નવી દિલ્હી :શાહબાઝ શરીફ સરકાર પાકિસ્તાનમાં 27મો સુધારો રજૂ કરીને સેનાને સર્વોચ્ચ (આર્મી ચીફ ટુ કોંન્શનલ ઓથોરિટી) બનાવી રહી છે. પસાર થયા પછી, અસીમ મુનીર પાકિસ્તાનના દેશના પ્રથમ ફિલ્ડ માર્શલ બનશે અને તેમને અમર્યાદિત સત્તાઓ મળશે. પરમાણુ હુમલો કરતા પહેલા તેમને પોતાની સરકારની સલાહ લેવાની પણ જરૂર રહેશે નહીં.

પાકિસ્તાન હવે સંપૂર્ણપણે સૈન્યને સોંપવામાં આવશે. ત્યાં, સરકાર સૈન્યની હશે. તે પરમાણુ બટન પકડી રાખશે. અત્યાર સુધી, હુમલો કરતા પહેલા પાકિસ્તાની સેનાને સરકારની સલાહ લેવી પડતી હતી. પરંતુ હવે શાહબાઝ શરીફ સરકાર બંધારણમાં એવો ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે કે આ મુશ્કેલીનો અંત આવશે. આનો અર્થ એ છે કે સેના બધા નિર્ણયો લેશે. આ સુધારા પછી, અસીમ મુનીર એક રીતે સુપર પીએમ બનશે.

પાકિસ્તાન સરકાર બંધારણના 27મા સુધારા પર વિચાર કરી રહી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ બિલ 7 નવેમ્બરના રોજ સેનેટમાં રજૂ કરવામાં આવશે અને થોડા અઠવાડિયામાં પસાર થવાની અપેક્ષા છે. તેનો હેતુ પાકિસ્તાનમાં એક સુરક્ષા રાજ્ય માળખું સ્થાપિત કરવાનો છે, જે આગામી 10-15 વર્ષ માટે નીતિ, વ્યૂહાત્મક રોકાણ અને સંસાધનોને નિયંત્રિત કરવા માટે સૈન્યને સશક્ત બનાવશે. અસીમ મુનીર ફક્ત સૈન્ય સંબંધિત નિર્ણયો જ નહીં પરંતુ દેશના સંસાધનોનો ઉપયોગ ક્યાં કરવો તે પણ નક્કી કરશે.

"પાકિસ્તાનના ફિલ્ડ માર્શલ" નામનું એક નવું બંધારણીય પદ બનાવવામાં આવશે. આ પદ સંભાળનાર વ્યક્તિનો કાર્યકાળ રાષ્ટ્રપતિ અને વડા પ્રધાન જેવો જ પાંચ વર્ષનો રહેશે.

કમાન્ડર-ઇન-ચીફ, અથવા ફિલ્ડ માર્શલ, ત્રણ સશસ્ત્ર દળોના વડાઓ અને ISI વડાની નિમણૂક કરવાની સત્તા ધરાવશે. આનો અર્થ એ છે કે તે નક્કી કરશે કે સેના કોના આદેશોનું પાલન કરશે અને કોના આદેશોનું પાલન કરશે.

પાકિસ્તાનના ફિલ્ડ માર્શલનું પદ બંધારણીય રક્ષણનો આનંદ માણશે. આનો અર્થ એ છે કે સરકાર આવે કે જાય તેનાથી તે પ્રભાવિત થશે નહીં. તેઓ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત નિર્ણયો યોગ્ય ગણાશે.

આર્મી એક્ટ 1952 માં પણ સુધારો કરવામાં આવશે, જેમાં કમાન્ડ સ્ટ્રક્ચરમાં ફેરફાર કરવામાં આવશે અને સંભવતઃ ચેરમેન જોઈન્ટ ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફ કમિટીના પદને દૂર કરવામાં આવશે. એક નવું પદ, વાઇસ ચીફ ઓફ આર્મી સ્ટાફ, પણ બનાવવામાં આવશે.

વિરોધ પક્ષોએ આને લોકશાહીને દબાવવાનું પગલું ગણાવ્યું છે. જ્યારે પીપીપી નેતા બિલાવલ ભુટ્ટોએ કાર્યકારી સમિતિની બેઠકમાં જણાવ્યું હતું કે તેમના પક્ષ પાસે સુધારાઓ પર અંતિમ નિર્ણય હશે, ત્યારે આંતરિક સૂત્રો માને છે કે શાસક ગઠબંધન પાસે બિલ પસાર કરવા માટે પૂરતો ટેકો છે. કેટલાક વરિષ્ઠ નેતાઓ અને કાનૂની નિષ્ણાતો માને છે કે બંધારણીય અદાલત અને ન્યાયાધીશોના સ્થાનાંતરણ જેવી જોગવાઈઓ ન્યાયિક સ્વતંત્રતા માટે ખતરો ઉભો કરી શકે છે.

આ પહેલી વાર બનશે જ્યારે પાકિસ્તાનમાં ફિલ્ડ માર્શલનું બંધારણીય પદ કાયમી ધોરણે બનાવવામાં આવશે. દેશમાં સત્તા માળખું હંમેશા નાગરિકો અને સૈન્ય વચ્ચે વિભાજિત રહ્યું છે, પરંતુ આ સુધારો લશ્કરી શક્તિને કાયમી અને કાનૂની સ્વરૂપ આપશે. પાકિસ્તાનના સત્તા માળખામાં આ ફેરફાર માત્ર લશ્કરને સર્વોચ્ચ બંધારણીય શક્તિ આપશે નહીં પરંતુ લોકશાહીના સ્વભાવમાં પણ નોંધપાત્ર ફેરફાર કરશે. નિર્ણય હવે સંસદ પર નિર્ભર છે, પરંતુ સંકેતો સ્પષ્ટ છે કે આ સુધારો પાકિસ્તાનના ભવિષ્યને આકાર આપશે.