<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 7th November 2025

ઐશ્વર્યા રાય હકો માટે લડાઈ જીતીઃ ટ્રિબ્‍યુનલે રૂ.૪ કરોડની રાહત આપી

અભિનેત્રી ઐશ્વર્યા રાય બચ્‍ચનને તેમના કર વિવાદમાં મોટી રાહત મળી : ટ્રિબ્‍યુનલે સ્‍વીકાર્યુ કે કર અધિકારીઓ કાનૂની પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરવામાં નિષ્‍ફળ ગયા અને ઐશ્વર્યાની દલીલોને યોગ્‍ય રીતે ધ્‍યાનમાં લીધી નહીં, કરદાતાઓ માટે આ નિર્ણય મહત્‍વપૂર્ણ છે

નવી દિલ્‍હી,તા.૦૭: અભિનેત્રી ઐશ્વર્યા રાય બચ્‍ચનને તેમના કર વિવાદમાં મોટી રાહત મળી છે. આવકવેરા અપીલ ટ્રિબ્‍યુનલ (ITAT), મુંબઈએ તેમના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્‍યો છે, રૂ.૪ કરોડની કર કપાત ફગાવી દીધી છે. આ કેસ આકારણી વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩ માટે કરમુક્‍ત આવક સંબંધિત ખર્ચની ગણતરી સાથે સંબંધિત હતો, જેનો આવકવેરા વિભાગે વાંધો ઉઠાવ્‍યો હતો. ટ્રિબ્‍યુનલનો નિર્ણય સ્‍પષ્ટ કરે છે કે આવા કિસ્‍સાઓમાં કર અધિકારીઓએ કાનૂની પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરવું જોઈએ.

આખો વિવાદ આવકવેરા કાયદાની કલમ 14A ની આસપાસ ફરતો હતો. આ કલમ હેઠળ, કરપાત્ર ન હોય તેવી આવક પર ખર્ચ કપાત કરી શકાતો નથી. ઐશ્વર્યા રાય બચ્‍ચને વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩ માટે કુલ રૂ.૩૯.૩૩ કરોડની આવક જાહેર કરી હતી. આમાંથી, રૂ.૨.૧૪ કરોડ બિન-કરપાત્ર આવક હતી. તેણીએ રૂ.૪૯.૦૮ લાખની કપાતનો દાવો કર્યો હતો, જેમાં જણાવ્‍યું હતું કે તેણીએ કરમુક્‍ત આવક મેળવવા માટે કોઈ સીધો ખર્ચ કર્યો નથી.

જોકે, આકારણી અધિકારી (AO) અસંમત હતા. તેમણે રૂ.૪.૬૦ કરોડ કાપવા માટે નિયમ 8D નો ઉપયોગ કર્યો, જેનાથી તેણીની કુલ આવક રૂ.૪૩.૪૪ કરોડ થઈ ગઈ. કર વિભાગે દલીલ કરી હતી કે AO એ કલમ 14A અને નિયમ 8D ને યોગ્‍ય રીતે લાગુ કરી હતી અને તેનો સંતોષ નોંધ્‍યો હતો.

દરમિયાન, ઐશ્વર્યા રાય બચ્‍ચનના વકીલે દલીલ કરી હતી કે AO એ તેમની વિગતવાર દલીલોને યોગ્‍ય રીતે ધ્‍યાનમાં લીધી નથી અને તેમનો સંતોષ યોગ્‍ય રીતે નોંધ્‍યો નથી. વકીલે એ પણ નિર્દેશ કર્યો હતો કે કુલ ખર્ચ ફક્‍ત રૂ.૨.૪૮ કરોડ હતો, જ્‍યારે AO એ રૂ.૪.૬૦ કરોડ કાપ્‍યા હતા, જે વધુ પડતો હતો.

