હાઈવે રક્તરંજિત ...માર્ગ અકસ્માતમાં મૃત્યુ દર ૩૦ વર્ષના ઉચ્ચ સ્તરે
પ્રતિ ૧૦૦,૦૦૦ વસ્તીએ ૧૨.૫ મૃત્યુ નોંધાયા : માર્ગ અકસ્માતમાં મૃત્યુની સંખ્યા ૧૯૯૦ પછી સૌથી વધુ છે : રોડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ડિઝાઇનમાં સલામતીને પૂરતી પ્રાથમિકતા આપવામાં આવતી નથી, જે અકસ્માતોમાં વધારો કરવામાં પણ ફાળો આપે છે
ભુવનેશ્વર,તા.૧૧: કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ માર્ગ અકસ્માતમાં મૃત્યુ દર ઘટાડવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. આ હાકલ એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે ભારત દર વર્ષે તેની વસ્તી કરતા માર્ગ અકસ્માતમાં વધુ લોકો ગુમાવી રહ્યું છે. છેલ્લા ત્રણ દાયકાના સરકારી ડેટાના વિશ્લેષણ મુજબ, માર્ગ અકસ્માતમાં મૃત્યુની સંખ્યા ૧૯૯૦ પછી સૌથી વધુ છે.
ઓગસ્ટમાં જાહેર કરાયેલા પરિવહન મંત્રાલયના ભારતમાં માર્ગ અકસ્માતો ૨૦૨૩ અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૩માં પ્રતિ ૧૦૦,૦૦૦ વસ્તીએ ૧૨.૫ મૃત્યુ થશે. ૭ નવેમ્બરના રોજ ઓડિશાના ભુવનેશ્વરમાં ભારતીય માર્ગ સમિટમાં બોલતા, ગડકરીએ અકસ્માતોને રોકવા માટે સુધારેલા માર્ગ ઇજનેરી અને સલામતી પગલાંની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. આંકડાકીય રીતે, દેશભરમાં દરરોજ ૪૦૦ લોકો માર્ગ અકસ્માતમાં જીવ ગુમાવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો આ વધારા માટે અનેક કારણો જણાવે છે.
લખનૌ સ્થિત ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટના પ્રોફેસર સંજય કે. સિહે જણાવ્યું હતું કે, ભારતમાં ટ્રાફિક મિશ્ર છે, એટલે કે મોટરાઇઝ્ડ અને નોન-મોટરાઇઝ્ડ વાહનો ઘણીવાર એક જ રસ્તા પર ચાલે છે, જેના કારણે અકસ્માતોનું જોખમ વધે છે, ખાસ કરીને રાહદારીઓ અને સાયકલ સવારો માટે. વધુમાં, ગતિ મર્યાદા, નશામાં વાહન ચલાવવું અને ઓવરલોડિગ સંબંધિત ટ્રાફિક નિયમોનું નબળું પાલન, અપૂરતી કટોકટી તબીબી સુવિધાઓ સાથે, અકસ્માત પછી બચવાની શક્યતા ઘટાડે છે.
સિંહે ઉમેર્યું હતું કે રોડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ડિઝાઇનમાં સલામતીને પૂરતી પ્રાથમિકતા આપવામાં આવતી નથી, જે અકસ્માતોમાં વધારો કરવામાં પણ ફાળો આપે છે.
રોગચાળા પહેલાના વર્ષોમાં, વસ્તીની તુલનામાં મૃત્યુની સંખ્યા સ્થિર રહી હતી અથવા ક્યારેક તો ઘટી પણ ગઈ હતી. ઉદાહરણ તરીકે, ૨૦૧૭ માં, તે ૨૦૧૧ કરતા ઓછી હતી. COVID-19ને નિયંત્રિત કરવા માટે લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધો દરમિયાન માર્ગ અકસ્માતના મૃત્યુમાં ઘટાડો થયો હતો, પરંતુ આ કામચલાઉ રાહત પછી ૨૦૨૨માં એક નવો ઉચ્ચ સ્તર અને ૨૦૨૩માં વધુ વધારો થયો હતો.
વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનનો અંદાજ છે કે ભારતમાં માર્ગ અકસ્માતના મૃત્યુ સત્તાવાર આંકડા કરતા વધુ હોઈ શકે છે. નેપાળ, ચીન અને બ્રાઝિલ ઇન્ટરનેશનલ રોડ ફેડરેશન (IRF) ના ડેટાના આધારે ઓછા આંકડા દર્શાવે છે, જે ભારતના કિસ્સામાં પરિવહન મંત્રાલયના ડેટા પર આધાર રાખે છે. ષ્ણ્બ્ જણાવે છે કે તેના અંદાજો રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય ડેટા જેવા અન્યસ્ત્રેતો પર પણ આધારિત છે. ભારત માટે ષ્ણ્બ્નો અંદાજ પ્રતિ ૧૦૦,૦૦૦ વસ્તી દીઠ ૧૫.૪ મૃત્યુ છે, જે સત્તાવાર મંત્રાલયના આંકડા કરતા વધારે છે.
ભારતમાં માર્ગ સલામતી સ્થિતિ અહેવાલ ૨૦૨૩ નોંધે છે કે ૪૩% દેશો માટે, WHOનો અંદાજ ૧.૫ ગણો વધારે છે અને ૨૬% માટે, તે દેશો દ્વારા નોંધાયેલા સત્તાવાર દર કરતા ૩ ગણાથી વધુ છે. આ અહેવાલ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી દિલ્હી ખાતે સેન્ટર ફોર ટ્રાન્સપોર્ટેશન રિસર્ચ એન્ડ ઇન્જરી પ્રિવેન્શનના ગીતમ તિવારી, રાહુલ ગોયલ અને કવિ ભલ્લા દ્વારા લખાયેલ છે.
(10:02 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
