રહી છે. જો તેમના મોબાઇલ ફોન, ટીવી, ટ્રેક્ટર, રેફ્રિજરેટર અથવા અન્ય ઉપકરણો તૂટી જાય તો તેમને હવે નવા ખરીદવાની ફરજ પાડવામાં આવશે નહીં. ટૂંક સમયમાં, કયા ઉત્પાદનો સરળતાથી અને કયા ખર્ચે રિપેર કરી શકાય છે તેની માહિતી ઉપલબ્ધ થશે.

આ મિશનમાં જાહેર ભાગીદારી વધારવા માટે, ગ્રાહક મંત્રાલયે સર્જનાત્મક વિચારો એકત્રિત કરવાના હેતુથી લોગો ડિઝાઇનિંગ સ્પર્ધા શરૂ કરી છે. રિપેર કરવાનો અધિકાર પોર્ટલ પહેલેથી જ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે.

આ સ્પર્ધા માય-ગો અને નેશનલ લો યુનિવર્સિટી, દિલ્હીના સહયોગથી શરૂ કરવામાં આવી હતી. તે ૧૬ વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના તમામ ભારતીય નાગરિકો માટે ખુલ્લું છે. સહભાગીઓ ૩૦ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ સુધી માય-ગો પોર્ટલ પર તેમની મૂળ ડિઝાઇન સબમિટ કરી શકે છે. વિજેતાને ૨૫,૦૦૦ રૂપિયાનું ઇનામ મળશે, અને પસંદ કરેલ લોગો સત્તાવાર રીતે અપનાવવામાં આવશે.

મોટાભાગની કંપનીઓ તેમના ઉપકરણો એવી રીતે બનાવે છે કે જો કોઈ ભાગ નિષ્ફળ જાય, તો સમગ્ર ઉત્પાદન બદલવું પડે છે. સ્પેરપાર્ટ્સ મોંઘા હોય છે, અને સમારકામની માહિતી ઘણીવાર છુપાવવામાં આવે છે.

સરકાર હવે ઇચ્છે છે કે કંપનીઓ રિપોર્ટ કરે કે ઉત્પાદનનું સમારકામ કેટલું સરળ છે. આ હાંસલ કરવા માટે, એક ઇન્ડેક્સ બનાવવામાં આવશે, જેનો સ્કોર ૧ થી ૧૦ ની વચ્ચે હશે. સ્કોર જેટલો ઊંચો હશે, તેટલું સમારકામ સરળ બનશે. આ સ્કોર પેકેજિંગ પર અથવા ઑનલાઇન પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે, જેથી ગ્રાહકો ખરીદી કરતા પહેલા નક્કી કરી શકે કે કઈ બ્રાન્ડ શ્રેષ્ઠ છે. શરૂઆતમાં, આ ઇન્ડેક્સ પાંચ ક્ષેત્રોમાં લાગુ કરવામાં આવશે.

દેશના સામાન્ય લોકોને સીધો ફાયદો:

મોબાઇલ ફોન અને ટેબ્લેટ, ઘરગથ્થુ ઉપકરણો, ઓટોમોબાઇલ્સ, કૃષિ મશીનરી અને અન્ય ગ્રાહક ઉત્પાદનો. આનાથી ખેડૂતોથી લઈને શહેરી ગ્રાહકો સુધી દરેકને ફાયદો થશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ખેડૂતના ટ્રેક્ટરનો ભાગ બગડી જાય, તો તેને નવું ટ્રેક્ટર ખરીદવાની જરૂર નહીં પડે; તેના બદલે, તે સરળતાથી તેનું સમારકામ કરાવી શકે છે.

દેશમાં દર વર્ષે લાખો ટન ઈ-કચરો (ઈલેક્ટ્રોનિક કચરો) ઉત્પન્ન થાય છે. મોબાઈલ ફોન, ટીવી, કોમ્પ્યુટર અને ઘરગથ્થુ ઉપકરણોનો નિકાલ કરવામાં આવે છે કારણ કે સમારકામ ખર્ચાળ અથવા અશક્ય છે. સરકાર માને છે કે જો લોકો તેમની જૂની વસ્તુઓનું યોગ્ય રીતે સમારકામ કરાવી શકે, તો તે માત્ર પૈસા બચાવવા જ નહીં પરંતુ પર્યાવરણનું પણ રક્ષણ કરશે.