મુંબઇ તા.૧૪: ભારતીય રિઝર્વ બેંકે ગોલ્‍ડ લોન નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. હવે, બેંકો અને નોન-બેંકિગ નાણાકીય કંપનીઓ ફક્‍ત સોનાના વાસ્‍તવિક માલિકને જ ગોલ્‍ડ લોન આપી શકશે. આનો અર્થ એ છે કે અન્‍ય વ્‍યક્‍તિ દ્વારા ગીરવે મૂકેલા અથવા ફરીથી ગીરવે મૂકેલા સોના પર આધારિત ધિરાણ સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત રહેશે.

આરબીઆઈ જણાવે છે કે ગોલ્‍ડ લોન વ્‍યવસાયમાં પારદર્શિતા વધારવા અને જોખમ ઘટાડવા માટે આ પગલું લેવામાં આવ્‍યું છે. હવે, કોઈપણ બેંક કે એનબીએફસી એવી લોન આપશે નહીં જ્‍યાં ગીરવે મૂકેલું સોનું પહેલાથી જ બીજા ઉધાર લેનારા કે સંસ્‍થાને ગીરવે મૂકવામાં આવ્‍યું હોય. નવી સિસ્‍ટમ ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવશે, જેનાથી બેંકો અને એનબીએફસીને તેમના હાલના ગોલ્‍ડ લોન પોર્ટફોલિયોની સમીક્ષા અને ગોઠવણ કરવાનો સમય મળશે.

આ નિર્ણયની સીધી અસર એવા પૈસા ધીરનારાઓ, શાહુકારો અને મધ્‍યસ્‍થીઓ પર પડશે જેઓ બેંકો અથવા નાણાકીય સંસ્‍થાઓ પાસેથી નવી લોન મેળવવા માટે ગ્રાહકોના સોનાનો ઉપયોગ કોલેટરલ તરીકે કરે છે. નિષ્‍ણાતો માને છે કે આ નિયમ ગોલ્‍ડ લોન ક્ષેત્રમાં શિસ્‍ત અને દેખરેખમાં સુધારો કરશે અને બેંકોના ક્રેડિટ જોખમમાં ઘટાડો કરશે. RBI એ બેંકોને લોન આપતી વખતે સોનાની માલિકીની સંપૂર્ણ ચકાસણી કરવા અને નિયમિત ઓડિટને મજબૂત બનાવવાનો પણ નિર્દેશ આપ્‍યો છે.

નાણાકીય સેવા સચિવ એમ. નાગરાજુએ ગુરુવારે નાના નાણાં ધિરાણ આપતી નાણાકીય સંસ્‍થાઓ (પ્‍જ્‍ત્‍) ને નાણાકીય સમાવેશને પ્રોત્‍સાહન આપવા માટે તેમના વ્‍યાજ દર વાજબી રાખવા વિનંતી કરી. તેમણે કહ્યું કે પૈસાની તીવ્ર જરૂરિયાતવાળા લોકો ઊંચા વ્‍યાજ દરે ઉધાર લઈ શકે છે, પરંતુ તેઓ તેને ચૂકવી શકતા નથી, જેના પરિણામે નાણાકીય સંસ્‍થાઓ માટે તણાવપૂર્ણ સંપત્તિમાં વધારો થાય છે. આ ક્ષેત્રમાં તણાવને કારણે, ડિફોલ્‍ટ માટે બાકી ખાતાઓની સંખ્‍યા માર્ચ ૨૦૨૫ ના અંત સુધીમાં ૩.૪ લાખ થઈ ગઈ છે જે ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૪ ના રોજ ૪.૪ લાખ હતી.