નવી દિલ્‍હી તા.૫:  જો કેન્‍દ્ર સરકારની યોજના સફળ થાય છે, તો દેશમાં ખેતી હવે હળ અને બળદ પર આધારિત રહેશે નહીં, પરંતુ ડ્રોન, કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI), રોબોટ્‍સ અને બીજના જનીન સંપાદન દ્વારા ચલાવવામાં આવશે. પાણીનો બગાડ શૂન્‍ય થશે, અને પુષ્‍કળ ઉપજ ખેડૂતોની આવક વર્તમાન સ્‍તરથી બમણી કરી શકે છે. નીતિ આયોગે દેશમાં કૃષિની દિશા અને સ્‍થિતિને બદલવા માટે આગામી પાંચ વર્ષ માટે એક નવો રોડમેપ બહાર પાડ્‍યો છે.

નીતિ આયોગે કૃષિનું પુનર્નિર્માણ ફ્રન્‍ટિયર ટેકનોલોજી-લેડ ટ્રાન્‍સફોર્મેશન માટે રોડમેપૅ નામના વિઝન દસ્‍તાવેજના રૂપમાં પાંચ વર્ષનો રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. આ દસ્‍તાવેજ એવી તકનીકોને ઓળખે છે જે કૃષિમાં ક્રાંતિ લાવશે, કૃષિમાં ૧૦૦% આત્‍મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરશે. આ તકનીકો આબોહવા પરિવર્તન, પાણીની અછત, માટીનો થાક અને બજારની અનિﾍતિતાને દૂર કરવામાં મદદ કરશે. રોડમેપના અસરકારક અમલીકરણથી આગામી પાંચ વર્ષ (૨૦૨૬-૩૦) દરમિયાન કૃષિ ખર્ચમાં ૪૦ ટકાનો ઘટાડો થવાનો અંદાજ છે. કૃષિ ખર્ચ ખેડૂતોની સમૃદ્ધિ અને ખેતીને નફાકારક બનાવવા માટે સૌથી મોટો અવરોધ માનવામાં આવે છે.

ઇન્‍ટરનેટ ઓફ થિગ્‍સ (IoT): માટીની ભેજ, pH અને પોષક તત્‍વો મોબાઇલ ઉપકરણો પર ૨૪/૭ ઉપલબ્‍ધ છે.

સેટેલાઇટ છબીઃ વાદળો, દુષ્‍કાળ અને પૂર ચેતવણીઓ દ્વારા લાઇવ પાક છબીઓ.

જનીન સંપાદન (CRISPR):  ૨ વર્ષમાં નવી દુષ્‍કાળ, જીવાત અને મીઠા-પ્રતિરોધક જાતો.

આ રીતે આપણે વર્ષ-દર-વર્ષ અમારા લક્ષ્યો હાંસલ કરીશું.

૨૦૨૬: પાયલોટ પ્રોજેક્‍ટઃ ૧૦ રાજ્‍યોમાં ડ્રોન એઆઈ હબ, ૧૦૦,૦૦૦ એકરને આવરી લેશે.

૨૦૨૭: ડિજિટલ એક્‍સેસઃ ૫૦% ખેડૂતોને મફત એપ્‍લિકેશનો, સેટેલાઇટ ડેટા અને IoT કીટ મળશે.

૨૦૨૮: બ્‍લોકચેન દ્વારા વૈશ્વિક બજારમાં સીધી નિકાસ, ૧૦ લાખ ટન કાર્બનિક પદાર્થો.

૨૦૨૯: રોબોટ ક્રાંતિઃ રૂા.૫૦૦/દિવસના દરે રોબોટ ભાડા, ૫૦,૦૦૦ યુનિટ તૈનાત.

૨૦૩૦: સ્‍માર્ટ ગામડાઓઃ દરેક ગામમાં ડિજિટલ ફાર્મ, આવક બમણી કરવાની ખાતરી.

આ ભંડોળ અને માળખાગત સુવિધા મોડેલ હશે.

કૃષિ-ટેક ફંડઃ રૂા.૫૦,૦૦૦ કરોડ.

ડ્રોન દીદીઃ ૧૦૦,૦૦૦ મહિલાઓને તાલીમ.

એઆઈ લેબઃ દરેક જિલ્‍લામાં એક એઆઈ લેબ સ્‍થાપિત કરવામાં આવશે.

મફત સ્‍માર્ટફોનઃ ૧૦ કરોડ ખેડૂતોને આપવામાં આવશે.

રોબોટ બેંકઃ ૧૦૦,૦૦૦ યુનિટ ભાડે આપવામાં આવશે.

ખેડૂતોને લાભઃ આવકઃ ૨૦૩૦ સુધીમાં પ્રતિ એકર ઘઉંનું ઉત્‍પાદન હાલના રૂા.૨૫,૦૦૦ થી વધીને રૂા.૭૦,૦૦૦ થશે.

ઘટાડો ખર્ચઃ ૪૦% ઘટાડો (ખાતર, પાણી અને દવા).

વધારો ઉત્‍પાદનઃ ૬૦% વધારો.

પાણીની બચતઃ ૯૦% (હાઇડ્રોપોનિક્‍સ/એરોપોનિક્‍સ).

બજાર ઉપલબ્‍ધતાઃ ૧૦૦% (બ્‍લોકચેન).

ભંડોળ અને માળખાગત સુવિધા

કૃષિ-ટેક ફંડઃ રૂા.૫૦,૦૦૦ કરોડ.

ડ્રોન દીદીઃ૧૦૦,૦૦૦ મહિલાઓને તાલીમ.

એઆઈ લેબઃ દરેક જિલ્‍લામાં એક એઆઈ લેબ સ્‍થાપિત કરવામાં આવશે.

મફત સ્‍માર્ટફોનઃ ૧૦ કરોડ ખેડૂતો.

રોબોટ બેંકઃ ૧૦૦,૦૦૦ યુનિટ ભાડે આપવામાં આવશે.

સફળતા ત્‍યારે જ મળશે જ્‍યારે બધા સાથે આવશે.

આ યાત્રા એકલા સરકારની નથી. તે ત્‍યારે જ સફળ થશે જ્‍યારે ખેડૂતો, વૈજ્ઞાનિકો, ઉદ્યોગસાહસિકો, રોકાણકારો અને નીતિ ઘડવૈયાઓ એક સાથે આવશે. આપણે ખાતરી કરવી જોઈએ કે ટેકનોલોજી ફક્‍ત પ્રયોગશાળાઓ સુધી મર્યાદિત ન રહે, પરંતુ તે ક્ષેત્રો સુધી પહોંચે, જ્‍યાં તે ખરેખર ફરક લાવી શકે. આ રોડમેપ ભવિષ્‍ય માટે કાર્યવાહી માટે આહવાન છે જ્‍યાં ભારત વિશ્વનું અનાજ ભંડાર બનશે. -બી.વી.આર. સુબ્રમણ્‍યમ, સીઈઓ, નીતિ આયોગ(૩૮.૧૮)