કોલકાતા : પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં એક મોટો ભૂકંપ આવ્યો છે. કલકત્તા હાઈકોર્ટે ગુરુવારે પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા (Anti-Defection Law) હેઠળ તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) ના નેતા મુકુલ રોયનું પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાનું સભ્યપદ રદ કર્યું છે. ન્યાયાધીશ દેવાંગશુ બસાકની ડિવિઝન બેન્ચે વિરોધ પક્ષના નેતા સુવેન્દુ અધિકારી અને ભાજપના એક ધારાસભ્યની અરજી પર આ નિર્ણય લીધો.

TMC માં પરત ફરવાનો મામલો: મુકુલ રોય મે ૨૦૨૧ માં ભાજપની ટિકિટ પર ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા, પરંતુ માત્ર એક મહિના પછી, ૧૧ જૂન, ૨૦૨૧ ના રોજ, તેઓ તેમના પુત્ર સુભ્રાંશુ સાથે મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીની હાજરીમાં TMC માં પરત ફર્યા. અગાઉ તેઓ ૨૦૧૭ માં TMC છોડીને ભાજપમાં જોડાયા હતા.

આ પક્ષપલટા બાદ ૧૮ જૂન, ૨૦૨૧ ના રોજ, સુવેન્દુ અધિકારીએ વિધાનસભા અધ્યક્ષ બિમન બેનર્જી સમક્ષ મુકુલ રોયનું સભ્યપદ સમાપ્ત કરવાની માંગ સાથે અરજી દાખલ કરી હતી. વિધાનસભા અધ્યક્ષે આ મામલે નિર્ણય ન લેતા, આખરે મામલો હાઈકોર્ટ પહોંચ્યો, જ્યાં આજે નિર્ણય મુકુલ રોયની વિરુદ્ધ આવ્યો.

પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો શું છે?: આ નિર્ણય ૧૯૮૫ માં રાજીવ ગાંધી સરકાર દ્વારા ઘડવામાં આવેલા પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા હેઠળ લેવામાં આવ્યો છે. આ કાયદો 'આયા રામ ગયા રામ' (૧૯૬૭ માં હરિયાણાના ધારાસભ્ય ગયા લાલના સંદર્ભમાં) જેવી પ્રથાઓને રોકવા માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો.

કાયદા મુજબ: જો કોઈ ધારાસભ્ય/સાંસદ સ્વેચ્છાએ પોતાનો પક્ષ છોડે કે પક્ષના વ્હીપનો અનાદર કરે, તો તેઓ ગૃહમાં સભ્યપદ ગુમાવી શકે છે. જો પક્ષના ઓછામાં ઓછા બે તૃતીયાંશ સભ્યો બીજા પક્ષમાં ભળી જાય, તો તેને પક્ષપલટો માનવામાં આવતો નથી. આ નિર્ણય સ્પીકર (અથવા અધ્યક્ષ/ઉપાધ્યક્ષ) દ્વારા લેવામાં આવે છે, પરંતુ તેના નિર્ણયને કોર્ટમાં પડકારી શકાય છે.