લગ્નો પાછળ થતાં જંગી ખર્ચ ઉપર આઈટીની નજર
લગ્નોની મોસમ યુરબહારમાં ખીલી છે ત્યારે આવકવેરા ખાતુ પણ ‘‘કરચોરી'' રોકવા સજ્જ : ડેસ્ટીનેશન વેડીંગથી લઈને થતાં મોંઘાદાટ લગ્નો ઉપર ચાંપતી નજરઃ વિદેશોમાં યોજાતા લગ્નો પણ રડારમાં: રોકડમાં ચુકવણીની પણ તપાસ
નવી દિલ્હી,તા.૧૮: લગ્નની મોસમ પાછી આવી ગઈ છે અને મોટા મોટા ઉજવણીનો ટ્રેન્ડ પણ આવી ગયો છે. ચાર્ટર્ડ ફલાઇટ્સ મહેમાનોને લઈ જાય છે જ્યારે ડિઝાઇનર પોશાક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળો આ ભવ્ય કાર્યક્રમો માટે સ્ટેજ સેટ કરે છે. આવકવેરા વિભાગના સૂત્રો કહે છે કે આ ભવ્ય કાર્યક્રમો પાછળ અધિકારીઓ શાંતિથી નજર રાખી રહ્યા છે. કારણ કે અમુક લગ્નો પાછળ જંગી ખર્ચ કરવામાં આવી રહ્યો છે. અમુક કેસમાં પરિવારની આવક કરતાં વધુ ખર્ચ થઈ રહ્યો છે.
પરિવારો વિદેશી સ્થળો અને બહુ-દિવસીય ઉજવણીઓ પર છલકાતા હોવાથી વિભાગ હવે ભવ્ય લગ્નોનું વધુ નજીકથી નિરીક્ષણ કરે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ખર્ચ ઘણીવાર ઘણા વ્યક્તિઓ દ્વારા આવક તરીકે જાહેર કરાયેલા ખર્ચ સાથે મેળ ખાતો નથી.
દુબઈ, બાલી, ઇસ્તંબુલ, ઇટાલી અને થાઇલેન્ડમાં લગ્નોમાં ખાસ તપાસનો સામનો કરવો પડે છે. આ કાર્યક્રમોમાં વારંવાર કરોડોનો ખર્ચ થાય છે અને તેમાં ટ્રાવેલ એજન્ટો, ઇવેન્ટ પ્લાનર્સ અને વિદેશી હોટલોને ચૂકવણીનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે કોઈ કાર્યક્રમનું કદ પરિવારના નાણાકીય પ્રોફાઇલ કરતા ઘણું વધારે દેખાય છે ત્યારે વિભાગ એવા કિસ્સાઓને ચિﾎતિ કરે છે.
અમદાવાદના અધિકારીઓએ લગ્ન સેવાઓ માટે રોકડ ચુકવણીમાં વધારો જોયો છે. ઘણા પરિવારો ડિસ્કાઉન્ટ મેળવવા અથવા GST થી બચવા માટે કેટરર્સ, ડેકોરેટર્સ, ફોટોગ્રાફર્સ અને મેક-અપ ટીમોને રોકડમાં ચૂકવણી કરે છે. આનાથી વાસ્તવિક બજેટને ટ્રેક કરવું મુશ્કેલ બને છે.
સોશિયલ મીડિયા અમારા માટે એક મોટો સંકેત બની ગયું છે, એક આવકવેરા નિરીક્ષકે નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું. પરિવારો તેમના લગ્નના દરેક ચમકતા ક્ષણને પ્રકાશિત કરે છે, અને તે પોસ્ટ્સ ક્યારેક તેમના નાણાકીય રેકોર્ડ કરતાં વધુ સારી રીતે બોલે છે, અધિકારીએ ઉમેર્યું.
લગ્નની મોસમ દરમિયાન ઉચ્ચ મૂલ્યના ઘરેણાંની ખરીદીએ પણ લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ઘણી મોંઘી સોના અને હીરાની ખરીદી રોકડમાં કરવામાં આવી હતી અથવા ન્યૂનતમ આવક ધરાવતા સંબંધીઓના નામ હેઠળ બિલ કરવામાં આવી હતી. કેટલાક પરિવારોને પહેલાથી જ નોટિસ મળી છે જેમાં તેમને ભંડોળ ક્યાંથી આવ્યું તે સમજાવવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.
