રાજકોટ: પૂર્વ નાયબ વડાપ્રધાન લાલકૃષ્ણ આડવાણીનો રાજકોટ સાથેનો સ્નેહ અનેરો રહ્યો છે. તેમના તાજેતરમાં ૯૮મા જન્મદિવસની ઉજવણી નિમિત્તે, રાજકોટની તેમની યાદગાર મુલાકાતો તાજી થઈ છે.

 

તેઓ જ્યારે પણ રાજકોટ આવતા, ત્યારે શહેરના સૌથી મોટા સિનેમા હોલમાં ફિલ્મ જોતા અને ખાસ કરીને રેસકોર્સ નજીકની 'પટેલ આઇસ્ક્રીમ' અથવા 'મગનલાલ આઇસ્ક્રીમ'ની દુકાને જઈને વેનીલા આઇસ્ક્રીમનો સ્વાદ અચૂક માણતા હતા.

 

૧૯૯૦ની તેમની ઐતિહાસિક રથયાત્રાનો પ્રથમ પડાવ પણ રાજકોટ જ હતો. આડવાણીજીની રાજકોટ પ્રત્યેની આ લાગણી, સ્થાનિક રાજકારણીઓ અને પત્રકારો સાથેના તેમના વ્યક્તિગત સંબંધોને ઉજાગર કરે છે.

 

લાલકૃષ્ણ આડવાણીની રાજકોટ સાથેના લગાવને અદભૂત યાદો:

ભારતીય રાજકારણના ભીષ્મ પિતામહ અને પૂર્વ નાયબ વડાપ્રધાન લાલકૃષ્ણ આડવાણીએ શનિવારે (૯ નવેમ્બર, ૨૦૨૫) પોતાનો ૯૮મો જન્મદિવસ ઉજવ્યો, ત્યારે સૌરાષ્ટ્રના રાજકારણનું કેન્દ્ર ગણાતા રાજકોટ સાથે જોડાયેલી તેમની અનેક સ્મૃતિઓ તાજી થઈ છે. જનસંઘ અને બાદમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીના અધ્યક્ષ તરીકે તેમણે રાજકોટની અવારનવાર મુલાકાત લીધી હતી, અને તેમની દરેક મુલાકાત શહેરના સ્થાનિક નેતાઓ અને પત્રકારો માટે એક યાદગાર પ્રસંગ બની રહેતી.

 

*નાઇટ શો અને વાજપેયી સાથેની યાદો*

રાજકોટ પ્રવાસ દરમિયાન આડવાણીજીની એક ખાસ ટેવ હતી. તેઓ રેસકોર્સની સામે આવેલા શહેરના સૌથી મોટા સિનેમા હોલમાં નાઇટ શોમાં ફિલ્મ જોતા અને દિલ્હીથી આવેલા તેમજ સ્થાનિક પત્રકારોને પણ ફિલ્મ જોવાની ભલામણ કરતા. તેઓ ઘણીવાર યાદ કરીને કહેતા કે દિલ્હીમાં તેઓ પૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયી સાથે પણ સિનેમા જોવા જતા હતા. તેમનું આ સિનેમા પ્રેમ દર્શાવે છે કે રાજકીય ગતિવિધિઓ વચ્ચે પણ તેઓ વ્યક્તિગત રસ-રુચિ માટે સમય ફાળવતા હતા.

 

*રેસકોર્સના રસ્તે આઇસ્ક્રીમનો સ્વાદ*

 

રાજકોટના રેસકોર્સ વિસ્તાર સાથે આડવાણીજીનો વિશેષ લગાવ રહ્યો છે. તેઓ જ્યારે પણ રાજકોટ આવતા ત્યારે સર્કિટ હાઉસ પાસે આવેલા રેસકોર્સની મુલાકાત લેતા અને ત્યાં આવેલી 'પટેલ આઇસ્ક્રીમ' અથવા 'મગનલાલ આઇસ્ક્રીમ' ની દુકાને જઈને વેનીલા આઇસ્ક્રીમનો સ્વાદ અચૂક માણતા. 

 

સૌરાષ્ટ્રના રાજકીય દિગ્ગજો - ચિમનભાઈ શુક્લા, વિજયભાઈ રૂપાણી અને વજુભાઈ વાળા (જેઓ તે સમયે મેયર હતા) - પણ તેમની સાથે આ સ્વાદ માણવામાં જોડાતા હતા. તસવીરમાં તેમની સાથે ગોવિંદભાઈ પટેલ, કિરીટ પાઠક, ગુણવંત ડેલાવાળા, ઉમેશ રાજ્યગુરુ, કમલેશ જોશીપુરા વિનુભાઈ રાજ્યગુરુ સહિતના અગ્રણીઓ નજરે પડે છે. 

 

ઐતિહાસિક રથયાત્રાનો પ્રથમ પડાવ

વર્ષ ૧૯૯૦માં સોમનાથ મંદિરથી શરૂ થયેલી તેમની ઐતિહાસિક રથયાત્રાનો પ્રથમ પડાવ રાજકોટ હતો. તે રાત્રે તેમણે જૂનાગઢના નવાબે બંધાવેલા સરદાર બાગ અતિથિશાળામાં રાત્રી રોકાણ કર્યું હતું. આ યાત્રામાં તેમની સાથે પ્રમોદ મહાજન અને નરેન્દ્રભાઈ મોદી પણ સહયાત્રી, સારથી તરીકે જોડાયા હતા.

