નવી દિલ્હી : બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામોની તારીખ (૨૪ નવેમ્બર) ભલે દૂર હોય, પરંતુ મંગળવારે જાહેર થયેલા એક્ઝિટ પોલ્સ (Exit Polls) એ રાજકીય ગરમાવો વધારી દીધો છે. લગભગ તમામ એક્ઝિટ પોલ્સ ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતૃત્વ હેઠળના NDAને સ્પષ્ટ બહુમતી તરફ આગળ વધતા દર્શાવે છે, જ્યારે મહાગઠબંધન ૧૦૦થી ઓછી બેઠકો પર સમેટાઈ જશે તેવી આગાહી છે. જોકે, ભૂતકાળના ચૂંટણી રેકોર્ડ્સ દર્શાવે છે કે આ આંકડાઓ પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ કરવો જોખમી છે, કારણ કે એક્ઝિટ પોલ ઘણી વખત ખોટા સાબિત થયા છે.

છેલ્લા કેટલાક મુખ્ય ચૂંટણી પરિણામો અને એક્ઝિટ પોલની સરખામણી

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોની મહત્વની ચૂંટણીઓમાં એક્ઝિટ પોલની આગાહીઓ અને વાસ્તવિક પરિણામો વચ્ચેનું અંતર આ પ્રમાણે રહ્યું છે:

ચૂંટણી    આગાહીનું વલણ    વાસ્તવિક પરિણામ    એક્ઝિટ પોલની સફળતા

ઝારખંડ વિ. ચૂંટણી ૨૦૨૪    NDA ને સ્પષ્ટ લીડ (૪૨-૫૦ બેઠકો)    INDIA ગઠબંધનને ૫૬ બેઠકો    નિષ્ફળ: વલણ સંપૂર્ણપણે ઊલટું પડ્યું.

લોકસભા ચૂંટણી ૨૦૨૪    NDA ને જંગી વિજય (૩૫૩-૩૮૩ બેઠકો)    NDA ને ૨૯૨ બેઠકો    નિષ્ફળ: બેઠકોની સંખ્યા અપેક્ષા કરતાં ઘણી ઓછી રહી.

હરિયાણા વિ. ચૂંટણી ૨૦૨૪    કોંગ્રેસને સ્પષ્ટ લીડ (૪૪-૫૮ બેઠકો)    ભાજપને ૪૮ બેઠકો    નિષ્ફળ: વલણ ખોટું સાબિત થયું, ભાજપ આગળ નીકળ્યું.

દિલ્હી વિ. ચૂંટણી ૨૦૨૫    ભાજપને નજીવી લીડ અથવા કાંટાની ટક્કર    ભાજપને ૪૮ બેઠકો    સફળ: વલણ કંઈક અંશે સચોટ રહ્યું.

જમ્મુ અને કાશ્મીર વિ. ચૂંટણી ૨૦૨૪    NC-કોંગ્રેસ ગઠબંધનને લીડ (૩૫-૪૮ બેઠકો)    ગઠબંધનને ૪૮ બેઠકો    સફળ: વલણ લગભગ સચોટ રહ્યું.
 
એક્ઝિટ પોલની વાસ્તવિકતા
ઉપરોક્ત ડેટા પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, દિલ્હી અને જમ્મુ અને કાશ્મીર જેવા રાજ્યોમાં એક્ઝિટ પોલ્સે સચોટ વલણ બતાવ્યા હતા, પરંતુ ઝારખંડ, હરિયાણા અને લોકસભા ચૂંટણીમાં વાસ્તવિક પરિણામો આગાહીઓથી નોંધપાત્ર રીતે વિપરીત હતા.

બિહારમાં હાલમાં NDAની મોટી જીતનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે, પરંતુ ઝારખંડમાં પણ NDAને સ્પષ્ટ લીડ હોવા છતાં INDIA ગઠબંધને જંગી જીત મેળવી હતી. આ સંજોગોમાં, એક્ઝિટ પોલ્સ માત્ર એક સંકેત છે અને અંતિમ ચુકાદો તો ૨૪ નવેમ્બરના રોજ જનતાનો જનમત ગણાયા પછી જ સામે આવશે.