ત્‍યારબાદ, આવકવેરા કમિશનર (અપીલ) [CIT(A)] એ ઐશ્વર્યા રાય બચ્‍ચનને રાહત આપી. જોકે, વિભાગે આ નિર્ણય સામે ITAT સમક્ષ અપીલ કરી. ITAT એ શોધી કાઢ્‍યું કે AO એ ઐશ્વર્યા રાય બચ્‍ચનની ગણતરીઓને ફગાવી દીધી હતી અને કયા રોકાણોથી કરમુક્‍ત આવક થઈ છે તે ધ્‍યાનમાં લીધા વિના કપાત કરી હતી. ટ્રિબ્‍યુનલે એમ પણ અવલોકન કર્યું હતું કે કુલ ખર્ચ રૂ.૨.૪૮ કરોડ હતો, જેના કારણે રૂ.૪.૬૦ કરોડની કપાત ગેરવાજબી બની હતી.

ITAT ના નિર્ણયમાં કહેવામાં આવ્‍યું હતું તેથી, અમે તારણ કાઢીએ છીએ કે ઐશ્વર્યા રાય બચ્‍ચન દ્વારા પોતે કરવામાં આવેલી કપાત કરતાં વધુ કપાતને મંજૂરી આપવાનો AO નો નિર્ણય યોગ્‍ય નથી. તેને રદ કરવી જોઈએ. પરિણામે, મહેસૂલ (વિભાગ)ની અપીલ ફગાવી દેવામાં આવે છે. ટ્રિબ્‍યુનલે ભારપૂર્વક જણાવ્‍યું હતું કે AO એ કેસના તથ્‍યોને યોગ્‍ય રીતે ધ્‍યાનમાં લીધા નથી અને ઐશ્વર્યા રાય બચ્‍ચનની ગણતરીઓને નકારી કાઢવા માટે પૂરતા કારણો આપ્‍યા નથી.

ITAT મુંબઈએ અગાઉના સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયનો ઉલ્‍લેખ કર્યો હતો. મેક્‍સોપ ઇન્‍વેસ્‍ટમેન્‍ટ લિમિટેડ વિરુદ્ધ સીઆઈટી (૨૦૧૮) કેસમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે ઠરાવ્‍યું હતું કે નિયમ 8D લાગુ કરતા પહેલા AO એ સમજાવવું પડશે કે તે કરદાતાના કપાતને શા માટે મંજૂરી આપી રહ્યો છે. આ કિસ્‍સામાં, AO આમ કરવામાં નિષ્‍ફળ ગયા. ટ્રિબ્‍યુનલે એમ પણ અવલોકન કર્યું હતું કે ઐશ્વર્યા રાય બચ્‍ચને ફક્‍ત એવા રોકાણો પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કર્યું હતું જેનાથી કરમુક્‍ત આવક ઉત્‍પન્ન થાય છે. આ વીરટ ઇન્‍વેસ્‍ટમેન્‍ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ કેસમાં સ્‍પેશિયલ બેન્‍ચના નિર્ણય સાથે સુસંગત હતું.

કલમ 14A(૧) મુજબ, એવી આવક માટે કોઈ ખર્ચ કાપવામાં આવી શકતો નથી જે કુલ આવકનો ભાગ ન હોય. જો એકાઉન્‍ટ્‍સની તપાસ કર્યા પછી AO કરદાતાના દાવાથી સંતુષ્ટ ન હોય, તો તેણે નિયમ 8D હેઠળ કપાત નક્કી કરતા પહેલા લેખિતમાં પોતાનો અસંતોષ નોંધાવવો આવશ્‍યક છે. નિયમ 8D ફોર્મ્‍યુલા-આધારિત પદ્ધતિ સૂચવે છે. આમાં કરમુક્‍ત આવક સાથે સીધા સંબંધિત ખર્ચ અને વર્ષ દરમિયાન કરમુક્‍ત આવક ઉત્‍પન્ન કરતા રોકાણોના સરેરાશ મૂલ્‍યના ૧%નો સમાવેશ થાય છે.

(10:27 AM IST)