નવી દિલ્‍હીઃ  આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) એ વિશ્વની ભાવિ દિશા નક્કી કરનારું સૌથી મહત્ત્વનું ક્ષેત્ર છે, અને આ વૈશ્વિક રેસમાં વિજેતા કોણ બનશે તે અંગે એક મોટો ખુલાસો થયો છે. જેફરીઝના પ્રતિષ્ઠિત "GREED & FEAR" રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે AI સુપરપાવર તે દેશ બનશે જેની પાસે પૂરતી, સસ્તી અને સતત ઉર્જા હશે. આ રિપોર્ટ અનુસાર, ચીન આ માપદંડમાં અમેરિકા કરતાં ઘણા પગલાં આગળ છે અને તે AI રેસ જીતી શકે છે, કારણ કે વિપુલ પ્રમાણમાં વીજળી વિના AIનો આગળનો તબક્કો અશક્ય છે.
AI મોડેલો જેમ જેમ મોટા થતા જાય છે, તેમ તેમ તેમને ચલાવવા માટે ઊર્જાની જરૂરિયાત પણ વધતી જાય છે. હવે ક્લાઉડ કંપનીઓ માટે ચિપ્સ કે ડેટા સેન્ટરો પર ખર્ચ કરવા કરતાં વીજળીની ઉપલબ્ધતાની ચિંતા વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. આ જ કારણ છે કે AI રેસ હવે ટેક્નોલોજી માટે નહીં, પરંતુ ઉર્જા વર્ચસ્વ માટેનો યુદ્ધ બની ગઈ છે. Nvidiaના CEO જેન્સન હુઆંગ અને માઇક્રોસોફ્ટના CEO સત્યા નાડેલા જેવા દિગ્ગજોએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે હવે ચિપ ઇન્વેન્ટરીની નહીં, પરંતુ વીજળીની અછત એ સૌથી મોટો પડકાર છે.
ચીને બેટરી સ્ટોરેજ અને સૌર ઉર્જા ટેક્નોલોજીમાં જબરદસ્ત પ્રગતિ કરીને આ પડકારનો ઉકેલ લાવી દીધો છે. રિપોર્ટ મુજબ, ચીને 2025ના પ્રથમ નવ મહિનામાં 240 GW સૌર ક્ષમતા ઉમેરી, જે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની કુલ સ્થાપિત ક્ષમતા (178 GW) કરતાં પણ વધુ છે. ચીનમાં વીજળીનો ખર્ચ યુ.એસ. કરતાં ઘણો ઓછો થયો છે, અને સરકારે સ્થાનિક ચિપ્સનો ઉપયોગ કરતી કંપનીઓના વીજળી બિલમાં 50% સુધીની સબસિડી આપવાનો નિર્દેશ પણ આપ્યો છે. આ ઊર્જા સબસિડી ચીનની કંપનીઓના એકંદર AI ખર્ચને ખૂબ જ ઘટાડી રહી છે.
જ્યાં અમેરિકા LNG અને પરમાણુ જેવી જૂની ટેક્નોલોજી પર નિર્ભર રહે છે, ત્યાં ચીને સીધું જ ખર્ચ અને ઊર્જા સ્વતંત્રતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. ચીને ગ્રીન એજન્ડાને ધ્યાનમાં લીધા વિના, ફક્ત બેટરી-સોલાર સિસ્ટમ્સ વિકસાવી છે, જે તેને AI ડેટા સેન્ટરોને ઓછી કિંમતે અને સતત વીજળી પૂરી પાડવામાં સક્ષમ બનાવે છે. આનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભલે યુએસ AI ટેક્નોલોજીમાં હાલમાં મજબૂત હોય, પરંતુ ઊર્જાના મોરચે ચીનની વ્યૂહાત્મક પ્રગતિ તેને ભવિષ્યની AI સુપરપાવર બનાવવાની સંભાવના ધરાવે છે.