 

*શાસ્ત્રી મેદાનમાં મોડી રાતની સભા*

 

ટી.એન. શેષનના કાર્યકાળ પહેલા ચૂંટણી સભાઓ મોડી રાત સુધી ચાલતી હતી. રાજકોટમાં ભાજપની સભાઓ મોટેભાગે શહેરની મધ્યમાં ત્રિકોણ બાગ અને જ્યુબિલી બાગ વચ્ચે આવેલા શાસ્ત્રી મેદાનમાં થતી. આડવાણીજીની સભાઓ ઘણીવાર રાત્રે દસ વાગ્યા પછી શરૂ થતી. તેમનું ભાષણ પૂરું થયા પછી પણ તેઓ રેસકોર્સ જવાનું ચૂકતા નહીં.

 

*રાજકોટમાં મેનકા ગાંધી સાથે સર્કિટ હાઉસમાં રોકાણ*

વર્ષ ૧૯૮૪ની એક ચૂંટણી સભામાં આડવાણીજીએ કાળા ધનના મુદ્દા પર ભાષણ આપીને વિદેશમાંથી બ્લેક મની પાછી લાવવાનું વચન આપ્યું હતું. તે સમયે તેઓ રાજકોટ સર્કિટ હાઉસમાં રોકાયા હતા. રસપ્રદ વાત એ હતી કે, એ જ ભવનના બીજા રૂમમાં સંજય વિચાર મંચના નેતા મેનકા ગાંધી પણ રોકાયા હતા. તે સમયે નેતાઓને સરકારી આવાસમાં રોકાણ કરવા પર કે ચૂંટણી પંચના નિરીક્ષકો પર કોઈ નિયંત્રણો નહોતા, જે તે સમયના રાજકારણની સાદગી દર્શાવે છે.

 

આડવાણીજીની આ સ્મૃતિઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે ગુજરાતના ગાંધીધામમાં માતા-પિતા અને મોરબીમાં બહેન સાથેના પારિવારિક સંબંધોને કારણે રાજકોટ સાથે તેમનો ભાવનાત્મક નાતો રહ્યો હતો.

 

વજુભાઈ વાળાનો અંગત કિસ્સો

​ડિજિટલ મીડિયા પરથી મળતી વિશેષ વિગતો મુજબ આડવાણીજીની રાજકોટ મુલાકાતો દરમિયાન, તત્કાલીન મેયર અને પાછળથી કર્ણાટકના રાજ્યપાલ બનેલા વજુભાઈ વાળા તેમના મુખ્ય યજમાન રહેતા હતા. વજુભાઈ વાળાએ એકવાર તેમની જૂની યાદો તાજી કરતા કહ્યું હતું કે, આડવાણીજી ખૂબ જ સરળ સ્વભાવના હતા અને તેઓ કોઈ પ્રકારનો વીઆઇપી પ્રોટોકોલ રાખતા નહોતા. જ્યારે પણ તેઓ રેસકોર્સ પર આઇસ્ક્રીમ ખાવા નીકળતા ત્યારે સ્થાનિક નેતાઓ પણ તેમની સાથે જોડાતા. આ મુલાકાતો રાજકીય વ્યૂહરચનાઓ કરતાં વધુ અંગત અને સ્નેહભરી રહેતી.

 

​પારિવારિક લાગણી: બહેનનો મોરબી પ્રવાસ

​આડવાણીજીના રાજકોટ પ્રત્યેના લગાવનું એક કારણ તેમનું પારિવારિક જોડાણ પણ હતું. તેમના માતા-પિતા ગુજરાતના કચ્છના  ગાંધીધામમાં રહેતા હતા, અને તેમની બહેન મોરબીમાં રહેતા હતા. એકવાર તેઓ પોતાની પાર્કિન્સન રોગથી પીડિત બહેનને મળવા માટે મોરબી ગયા હતા. બહેનની યાદશક્તિ નબળી પડી ગઈ હોવા છતાં, તેમને મળવા જવું એ તેમની પારિવારિક લાગણી અને સંવેદનશીલતા દર્શાવે છે.

​આડવાણીજીની આ સ્મૃતિઓ ગુજરાત, અને ખાસ કરીને રાજકોટ સાથેના તેમના ગહન જોડાણને દ્રઢ કરે છે, જે માત્ર સત્તાના રાજકારણથી પરે, વ્યક્તિગત સ્નેહ અને સંસ્મરણોથી ભરપૂર હતું.

(સોશિયલ મીડિયામાં પ્રસિદ્ધ થયેલ આ લેખ  દિગ્ગજ પત્રકાર શ્રી લવ કુમાર મિશ્રા મો. ૯૪૩૧૭ ૧૧૧૪૪ના સૌજન્યથી સાભાર પ્રસિધ્ધ કરેલ છે.)