નવી દિલ્હી | 12 નવેમ્બર, 2025 : રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તા 'ગંભીર' શ્રેણીમાં સરકી જતાં તંત્ર હરકતમાં આવ્યું છે. પરિણામે, કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટ (CAQM) દ્વારા સમગ્ર NCRમાં તાત્કાલિક અસરથી ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP) ના સ્ટેજ-III હેઠળ કડક પ્રદૂષણ વિરોધી નિયંત્રણો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.

હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI) 401 થી 450 ની વચ્ચે પહોંચી જતાં આ કડક પ્રતિબંધો અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. CAQM એ પ્રદૂષણના સ્તરને વધુ બગડતું અટકાવવા માટે 9-પોઇન્ટ એક્શન પ્લાન જાહેર કર્યો છે.

મુખ્ય પ્રતિબંધોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
બાંધકામ પર પ્રતિબંધ: માટીકામ, પાઇલિંગ, ટ્રેન્ચિંગ અને મોટા સમારકામ સહિતની બિન-આવશ્યક બાંધકામ અને તોડી પાડવાની પ્રવૃત્તિઓ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. જોકે, રેલ્વે, મેટ્રો, એરપોર્ટ અને સ્વાસ્થ્ય સંભાળ જેવી આવશ્યક જાહેર યોજનાઓને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

વાહનો પર નિયંત્રણ: BS-3 પેટ્રોલ અને BS-4 ડીઝલ ફોર-વ્હીલરના સંચાલન પર પણ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે. આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ વહન કરતા ન હોય તેવા દિલ્હીની બહાર નોંધાયેલા BS-4 ડીઝલ વાહનોને રાજધાનીમાં પ્રવેશવાની મંજૂરી નથી.

અન્ય પ્રવૃત્તિઓ: પથ્થર કચડી નાખવાની (સ્ટોન ક્રશિંગ) અને તમામ ખાણકામની પ્રવૃત્તિઓ હાલમાં બંધ કરી દેવાઈ છે.

શિક્ષણ પર અસર: દિલ્હી-NCRની રાજ્ય સરકારોએ હવે ધોરણ V સુધીના શાળાના વિદ્યાર્થીઓ માટે વર્ગો હાઇબ્રિડ મોડમાં (ઓનલાઈન/ઓફલાઈન) ચલાવવા પડશે.

CAQM એ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને જાહેર કચેરીઓ માટે પણ સમય અલગ (staggered timing) રાખવા જણાવ્યું છે, જેથી રસ્તાઓ પર ટ્રાફિક અને પ્રદૂષણનો ભાર ઘટી શકે.