વ્હોટસએપ સુરક્ષા ફેલ : ૮ વર્ષ જુની ખામીથી ૩૫૦ કરોડ નંબર લીક
વિશ્વભરના યુઝર્સ ઉપર ખતરો : ગંભીર સુરક્ષા ખામી બહાર આવી : મેટાની લાપરવાહીથી ૩.૫ બિલિયન યુઝર્સના મોબાઇલ નંબર ઓનલાઇન લીક : નિષ્ણાતોએ આપેલી ડેટા લીકની ચેતવણી મેટા ઘોળીને પી ગયું : હવે ‘ઠીકઠાક' કરતા હોવાનું રટણ
નવી દિલ્હી, તા.૧૯: જો તમે ઇન્સ્ટન્ટ મેસેજિંગ એપ વોટ્સએપનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો, તો અહીં તમારા માટે એક મોટા સમાચાર છે. વોટ્સએપે એક કૌભાંડ કર્યું છે. ઇન્સ્ટન્ટ મેસેજિંગ એપના ૩.૫ અબજ એકાઉન્ટ્સના મોબાઇલ નંબર લીક થયા છે. ૩.૫ અબજ એટલે કે એપના દરેક યુઝરનો નંબર (વોટ્સએપ સુરક્ષા ખામીએ ૩.૫ અબજ ફોન નંબરો ખુલ્લા પાડ્યા) લીક થયા છે. આનો અર્થ એ છે કે આપણા બધા નંબર ઓનલાઈન લીક થયા છે. આ વાંચ્યા પછી તમને લાગશે કે આપણે લખવું જોઈએ કે વોટ્સએપ સાથે કોઈ કૌભાંડ થયું છે. કોઈ સાયબર હેકરે કે જૂથે તેની સિસ્ટમમાં ઘૂસણખોરી કરી હશે આ પ્લેટફોર્મ ફરી એકવાર ગંભીર સુરક્ષા ખામીને કારણે સમાચારમાં છે.
તાજેતરના અહેવાલો સૂચવે છે કે આશરે ૩.૫ અબજ વપરાશકર્તાઓના મોબાઇલ નંબરો ઓનલાઇન જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. તમને જાણીને આશ્ચર્ય થશે કે આ નંબર એપ પરના લગભગ દરેક સક્રિય વપરાશકર્તાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, એટલે કે વિશ્વભરના વપરાશકર્તાઓનો ડેટા જોખમમાં છે.
જોકે, આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે આ ભૂલ હેકર હુમલાને કારણે નહીં, પરંતુ વોટ્સએપની પેરેન્ટ કંપની, મેટાની બેદરકારીને કારણે થઈ હતી. વધુમાં, ૯વ્ં૫ર્પ્ીણૂ અહેવાલ આપે છે કે કંપનીને આઠ વર્ષ પહેલાં આ સમસ્યાની જાણ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ લાંબા સમય સુધી કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી.
નિષ્ણાતોએ પહેલાથી જ ચેતવણી આપી હતી
૨૦૧૭ માં, વિયેના યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ આ ખામી તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું, અને કહ્યું હતું કે તે WhatsApp વપરાશકર્તાઓના મોબાઇલ નંબરો સરળતાથી ઍક્સેસ કરી શકે છે. વધુમાં, ફક્ત અડધા કલાકમાં, સંશોધકોએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ૩૦ મિલિયનથી વધુ લોકોના મોબાઇલ નંબર એકત્રિત કર્યા. ટીમે પછી ડેટા કાઢી નાખ્યો અને પછી તેને ફરીથી મેટાને પહોંચાડ્યો.
આ સમગ્ર કૌભાંડ ઑસ્ટ્રિયાથી શરૂ થયું હતું. યુનિવર્સિટી ઓફ વિયેનાના સુરક્ષા સંશોધકોએ તાજેતરમાં એક અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો હતો જેણે મેટાના મુખ્યાલયમાં હંગામો મચાવ્યો હતો.
સંશોધકોએ WhatsApp સિસ્ટમમાં એક ખૂબ જ મૂળભૂત, છતાં ખતરનાક ખામી શોધી કાઢી. ટેકનિકલ ભાષામાં, તેને ૅકોન્ટેક્ટ ડિસ્કવરી ફ્ર્લો કહેવામાં આવે છે.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, તે એક ઓટોમેટેડ મશીન જેવું છે. સંશોધકોએ એક સ્ક્રિપ્ટ બનાવી જે WhatsAppના સર્વર્સને એક કલાકમાં લાખો રેન્ડમ ફોન નંબરો માટે સ્કેન કરે છે, દરેક વખતે WhatsApp વપરાશકર્તાના ફોટાથી લઈને તેમના સક્રિય સ્થિતિ સુધી બધું જ જાહેર કરે છે, જે સાબિત કરે છે કે નંબર વાસ્તવિક છે અને ઉપયોગમાં છે. આવા નંબરો કાળા બજાર અને ડાર્ક વેબ પર ઊંચા ભાવે વેચાય છે.
રૂમમાં બેસીને, કોઈ પણ વ્યક્તિ તમારી જાણ વગર વિશ્વમાં ગમે ત્યાંથી સક્રિય મોબાઇલ નંબરોની સૂચિ બનાવી શકે છે. આ માહિતી પછી ડાર્ક વેબ પર વેચાય છે, અને સાયબર ગુનેગારો તેનો ઉપયોગ કરે છે.
સરેરાશ વપરાશકર્તા માટે ‘હેક' અને ‘સ્ક્રેપિંગ' વચ્ચે તફાવત કરવો મુશ્કેલ છે, પરંતુ ગોપનીયતાના દૃષ્ટિકોણથી આ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે. આ કિસ્સામાં, કોઈએ તમારી ખાનગી ચેટ્સ વાંચી નથી; WhatsAppનું એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન સુરક્ષિત રહે છે.
