નવી દિલ્હી: રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધની વૈશ્વિક અસર વચ્ચે ભારતને યુરોપિયન ઇંધણ બજારમાં એક મોટો ફાયદો થયો છે. રશિયન તેલની અછતનો સામનો કરી રહેલા યુરોપિયન દેશો અન્ય સ્રોતોમાંથી રિફાઇન્ડ તેલ આયાત કરવા મજબૂર બન્યા છે, જેમાં ભારતે મોખરાનું સ્થાન મેળવ્યું છે. તાજેતરના ડેટા મુજબ, ભારતમાંથી સ્પેનમાં પેટ્રોલિયમ નિકાસમાં આ વર્ષે ૪૬,૦૦૦ ટકાનો જંગી વધારો નોંધાયો છે.

સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ માં, ભારતે સ્પેનમાં $૫૧૩.૭ મિલિયનના મૂલ્યના રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમની નિકાસ કરી હતી, જે ગયા વર્ષના સમાન મહિનામાં માત્ર $૧.૧ મિલિયન હતી. આ વધારાના કારણે સ્પેનમાં ભારતની કુલ નિકાસ પણ સપ્ટેમ્બરમાં ૧૫૧ ટકા વધી છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભારતીય રિફાઇનર્સ ખાસ કરીને દક્ષિણ યુરોપ અને આઇબેરિયા ક્ષેત્રમાં ઉડ્ડયન બળતણ અને ડીઝલ જેવા મધ્ય-નિસ્યંદન માટેની વધતી માંગનો લાભ લઈ રહ્યા છે.

વ્યૂહાત્મક બદલાવ: અગાઉ ભારતનું મોટાભાગનું રિફાઇન્ડ તેલ યુરોપના મુખ્ય વિતરણ કેન્દ્ર ગણાતા નેધરલેન્ડ્સમાં મોકલાતું હતું. જોકે, ત્યાં રશિયન તેલમાંથી બનેલા ઇંધણ પરના કડક નિયમો અને પ્રતિબંધોને ટાળવા માટે, ભારતીય કંપનીઓ હવે જોખમ ઘટાડીને તેમના માલને સીધા જ સ્પેન જેવા દક્ષિણ યુરોપિયન બજારોમાં મોકલી રહી છે.

નોંધનીય છે કે ભારત તેની રિફાઇનિંગ જરૂરિયાતો માટે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ પર ખૂબ આધાર રાખે છે. યુક્રેન યુદ્ધ પહેલા જે માત્ર ૦.૨ ટકા હતું, તે હવે ભારતની કુલ તેલ જરૂરિયાતોના આશરે ૩૪ ટકા જેટલો સપ્લાય રશિયામાંથી આવે છે. આ આંકડા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક ભૌગોલિક-રાજકીય પરિસ્થિતિએ ભારતના ઇંધણ વેપારની વ્યૂહરચનાને ઉત્તરીય યુરોપિયન કેન્દ્રોથી સીધી દક્ષિણ યુરોપ તરફ વાળવામાં મદદ કરી છે.