તિરુચિરાપલ્લી : આજે, ૭ નવેમ્બર, ભારતના મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી અને વિશ્વ વિખ્યાત વૈજ્ઞાનિક ચંદ્રશેખર વેંકટ રમણ (C.V. Raman) નો જન્મદિવસ છે. ૧૮૮૮ માં તમિલનાડુના તિરુચિરાપલ્લીમાં જન્મેલા રમણ બાળપણથી જ એક પ્રતિભાશાળી હતા, જેમણે માત્ર ૧૧ વર્ષની ઉંમરે મેટ્રિક પરીક્ષા પાસ કરી અને ૧૯૦૪ માં ભૌતિકશાસ્ત્રમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.

સરકારી નોકરીમાં જોડાયા હોવા છતાં, વિજ્ઞાન પ્રત્યેનો તેમનો જુસ્સો ઓછો થયો નહોતો. ૧૯૧૭ માં સરકારી સેવા છોડીને તેઓ કલકત્તા યુનિવર્સિટીમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના પ્રોફેસર બન્યા.

સમુદ્રની વાદળી રંગની પ્રેરણા: ઇંગ્લેન્ડથી ભારત પરત ફરતી વખતે તેઓ સમુદ્રના વાદળી રંગથી ખૂબ પ્રભાવિત થયા અને પ્રકાશના વિખેરન પર પ્રયોગો શરૂ કર્યા. આના પરિણામે, ૨૮ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૨૮ ના રોજ તેમણે ઐતિહાસિક રમન અસર (Raman Effect) ની શોધ કરી. આ શોધે સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યારે પ્રકાશ પારદર્શક માધ્યમમાંથી પસાર થાય છે, ત્યારે તેની કેટલીક તરંગલંબાઇ બદલાય છે. આ સિદ્ધિ માટે, તેમને ૧૯૩૦ માં ભૌતિકશાસ્ત્રમાં નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો, જે તેમને આ સન્માન મેળવનારા પ્રથમ એશિયન વૈજ્ઞાનિક બનાવ્યા.

રમણની સિદ્ધિઓ ત્યાં અટકી નહીં. તેમણે સંગીત, ધ્વનિ અને રત્નશાસ્ત્ર પર પણ સંશોધન કર્યું, અને તબલા તથા મૃદંગના અવાજનું વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ કર્યું. ૧૯૫૪ માં તેમને ભારત રત્ન એનાયત કરવામાં આવ્યો.