નવી દિલ્હી તા.૮ : શુક્રવારે ડેનિશ સરકારે 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના કોઈપણ બાળક માટે સોશિયલ મીડિયા ઍક્સેસ પર પ્રતિબંધની જાહેરાત કરી. આ પગલું વધતી જતી ડિજિટલ દુનિયામાં યુવા વપરાશકર્તાઓને લક્ષ્ય બનાવતી હાનિકારક સામગ્રીની વ્યાપક અસર અંગે વધતી જતી વૈશ્વિક ચિંતાઓ વચ્ચે આવ્યું છે.

એસોસિએટેડ પ્રેસ સાથે વાત કરતા ડેનિશ ડિજિટલ બાબતોના મંત્રી કેરોલિન સ્ટેજે જણાવ્યું હતું કે, 13 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના 94% ડેનિશ બાળકો ઓછામાં ઓછા એક સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર પ્રોફાઇલ ધરાવે છે, અને 10 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના અડધાથી વધુ બાળકો પ્રોફાઇલ ધરાવે છે.

ટેક જાયન્ટ્સ બાળકોનું રક્ષણ કરવા તૈયાર નથી.

સ્ટેજે કહ્યું કે તેઓ જેટલો સમય ઓનલાઈન વિતાવે છે - જે હિંસા અને સ્વ-નુકસાન તેઓ ઓનલાઈન અનુભવે છે - તે આપણા બાળકો માટે એક મોટું જોખમ ઊભું કરે છે. જોકે, તેમણે ટેક જાયન્ટ્સને તેમની સૌથી મોટી કંપનીઓ તરીકે પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું કે તેમની પાસે પુષ્કળ સંપત્તિ છે, પરંતુ તેઓ આપણા બાળકોની સલામતી, આપણા બધાની સલામતીમાં રોકાણ કરવા તૈયાર નથી.

ડેનમાર્ક ટૂંક સમયમાં કાયદો ઘડશે.

સ્ટેજના મતે કાયદો ઘડવાની કોઈ ઉતાવળ નહીં હોય. ટેક જાયન્ટ્સ માટે કોઈ છૂટછાટ રહેશે નહીં. સ્ટેજે કહ્યું કે, પ્રતિબંધ તાત્કાલિક લાગુ કરવામાં આવશે નહીં. સંસદમાં બહુમતી ધરાવતા તમામ રાજકીય પક્ષોના ધારાસભ્યોને સંબંધિત કાયદો પસાર કરવામાં મહિનાઓ લાગી શકે છે.

સ્ટેજે કહ્યું, "હું તમને ખાતરી આપી શકું છું કે ડેનમાર્ક ઝડપથી કાર્યવાહી કરશે, પરંતુ અમે તે ખૂબ ઝડપથી નહીં કરીએ કારણ કે આપણે ખાતરી કરવાની જરૂર છે કે નિયમો યોગ્ય છે અને ટેક જાયન્ટ્સ માટે કોઈ છટકબારી નથી." તેમના મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ટેક જાયન્ટ્સના બિઝનેસ મોડેલનું દબાણ ખૂબ જ વધારે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા પ્રતિબંધ લાદનાર સૌપ્રથમ હતું.

આ પગલું ડિસેમ્બરમાં ઓસ્ટ્રેલિયાના પગલાને અનુસરે છે, જ્યાં સંસદે બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા પર વિશ્વનો પ્રથમ પ્રતિબંધ લાગુ કર્યો હતો - લઘુત્તમ વય 16 વર્ષ નક્કી કરી હતી. આનાથી 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને એકાઉન્ટ રાખવાથી રોકવામાં પ્રણાલીગત નિષ્ફળતાઓ માટે TikTok, Facebook, Snapchat, Reddit, X અને Instagram જેવા પ્લેટફોર્મ પર 50 મિલિયન ઓસ્ટ્રેલિયન ડોલર ($33 મિલિયન) સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.

બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ મૂકવાની વ્યાપક યોજનાઓ

ડેનિશ અધિકારીઓએ સમજાવ્યું નથી કે આ પ્રતિબંધ એવી દુનિયામાં કેવી રીતે લાગુ કરવામાં આવશે જ્યાં લાખો બાળકો સ્ક્રીનની સરળતાથી ઍક્સેસ ધરાવે છે. જો કે, સ્ટેજે નોંધ્યું હતું કે ડેનમાર્કમાં રાષ્ટ્રીય ઇલેક્ટ્રોનિક ઓળખ પ્રણાલી છે. 13 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લગભગ તમામ ડેનિશ નાગરિકો પાસે આવી ઓળખ છે, અને વય-ચકાસણી એપ્લિકેશન ઇન્સ્ટોલ કરવાની યોજના છે. ઘણા અન્ય EU દેશો આવી એપ્લિકેશનોનું પરીક્ષણ કરી રહ્યા છે.

બાળકોને ઑનલાઇન હાનિકારક સામગ્રીથી બચાવવાનો હેતુ

ઘણી સરકારો તેમના વચનો તોડ્યા વિના ઑનલાઇન તકનીકોની હાનિકારક અસરોને મર્યાદિત કરવાના માર્ગો પર વિચાર કરી રહી છે. સ્ટેજે કહ્યું કે ડેનમાર્કનો કાયદાકીય પ્રયાસ બાળકોને ડિજિટલ દરેક વસ્તુથી દૂર રાખવા વિશે નથી - પરંતુ તેમને હાનિકારક સામગ્રીથી દૂર રાખવાનો છે. 

ખાસ મૂલ્યાંકન પછી કેટલાક બાળકોને મુક્તિ મળી શકે છે

જોકે, કેટલાક માતાપિતાને ચોક્કસ મૂલ્યાંકન પછી 13 અને 14 વર્ષની વયના તેમના બાળકોને સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવાનો અધિકાર હશે. આ પ્રતિબંધ કેવી રીતે લાગુ કરવામાં આવશે તે હજુ સુધી સ્પષ્ટ નથી.

કેટલાક પ્લેટફોર્મ પહેલાથી જ બાળકોને સાઇન અપ કરતા અટકાવે છે

ઘણા પ્લેટફોર્મ પહેલાથી જ કિશોરોને સાઇન અપ કરતા અટકાવે છે. અધિકારીઓ અને નિષ્ણાતો કહે છે કે આવા પ્રતિબંધો હંમેશા કામ કરતા નથી. આવા પગલાં EU સરકાર દ્વારા કિશોરો અને નાના બાળકોમાં સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગને મર્યાદિત કરવા માટે લેવામાં આવેલા સૌથી વ્યાપક પગલાંમાંનું એક હશે.