નવી દિલ્હી :કેન્દ્રીય જળશક્તિમંત્રી સીઆર પાટીલે નવી દિલ્હીના શ્રમ શક્તિ ભવન ખાતે છઠ્ઠા રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કારોના વિજેતાઓની યાદી જાહેર કરી. જળશક્તિ મંત્રાલયના જળ સંસાધન, નદી વિકાસ અને ગંગા કાયાકલ્પ વિભાગ એ  વર્ષ 2024 માટે છઠ્ઠા રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કારો માટે સંયુક્ત વિજેતાઓ સહિત 46 વિજેતાઓની જાહેરાત કરી છે. આ 10 શ્રેણીઓમાં પુરસ્કાર આપવામાં આવશે: શ્રેષ્ઠ રાજ્ય, શ્રેષ્ઠ જિલ્લો, શ્રેષ્ઠ ગ્રામ પંચાયત, શ્રેષ્ઠ શહેરી સ્થાનિક સંસ્થા, શ્રેષ્ઠ શાળા અથવા કોલેજ, શ્રેષ્ઠ ઉદ્યોગ, શ્રેષ્ઠ પાણી વપરાશકારો સંગઠન, શ્રેષ્ઠ સંસ્થા (શાળા અથવા કોલેજ સિવાય), શ્રેષ્ઠ નાગરિક સમાજ અને પાણી ક્ષેત્રમાં શ્રેષ્ઠતા માટે શ્રેષ્ઠ વ્યક્તિ. વિજેતાઓની યાદી આ સાથે જોડાયેલ છે. 

   શ્રેષ્ઠ રાજ્ય શ્રેણીમાં, મહારાષ્ટ્રને પ્રથમ પુરસ્કાર, ગુજરાતને બીજું અને હરિયાણાને ત્રીજું સ્થાન મળ્યું છે. દરેક પુરસ્કાર વિજેતાને કેટલીક શ્રેણીઓમાં પ્રશસ્તિપત્ર, ટ્રોફી અને રોકડ પુરસ્કારો પ્રાપ્ત થશે. જળ સંસાધન, નદી વિકાસ અને ગંગા કાયાકલ્પ વિભાગ (DoWR, RD & GR) એ જાહેરાત કરી છે કે 6ઠ્ઠા રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કારો, 2024 માટે એવોર્ડ સમારોહ 18 નવેમ્બર, 2025ના રોજ સવારે 11:30 વાગ્યે નવી દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવનના પ્લેનરી હોલમાં યોજાશે. ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુ આ કાર્યક્રમમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહેશે. 

   રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કારોની જાહેરાત સમયે કેબિનેટમંત્રી રાજ ભૂષણ ચૌધરી, માનનીય રાજ્યમંત્રી, જળશક્તિ મંત્રાલય, વી.એલ. કાંતા રાવ, સચિવ, જળ સંસાધન, નદી વિકાસ અને ગંગા કાયાકલ્પ (DoWR, RD&GR), અશોક કે.કે. મીણા, સચિવ, પેયજળ અને સ્વચ્છતા વિભાગ, અને જળશક્તિ મંત્રાલયના અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ જોડાયા હતા 

જળશક્તિ મંત્રાલય એક કેન્દ્રીય મંત્રાલય છે જેને રાષ્ટ્રીય સંપત્તિ તરીકે પાણીના વિકાસ, સંરક્ષણ અને કાર્યક્ષમ સંચાલન માટે નીતિ માળખા સ્થાપિત કરવા અને કાર્યક્રમો અમલમાં મૂકવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. માનનીય વડાપ્રધાનના માર્ગદર્શન હેઠળ, જળશક્તિ મંત્રાલય રાષ્ટ્રીય સ્તરે જળ વ્યવસ્થાપન અને જળ સંરક્ષણ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે એક વ્યાપક અભિયાનનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે. આ દ્રષ્ટિકોણને અનુરૂપ, અને લોકોમાં પાણીના મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવા અને તેમને શ્રેષ્ઠ પાણીના ઉપયોગની પદ્ધતિઓ અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, 2018માં DoWR, RD&GR દ્વારા પ્રથમ રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કારોની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. બીજા, ત્રીજા, ચોથા અને પાંચમાં રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કારો 2019, 2020, 2022 અને 2023 માટે આપવામાં આવ્યા હતા. કોવિડ રોગચાળાને કારણે આ પુરસ્કારો 2021માં આપવામાં આવ્યા ન હતા.

વર્ષ 2024 માટે છઠ્ઠા રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કારો 23 ઓક્ટોબર, 2024ના રોજ ગૃહ મંત્રાલય (MHA) ના રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર પોર્ટલ પર શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા. કુલ 751 અરજીઓ પ્રાપ્ત થઈ હતી. અરજીઓની ચકાસણી અને મૂલ્યાંકન જ્યુરી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ પસંદ કરાયેલી અરજીઓની સેન્ટ્રલ વોટર કમિશન (CWC) અને સેન્ટ્રલ ગ્રાઉન્ડ વોટર બોર્ડ (CGWB) દ્વારા ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. ગ્રાઉન્ડ લેવલ સ્ક્રુટિની રિપોર્ટના આધારે, 2024ના વર્ષ માટે છઠ્ઠા રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કારો માટે સંયુક્ત વિજેતાઓ સહિત કુલ 46 વિજેતાઓની 10 અલગ અલગ શ્રેણીઓમાં પસંદગી કરવામાં આવી હતી.

રાષ્ટ્રીય જળ પુરસ્કારો (NWAs) 'જળ સમૃદ્ધ ભારત' ના સરકારના વિઝનને પ્રાપ્ત કરવા માટે દેશભરમાં વ્યક્તિઓ અને સંગઠનો દ્વારા કરવામાં આવેલા સારા કાર્ય અને પ્રયાસો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આ પુરસ્કારો લોકોમાં પાણીના મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવા અને તેમને શ્રેષ્ઠ પાણી ઉપયોગ પદ્ધતિઓ અપનાવવા માટે પ્રેરણા આપવા માટે છે. આ કાર્યક્રમ તમામ વ્યક્તિઓ અને સંગઠનોને જળ સંસાધન સંરક્ષણ અને વ્યવસ્થાપન પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગીદારી અને જાહેર ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાની તક પૂરી પાડે છે. 

છઠ્ઠા નેશનલ વોટર એવોર્ડ્સ માટે કુલ 751 અરજીઓ પ્રાપ્ત થઈ હતી. જ્યુરી દ્વારા કરાયેલા મૂલ્યાંકન પછી CWC અને CGWB દ્વારા ગ્રાઉન્ડ લેવલ ચકાસણી કરવામાં આવી. ત્યારબાદ 10 શ્રેણીઓમાં કુલ 46 વિજેતાઓ પસંદ કરાયા.

આ પુરસ્કારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પાણીના સંરક્ષણમાં સારું કામ કરનારા લોકોને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ આપવી અને દેશભરમાં પાણીના જવાબદાર ઉપયોગ અંગે જનજાગૃતિ વધારવી છે. જળ શક્તિ મંત્રાલયનો આ પ્રયાસ ‘જળ સમૃદ્ધ ભારત’ના સપનાને સાકાર કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.