નવી દિલ્હી : બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીના વાઝેદને આજે ઢાકાના આંતરરાષ્ટ્રીય અપરાધ ટ્રિબ્યુનલ (ICT) દ્વારા નરસંહાર અને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ બદલ મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી છે. જોકે, શેખ હસીના હાલમાં ઢાકાથી દૂર નવી દિલ્હીમાં એક અજ્ઞાત સ્થળે સુરક્ષિત આશ્રય લઈ રહ્યાં છે, જ્યાં તેઓ જુલાઈ ૨૦૨૪માં થયેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો પછી ઉતાવળે પહોંચ્યા હતા.

શેખ હસીના માટે દિલ્હી કોઈ નવી જગ્યા નથી; ૧૯૭૫માં તેમના પિતા બંગબંધુ શેખ મુજીબુર રહેમાન અને તેમના પરિવારની હત્યા બાદ, તત્કાલીન વડા પ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીએ તેમને રાજકીય આશ્રય આપ્યો હતો. તેમણે ૧૯૭૫ થી ૧૯૮૧ સુધી છ વર્ષ દિલ્હીમાં દેશનિકાલમાં વિતાવ્યા હતા.

દિલ્હીમાં તેમનું જીવન: દેશનિકાલના તે છ વર્ષો દરમિયાન, શેખ હસીના તેમના પતિ ડૉ. એમ.એ. વાઝેદ મિયા (એક પરમાણુ વૈજ્ઞાનિક) અને બે બાળકો સાથે પાંડારા પાર્કના સી બ્લોકમાં એક ફ્લેટમાં રહેતા હતા. થોડા અઠવાડિયા સુધી તેઓ લાજપત નગર ભાગ IIIમાં પણ રહ્યા હતા.

સમય પસાર કરવા માટે, હસીનાએ સંસદ માર્ગ પર આવેલા ઑલ ઇન્ડિયા રેડિયો (AIR) ભવનની મુલાકાત લેવાનું શરૂ કર્યું અને AIRની બંગાળી સેવામાં પણ કામ કર્યું હતું.

પ્રણવ અને શુભ્રા મુખર્જી સાથે ઘનિષ્ઠ સંબંધો: દિલ્હીમાં તેમના સૌથી નજીકના મિત્રોમાં ભારતના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જી અને તેમની પત્ની સુવ્રા મુખર્જીનો સમાવેશ થાય છે. બંને પરિવારો નિયમિતપણે મળતા હતા, અને હસીના તેમના બાળકો સાથે ઘણીવાર મુખર્જીના તાલકટોરા રોડ સ્થિત ઘરે જતી હતી. પ્રણવ મુખર્જીની પુત્રી શર્મિષ્ઠા મુખર્જીએ યાદ કર્યું કે તેમની માતા અને હસીના આન્ટી કલા, સંગીત અને બંગાળી સાહિત્ય વિશે કલાકો સુધી વાતો કરતા હતા. ૧૯૮૧માં હસીના બાંગ્લાદેશ પરત ફર્યા પછી પણ મુખર્જી પરિવાર સાથેના તેમના સંબંધો ક્યારેય તૂટ્યા નહોતા.

ઇતિહાસનું પુનરાવર્તન અને સજા: ૨૦૨૪માં, જુલાઈમાં વિદ્યાર્થીઓના વિરોધને પગલે સેનાના હસ્તક્ષેપ પછી હસીનાએ રાજીનામું આપ્યું અને ફરી એકવાર ભારત ભાગી ગયા. બાંગ્લાદેશની નવી વચગાળાની સરકારે તેમના પ્રત્યાર્પણની માંગ કરી છે, જોકે ભારતે સાર્વભૌમત્વ અને માનવતાવાદી ધોરણે તેને નકારી કાઢ્યું છે, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે.

આજની સજા જુલાઈ ૨૦૨૪ના હિંસક આંદોલનમાં પ્રદર્શનકારીઓ પર ગોળીબાર કરવાના તેમના આદેશો સાથે સંબંધિત છે. ટ્રિબ્યુનલે આને નરસંહાર ગણાવ્યું, જોકે વિરોધ પક્ષોએ તેને "રાજકીય બદલો" ગણાવ્યો છે. હાલમાં શેખ હસીનાનું ભારતમાં રોકાણ ચાલુ રહેશે.