નવી દિલ્હી :ભારત સરકાર જલદી જ 5 લાખ ટન ઓર્ગેનિક લોટ નિકાસ કરવાની છૂટ આપી શકે છે. જે છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી ઘઉં અને તેનાથી બનેલા ઉત્પાદનોની નિકાસ પર લાગેલા પ્રતિબંધમાં મોટી છૂટ હશે. ઘઉંની ખરીદી, ઓછી મોંઘવારી અને પુરતા બફર સ્ટોકને કારણે આ નિર્ણય લેવામાં આવી રહ્યો છે.

ભારત સરકાર ટૂંક સમયમાં 500,000 ટન ઓર્ગેનિક લોટની નિકાસને મંજૂરી આપી શકે છે. આ નિર્ણય ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયમાં ઘઉં અને તેના ઉત્પાદનોની નિકાસ પરના પ્રતિબંધોમાં પહેલી મોટી છૂટછાટ હશે. આ પગલું એવા સમયે લેવામાં આવ્યું છે જ્યારે દેશમાં ઘઉંની ખરીદી સારી રીતે આગળ વધી રહી છે. ફુગાવો ખૂબ જ ઓછો (0.3%) છે, અને બફર સ્ટોક પણ પૂરતા છે. આ પરિબળોને કારણે, સરકાર નિકાસ પ્રતિબંધોને ધીમે ધીમે હળવા કરવાનો નિર્ણય લઈ રહી છે. બિઝનેસ ટુડેએ સૂત્રોને ટાંકીને આ માહિતી આપી છે. 

2024-25 રવિ માર્કેટિંગ સીઝન માટે ઘઉંની ખરીદી 30 જૂન સુધીમાં 29.9 મિલિયન ટન સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં સૌથી વધુ છે. તે સરકારના 31 મિલિયન ટનના લક્ષ્યની નજીક છે. ખાદ્ય મંત્રાલય ઘઉં અને તેના ઉત્પાદનો, જેમ કે લોટ, રિફાઇન્ડ લોટ અને સોજીની નિકાસ પરના પ્રતિબંધો હટાવવાનું વિચારી રહ્યું છે. આનું કારણ એ છે કે આ વર્ષે ઘઉંનો પાક ખૂબ સારો રહેવાની અપેક્ષા છે અને આગામી પાંચ વર્ષમાં ચોમાસું સારુ રહેવાની આગાહી છે. 

કૃષિ મંત્રાલયે જુલાઈ 2024 થી જૂન 2025 ના સમયગાળા માટે 117.5 મિલિયન ટનનો રેકોર્ડ ઘઉં ઉત્પાદનનો અંદાજ લગાવ્યો છે. આનાથી દેશમાં ઘઉંની ઉપલબ્ધતામાં વિશ્વાસ વધ્યો છે. 2022 માં નિકાસ પ્રતિબંધ પહેલા, ભારતની ઘઉંની નિકાસ $2.12 બિલિયનના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી. 

ઓર્ગેનિક ઘઉંની નિકાસને મંજૂરી આપવી એ ભારતના ઘઉં આધારિત નિકાસને તબક્કાવાર ફરીથી ખોલવા તરફનું પ્રથમ પગલું હોઈ શકે છે.

વિશ્લેષકો કહે છે કે ભલે આ એક નાની શરૂઆત હોય, તે વૈશ્વિક પુરવઠામાં સુધારો કરી શકે છે, ખાસ કરીને એશિયા, આફ્રિકા અને મધ્ય પૂર્વના દેશો માટે જે ઘઉંની આયાત પર નિર્ભર રહે છે.

સાથે જ ભારતીય મિલો અને પ્રોસેસર્સને વિશેષતા અને ઓર્ગેનિક અનાજ ઉત્પાદનોની મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય માંગનો લાભ લેવાની પણ મંજૂરી આપશે. સરકારનો આ નિર્ણય દેશના ખેડૂતો અને નિકાસકારો માટે સારા સમાચાર છે. આનાથી દેશના અર્થતંત્રને વેગ મળવાની પણ અપેક્ષા છે.