ડેસ્ટિનેશન વેડિગ્સ માટે વિદેશી વિનિમય ખર્ચ પણ તપાસ હેઠળ આવે છે. વિદેશ પ્રવાસ કરતા પરિવારો ઘણીવાર લક્ઝરી હોટલો અને આયોજકોને મોટી ચુકવણી કરે છે, તેથી અધિકારીઓ તપાસ કરે છે કે શું આ ચુકવણીઓ ઉદારકૃત રેમિટન્સ યોજના દ્વારા થઈ હતી કે રિપોર્ટિગ નિયમોથી બચવા માટે બહુવિધ ખાતાઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવી હતી.
પ્રીમિયમ ડેસ્ટિનેશન વેડિગ્સનું સંચાલન કરતા લગ્ન આયોજકો પણ પોતાને લેન્સ હેઠળ જોવા મળે છે.ઘણા લોકો તેમની આવકનો માત્ર એક ભાગ કાગળ પર બતાવે છે જ્યારે બાકીનો રોકડમાં લે છે.
નાણાકીય તપાસ ઉપરાંત, વિભાગે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ્સનું નિરીક્ષણ વધાર્યું છે. ભવ્ય કાર્યક્રમો, ચાર્ટર્ડ ફલાઇટ્સ અને વૈભવી સજાવટના ચિત્રો અને વિડિઓઝ પરિવારોના નાણાકીય પ્રોફાઇલ સાથે મેળ ખાય છે.
આવકવેરા વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારી, જેમણે નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું, અમે કોઈને ઉજવણી કરતા રોકી રહ્યા નથી. પરંતુ જ્યારે પ્રદર્શિત જીવનશૈલી જાહેર કરેલી આવક કરતાં ઘણી વધારે હોય છે, ત્યારે આપણે તપાસ કરવી પડે છે. લગ્નો અપ્રગટ પૈસા ખર્ચવાનો સૌથી સરળ રસ્તો બની ગયો છે.(૪૦.૧૩)
લગ્નો પાછળ થતાં જંગી ખર્ચ ઉપર આઈટીની નજર
લગ્નોની મોસમ યુરબહારમાં ખીલી છે ત્યારે આવકવેરા ખાતુ પણ ‘‘કરચોરી'' રોકવા સજ્જ : ડેસ્ટીનેશન વેડીંગથી લઈને થતાં મોંઘાદાટ લગ્નો ઉપર ચાંપતી નજરઃ વિદેશોમાં યોજાતા લગ્નો પણ રડારમાં: રોકડમાં ચુકવણીની પણ તપાસ
નવી દિલ્હી,તા.૧૮: લગ્નની મોસમ પાછી આવી ગઈ છે અને મોટા મોટા ઉજવણીનો ટ્રેન્ડ પણ આવી ગયો છે. ચાર્ટર્ડ ફલાઇટ્સ મહેમાનોને લઈ જાય છે જ્યારે ડિઝાઇનર પોશાક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળો આ ભવ્ય કાર્યક્રમો માટે સ્ટેજ સેટ કરે છે. આવકવેરા વિભાગના સૂત્રો કહે છે કે આ ભવ્ય કાર્યક્રમો પાછળ અધિકારીઓ શાંતિથી નજર રાખી રહ્યા છે. કારણ કે અમુક લગ્નો પાછળ જંગી ખર્ચ કરવામાં આવી રહ્યો છે. અમુક કેસમાં પરિવારની આવક કરતાં વધુ ખર્ચ થઈ રહ્યો છે.
પરિવારો વિદેશી સ્થળો અને બહુ-દિવસીય ઉજવણીઓ પર છલકાતા હોવાથી વિભાગ હવે ભવ્ય લગ્નોનું વધુ નજીકથી નિરીક્ષણ કરે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ખર્ચ ઘણીવાર ઘણા વ્યક્તિઓ દ્વારા આવક તરીકે જાહેર કરાયેલા ખર્ચ સાથે મેળ ખાતો નથી.