પરંતુ ખતરો બીજે કયાંક રહેલો છે. આ ખામીને કારણે, તમારો મોબાઇલ નંબર હવે ફક્ત એક નંબર નથી રહ્યો; તે એક ચકાસાયેલ ડિજિટલ ત્ઝ બની ગયો છે.
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો આને ‘ડેટા સંવર્ધન' કહે છે. જ્યારે સ્કેમર્સ ખાતરીપૂર્વક જાણે છે કે કોઈ ચોક્કસ નંબર સક્રિય છે અને કોઈ વાસ્તવિક વ્યક્તિ તેનો ઉપયોગ કરી રહી છે, ત્યારે કાળા બજારમાં તે નંબરનું મૂલ્ય વધે છે.
આ જ કારણ છે કે ભારતમાં ડિજિટલ ધરપકડ કૌભાંડો, પાર્ટ-ટાઇમ નોકરીની છેતરપિંડી અને સ્પામ કોલ્સમાં અચાનક ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. તમારો ડેટા લીક થયો નથી; તે ઁસ્ક્રેપઁ થયો છે અને હવે સ્કેમર્સના બજારમાં વેચાઈ રહ્યો છે.
ભારતઃ સ્કેમર્સ માટે એક પ્રિય રમતનું મેદાન : ૫૦૦ મિલિયનથી વધુ WhatsApp વપરાશકર્તાઓ ધરાવતો ભારત, આવા ડેટા ભંગનો સૌથી મોટો ભોગ બને છે. જ્યારે પણ વૈશ્વિક સ્તરે ડેટા સ્ક્રેપ કરવામાં આવે છે, ત્યારે ભારતીય નંબરોને સૌથી પહેલા નિશાન બનાવવામાં આવે છે.
છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં +૯૨, +૮૪, અથવા +૬૨ જેવા કોડવાળા નંબરો પરથી તમને મળેલા વિડીયો કોલ યાદ છે? આ આ પ્રકારના ઁકોન્ટેક્ટ ડિસ્કવરીઁનું પરિણામ હતું. સંશોધકો માને છે કે મેટાએ હવે આ ખામીને સુધારી દીધી છે, પરંતુ જે ડેટા પહેલાથી જ કાઢવામાં આવ્યો છે તે ડાર્ક વેબ પર વેચાઈ રહ્યો છે.
મેટાએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે તેઓએ આ નબળાઈને સુધારી લીધી છે અને કોઈપણ વપરાશકર્તા એકાઉન્ટ હેક થયાના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી. આ ચોક્કસપણે રાહત છે, પરંતુ સંપૂર્ણપણે સલામત અનુભવવાનું કારણ નથી.
આ ડિજિટલ યુગમાં, આપણી ગોપનીયતાને સંપૂર્ણપણે લોક કરવી લગભગ અશકય છે, પરંતુ આપણે ઓછામાં ઓછા આપણા ઘરના દરવાજા લોક કરી શકીએ છીએ.
આ ઘટનામાંથી સૌથી મોટો પાઠ એ છે કે તમારે WhatsApp ની ડિફોલ્ટ સેટિંગ્સ બદલવાની જરૂર છે. જો તમારો પ્રોફાઇલ ફોટો અને About વિભાગ "Everyone" પર સેટ કરેલ હોય, તો તમે સ્કેમર્સને આમંત્રણ આપી રહ્યા છો. આને "My Contacts" માં બદલવું હવે કોઈ વિકલ્પ નથી, તે એક આવશ્યકતા છે. વધુમાં, "Silence Unknown Callers" જેવી સુવિધાઓને સક્ષમ રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ આ ખામીને ‘સરળ' ગણાવી છે અને ચેતવણી આપી છે કે જો આ તકનીક હેકર્સનાં હાથમાં આવે છે, તો તે ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો ડેટા લીક તરફ દોરી શકે છે.
આ ખામીને કારણે મોટો ડેટા લીક થયો : રિપોર્ટ્સ સૂચવે છે કે આ સમસ્યા WhatsApp ની નંબર ચકાસણી પ્રક્રિયામાં રહેલી છે. જ્યારે પણ કોઈ વપરાશકર્તા તેમના ફોનમાં નવો નંબર સેવ કરે છે, ત્યારે એપ્લિકેશન દર્શાવે છે કે તે નંબર WhatsApp પર સક્રિય છે કે નહીં. આ પ્રક્રિયામાં આ ખામીને કારણે મોટા પાયે ડેટા લીક થયો છે.
મેટાએ પણ જવાબ આપ્યો. રિપોર્ટ બાદ, મેટાએ જવાબ આપ્યો, અને કહ્યું કે આ સમસ્યા તેના બગ બાઉન્ટી પ્રોગ્રામનો ભાગ છે અને વિયેના યુનિવર્સિટીના સહયોગથી આ મુખ્ય ખામી શોધી કાઢવામાં આવી હતી. કંપની દાવો કરે છે કે તે તેના ઉકેલ પર કામ કરી રહી છે.
મેટા વિશે પ્રશ્નોઃ મેટા વિશે એક મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે, સુરક્ષા સંશોધકો આઠ વર્ષથી આ ખામીની જાણ કરવા છતાં, કંપનીએ તેને કેમ સુધારી નથી. તે અસ્તિત્વમાં હતું, પરંતુ તે એકદમ સરળ ઉકેલ હતો. શું મેટાએ જાણી જોઈને તેને અવગણ્યું અને વપરાશકર્તા ડેટા લીક થવા દીધો, અથવા તે ફક્ત મેટા તરફથી બેદરકારી હતી?(૨૩.૧૯)
(3:03 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
