ઈઝરાયેલ એક એવો દેશ છે જે વિરોધાભાસોથી ભરેલો છે. તે એક જ સમયે પ્રાચીન છતાં આધુનિક, સુંદર છતાં સ્થિતિસ્થાપક છે. આ એક એવી ભૂમિ છે જ્યાં ઈતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને આસ્થા એકબીજા સાથે સુમેળમાં સહઅસ્તિત્વ ધરાવે છે. ૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૩ ના ભયાનક આતંકવાદી હુમલાની પીડા અને આઘાત હજુ પણ અહીંની હવામાં અનુભવી શકાય છે, તેમ છતાં, ઈઝરાયેલના લોકોની અદમ્ય શક્તિ અને પુનરુત્થાનની ભાવના પ્રશંસનીય છે. તાજેતરમાં આ દેશની મુલાકાત લેવાનો અવસર મળ્યો, જે એક આત્માને જગાડનારી યાત્રા સાબિત થઈ. આ લેખ એ જ અનુભવનું વર્ણન છે, જે ઈઝરાયેલના સાચા સ્વરૂપને ઉજાગર કરે છે.

 

હાઈફા અને કૈસરિયા: ઈતિહાસના ઝરૂખેથી

આ યાત્રાની શરૂઆત ભૂમધ્ય સમુદ્રના કિનારે વસેલા શહેરોથી થઈ. હાઈફામાં માઉન્ટ કાર્મેલ પર સ્થિત પ્રખ્યાત બહાઈ ગાર્ડન્સ (બગીચાઓ) ની ભવ્યતા અને શાંતિ મંત્રમુગ્ધ કરી દે તેવી છે. ત્યાંથી આગળ વધતા કૈસરિયા પહોંચ્યા, જે એક સમયે રોમન સામ્રાજ્યનું ભવ્ય બંદરગાહ શહેર હતું. રાજા હેરોદ ધ ગ્રેટ દ્વારા નિર્મિત આ પ્રાચીન શહેરના અવશેષો આજે પણ તેના ગૌરવશાળી ઈતિહાસની સાક્ષી પૂરે છે.

 

તેલ અવીવ ક્યારેય ન અટકતું, ધબકતું શહેર

ઈઝરાયેલનું આધુનિક હૃદય એટલે તેલ અવીવ. આ એક એવું શહેર છે જે ક્યારેય અટકતું નથી. અહીંની ગલીઓ જીવંત કાફે, આધુનિક ટેક-હબ્સ (તકનીકી કેન્દ્રો), આર્ટ ગેલેરીઓ અને સ્થાનિક બજારોથી ભરેલી છે. એક તરફ પ્રાચીન જાફા બંદર છે, જે હજારો વર્ષ જૂનો ઈતિહાસ સાચવીને બેઠું છે, તો બીજી તરફ તેલ અવીવનું આધુનિક સ્થાપત્ય છે, જેને 'વ્હાઇટ સિટી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

 

હુમલાની અસર અહીં પણ દેખાય છે

 

શહેરની દીવાલો પર "મૃત્યુના ગ્રેફિટી" (ભીંતચિત્રો) ની સાથે "સર્જનના ગ્રેફિટી" પણ જોવા મળે છે, જે અહીંના લોકોની જીવંતતા અને સર્જનાત્મકતાનું પ્રતીક છે. આ શહેર હિબ્રુ, અરબી, અંગ્રેજી અને રશિયન જેવી અનેક ભાષાઓ સાંભળવા મળે છે, જે તેની વૈશ્વિક ઓળખને દર્શાવે છે.

 

 

ઈઝરાયેલના બે ચહેરા

સામાન્ય રીતે એવું કહેવાય છે કે, "જેરુસલેમ પ્રાર્થના કરે છે, જ્યારે તેલ અવીવ ઉજવણી કરે છે." જેરુસલેમ: આસ્થા, ઈતિહાસ અને આધ્યાત્મિકતાનું વિશ્વ કેન્દ્ર અને તેલ અવીવ: આધુનિકતા, ઊર્જા, ટેકનોલોજી અને જીવંત નાઇટલાઇફનું પ્રતીક. જોકે, આ યાત્રા દર્શાવે છે કે આ વિભાજન સંપૂર્ણ નથી. તેલ અવીવના લોકો પણ પ્રાર્થના કરે છે અને જેરુસલેમમાં પણ આધુનિક જીવન ધબકે છે. બંને શહેરો ઈઝરાયેલની ઓળખના અભિન્ન અંગ છે.

 

 

જેરુસલેમ: શાંતિ અને આસ્થાનું પવિત્ર કેન્દ્ર

 

દુનિયાના સૌથી જૂના અને પવિત્ર શહેરોમાંનું એક એટલે જેરુસલેમ. આ શહેર ત્રણ મુખ્ય ધર્મો - યહૂદી, ખ્રિસ્તી અને ઇસ્લામ - માટે આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. 'ઓલ્ડ સિટી' (જૂના શહેર) ની સાંકડી ગલીઓમાં ચાલવું એ હજારો વર્ષના ઈતિહાસમાંથી પસાર થવા જેવું છે.

અહીં યહૂદીઓ માટે પવિત્ર વેસ્ટર્ન વોલ (પશ્ચિમી દીવાલ), ખ્રિસ્તીઓ માટે શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર ચર્ચ ઓફ ધ હોલી સેપલ્કર અને મુસ્લિમો માટે પવિત્ર ડોમ ઓફ ધ રોક (ટેમ્પલ માઉન્ટ) જેવા સ્થળો આવેલા છે. આ શહેર ખરેખર એક આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક શક્તિનું કેન્દ્ર છે. જેરુસલેમના દૃશ્યો, ખાસ કરીને માઉન્ટ ઓફ ઓલિવ્સ પરથી દેખાતું શહેરનું પેનોરમા, એક અવિસ્મરણીય અનુભવ છે.

 

 

ડેડ સી (મૃત સરોવર): પૃથ્વી પરનું અનોખું અજાયબી

 

ઈઝરાયેલની યાત્રા ડેડ સી (મૃત સરોવર) ના અનુભવ વિના અધૂરી છે. આ પૃથ્વી પરનું સૌથી નીચું બિંદુ છે. તેના અત્યંત ખારા પાણીમાં ડૂબ્યા વિના આરામથી તરી શકાય છે. આ એક અનોખો અને રોમાંચક અનુભવ છે. અહીંની કાળી માટી પણ તેના ઔષધીય ગુણધર્મો માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે.

 

 

સંઘર્ષ વચ્ચે સ્થિતિસ્થાપકતા: પુનરુત્થાનની ભાવના

 

આ લેખ એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે ૭ ઓક્ટોબરના હુમલાનો આઘાત હજુ તાજો છે. લોકોના ચહેરા પર ગંભીરતા અને ઉદાસી જોઈ શકાય છે, પરંતુ તેનાથી પણ વધુ તેમની આંખોમાં શક્તિ, દ્રઢતા અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની ભાવના દેખાય છે. જીવન ધીમે ધીમે સામાન્ય બની રહ્યું છે. કાફે અને બજારો ફરીથી લોકોથી ભરાઈ રહ્યા છે. ઈઝરાયેલના લોકોએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે તેઓ ગમે તેટલી મુશ્કેલીઓ આવે, તેનો સામનો કરીને ફરીથી બેઠા થવાની અદમ્ય હિંમત ધરાવે છે. આ જ આ દેશની સાચી સુંદરતા અને તાકાત છે. (ડેલી પાયોનીયરમાં શ્રી અશોક રાજનો અહેવાલ સાભાર)