દુબઈ, બાલી, ઇસ્તંબુલ, ઇટાલી અને થાઇલેન્ડમાં લગ્નોમાં ખાસ તપાસનો સામનો કરવો પડે છે. આ કાર્યક્રમોમાં વારંવાર કરોડોનો ખર્ચ થાય છે અને તેમાં ટ્રાવેલ એજન્ટો, ઇવેન્ટ પ્લાનર્સ અને વિદેશી હોટલોને ચૂકવણીનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે કોઈ કાર્યક્રમનું કદ પરિવારના નાણાકીય પ્રોફાઇલ કરતા ઘણું વધારે દેખાય છે ત્યારે વિભાગ એવા કિસ્સાઓને ચિﾎતિ કરે છે.
અમદાવાદના અધિકારીઓએ લગ્ન સેવાઓ માટે રોકડ ચુકવણીમાં વધારો જોયો છે. ઘણા પરિવારો ડિસ્કાઉન્ટ મેળવવા અથવા GST થી બચવા માટે કેટરર્સ, ડેકોરેટર્સ, ફોટોગ્રાફર્સ અને મેક-અપ ટીમોને રોકડમાં ચૂકવણી કરે છે. આનાથી વાસ્તવિક બજેટને ટ્રેક કરવું મુશ્કેલ બને છે.
સોશિયલ મીડિયા અમારા માટે એક મોટો સંકેત બની ગયું છે, એક આવકવેરા નિરીક્ષકે નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું. પરિવારો તેમના લગ્નના દરેક ચમકતા ક્ષણને પ્રકાશિત કરે છે, અને તે પોસ્ટ્સ ક્યારેક તેમના નાણાકીય રેકોર્ડ કરતાં વધુ સારી રીતે બોલે છે, અધિકારીએ ઉમેર્યું.
લગ્નની મોસમ દરમિયાન ઉચ્ચ મૂલ્યના ઘરેણાંની ખરીદીએ પણ લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ઘણી મોંઘી સોના અને હીરાની ખરીદી રોકડમાં કરવામાં આવી હતી અથવા ન્યૂનતમ આવક ધરાવતા સંબંધીઓના નામ હેઠળ બિલ કરવામાં આવી હતી. કેટલાક પરિવારોને પહેલાથી જ નોટિસ મળી છે જેમાં તેમને ભંડોળ ક્યાંથી આવ્યું તે સમજાવવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.
ડેસ્ટિનેશન વેડિગ્સ માટે વિદેશી વિનિમય ખર્ચ પણ તપાસ હેઠળ આવે છે. વિદેશ પ્રવાસ કરતા પરિવારો ઘણીવાર લક્ઝરી હોટલો અને આયોજકોને મોટી ચુકવણી કરે છે, તેથી અધિકારીઓ તપાસ કરે છે કે શું આ ચુકવણીઓ ઉદારકૃત રેમિટન્સ યોજના દ્વારા થઈ હતી કે રિપોર્ટિગ નિયમોથી બચવા માટે બહુવિધ ખાતાઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવી હતી.
પ્રીમિયમ ડેસ્ટિનેશન વેડિગ્સનું સંચાલન કરતા લગ્ન આયોજકો પણ પોતાને લેન્સ હેઠળ જોવા મળે છે.ઘણા લોકો તેમની આવકનો માત્ર એક ભાગ કાગળ પર બતાવે છે જ્યારે બાકીનો રોકડમાં લે છે.
નાણાકીય તપાસ ઉપરાંત, વિભાગે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ્સનું નિરીક્ષણ વધાર્યું છે. ભવ્ય કાર્યક્રમો, ચાર્ટર્ડ ફલાઇટ્સ અને વૈભવી સજાવટના ચિત્રો અને વિડિઓઝ પરિવારોના નાણાકીય પ્રોફાઇલ સાથે મેળ ખાય છે.
આવકવેરા વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારી, જેમણે નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું, અમે કોઈને ઉજવણી કરતા રોકી રહ્યા નથી. પરંતુ જ્યારે પ્રદર્શિત જીવનશૈલી જાહેર કરેલી આવક કરતાં ઘણી વધારે હોય છે, ત્યારે આપણે તપાસ કરવી પડે છે. લગ્નો અપ્રગટ પૈસા ખર્ચવાનો સૌથી સરળ રસ્તો બની ગયો છે
(10:51 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
