લેહ: ગલવાન ઘાટીમાં થયેલા ઘાતક સંઘર્ષના પાંચ વર્ષથી વધુ સમય પછી, ભારત પોતાના હિમાલય સંરક્ષણ વલણને કાયમી ધોરણે મજબૂત કરવા માટે એક મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યું છે: પૂર્વી લદ્દાખમાં વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પરની તમામ લશ્કરી ચોકીઓ પર રાઉન્ડ-ધ-ક્લોક ગ્રીડ વીજળી પહોંચાડવી.

આ લદ્દાખની સરહદ એવું વિશ્વ છે જ્યાં તાપમાન -40°C સુધી ઘટી જાય છે અને ડીઝલ જનરેટર થીજી જાય છે. હાલમાં, દૌલત બેગ ઓલ્ડી (DBO), ચુમાર, ડેમચોક અને પેંગોંગ ત્સો જેવી ફોરવર્ડ પોસ્ટ્સ ડીઝલ જનરેટર અને સૌર પેનલ પર નિર્ભર છે, જેના કારણે લોજિસ્ટિક્સ અને ઓપરેશનલ ખર્ચ ઘણો વધે છે.

કેન્દ્રીય ઉર્જા મંત્રાલયના સહયોગથી લદ્દાખ પાવર ડેવલપમેન્ટ ડિપાર્ટમેન્ટ (LPDD) એ ૨૦૨૭ સુધીમાં આ પડકારનો સામનો કરવા માટે એક યોજના તૈયાર કરી છે. આ યોજના હેઠળ આર્મી અને ભારત-તિબેટિયન બોર્ડર પોલીસ (ITBP)ની તમામ શક્ય પોસ્ટ્સ સુધી ગ્રીડ-આધારિત વીજળી પહોંચાડવામાં આવશે. અધિકારીઓના મતે, આ એકલી લક્ઝરી નથી, પરંતુ તે એક "લડાઇ ગુણક" (Combat Multiplier) છે, જે આધુનિક સંરક્ષણ માટે આવશ્યક છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, વિશ્વસનીય વીજળી ચોવીસ કલાક ચાલતા સર્વેલન્સ રડાર, સુરક્ષિત ડેટા નેટવર્ક, સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન ટર્મિનલ્સ અને ગરમીની સિસ્ટમ્સને સંપૂર્ણ રીતે ટેકો આપશે. આનાથી ડ્રોન અને બેટરી-આધારિત સેન્સર્સને પણ ઝડપી ચાર્જ કરી શકાશે, જે ચીની સૈનિકોની ગતિવિધિઓ પર વાસ્તવિક સમયનું નિરીક્ષણ કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

ગ્રીડ પાવર તરફ જવાથી ઓપરેશનલ ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટશે. આ પગલું લદ્દાખને ભારતનો પ્રથમ કાર્બન-તટસ્થ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવવાની સરકારની વ્યાપક દ્રષ્ટિ સાથે પણ સુસંગત છે. જોકે, એન્જિનિયરો પર્માફ્રોસ્ટ (કાયમી થીજી ગયેલી જમીન) અને હિમપ્રપાત-સંભવિત ખીણો જેવા ભયંકર અવરોધોની ચેતવણી આપે છે, છતાં આ પ્રોજેક્ટ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે નિર્ણાયક માનવામાં આવે છે.