પટણા: બિહારની રાજનીતિ આ વખતે એક મોટા વળાંક પર છે. રાજ્યની આશરે 58 ટકા વસ્તી 25 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની હોવાથી, આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી 2025નું પરિણામ યુવા મતદારો, ખાસ કરીને જનરલ ઝેડ (Gen Z) ના ઝોક પર નિર્ભર કરશે. આ યુવા વર્ગ કોવિડ પછીના સામાજિક-આર્થિક મુદ્દાઓ, વધતી ડિજિટલ ભાગીદારી અને પરંપરાગત નેતૃત્વ પ્રત્યેના અસંતોષને કારણે જાતિ-આધારિત વિચારધારા ને બદલીને એજન્ડા-આધારિત રાજકારણ તરફ ઝુકાવ બતાવી રહ્યો છે.

યુવા શક્તિનો વધતો પ્રભાવ: બિહારના 74.4 મિલિયન નોંધાયેલા મતદારોમાંથી લગભગ 25 ટકા જનરલ જીના છે, અને આશરે 1.47 મિલિયન મતદારો પહેલીવાર મતદાન કરવાના છે. 2020ની ચૂંટણીમાં, 56 મતવિસ્તારોમાં વિજયનું માર્જિન પ્રથમ વખત મતદાન કરનારાઓની સંખ્યા કરતાં ઓછું હતું. આ આંકડા સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે Gen Z યુવાનો અને તેમના મુદ્દાઓ આ વખતે અનેક બેઠકો પર નિર્ણાયક સાબિત થશે.

પરંપરાગત રીતે RJD અને JDU જેવા OBC-નેતૃત્વવાળા પક્ષોનું વર્ચસ્વ હતું, પરંતુ હવે ડિજિટલ મીડિયાના પ્રભાવ હેઠળ યુવા મતદારોની પ્રાથમિકતાઓ બદલાઈ છે. તેમની મુખ્ય માંગણીઓમાં રોજગાર, કૌશલ્ય વિકાસ, ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત શાસન અને લિંગ સમાનતા જેવા મુદ્દાઓ સામેલ છે.

સરકારી નિષ્ફળતાઓ અને સ્થળાંતર: બિહારમાં સૌથી મોટો પડકાર રોજગાર અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે સરકારની નિષ્ફળતાઓ છે. CAGના અહેવાલો મુજબ, 18% શિક્ષણ ભંડોળનો ઉપયોગ થયો નથી અને 57% શિક્ષક પદો ખાલી છે. આ નિષ્ફળતાઓના કારણે હજારો યુવાનો સારા શિક્ષણ અને રોજગારની શોધમાં સ્થળાંતર કરવા મજબૂર છે. રાજ્યનો શહેરીકરણ દર માત્ર 13.3% છે અને મર્યાદિત ઔદ્યોગિક વિકાસને કારણે, યુવાનો હવે માત્ર માળખાગત સુવિધાઓ જ નહીં, પણ તક, સન્માન અને વિકાસના સમાવિષ્ટ મોડેલની માંગ કરી રહ્યા છે.
પક્ષોની બદલાતી વ્યૂહરચના: 
RJD (મહાગઠબંધન): તેજસ્વી યાદવના નેતૃત્વ હેઠળ, RJD તેની સંપૂર્ણ જાતિ-આધારિત છબીમાંથી બહાર નીકળીને યુવા આકાંક્ષાઓને સંબોધવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. 65% અનામત વિસ્તરણથી તેમને ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે.

ભાજપ (NDA): યુવા આયોગની સ્થાપના, પરીક્ષા ફોર્મ ફી માફી અને મફત કોચિંગ સહાય જેવા મુખ્ય વચનો દ્વારા યુવાનોને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

જન સૂરજ: પ્રશાંત કિશોરની આગેવાની હેઠળની આ નવી પાર્ટી બેરોજગારી અને ભ્રષ્ટાચારને મુખ્ય મુદ્દો બનાવીને સરકારમાં જવાબદારી અને પારદર્શિતાના હિમાયતી તરીકેની છબી મજબૂત કરી રહી છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, મહિલા મતદારોની સંખ્યા પણ સતત વધી રહી છે. બંને ગઠબંધનો મહિલાઓને આકર્ષવા માટે વિશેષ યોજનાઓ રજૂ કરી રહ્યા છે, જે ચૂંટણી પરિણામોને પ્રભાવિત કરી શકે છે. સ્પર્ધા જૂની વફાદારી અને નવી આકાંક્ષાઓ વચ્ચેની છે, અને બિહારનું લોકશાહી ભવિષ્ય હવે યુવા પેઢીના હાથમાં છે.