નવી દિલ્‍હી તા.૨૦: યુએસએ ભારત માટે બે મુખ્‍ય લશ્‍કરી ખરીદી દરખાસ્‍તોને મંજૂરી આપી છે. આમાં એક્‍સકેલિબર પ્રોજેક્‍ટાઇલ અને જેવેલિન મિસાઇલ સિસ્‍ટમનો સમાવેશ થાય છે. કુલ ઼૯૩ મિલિયન (આશરે રૂ. ૭૭૫ કરોડ) ના મૂલ્‍યના આ સંરક્ષણ સોદાઓની મંજૂરીથી બંને દેશો વચ્‍ચે વ્‍યૂહાત્‍મક સંરક્ષણ ભાગીદારી વધુ મજબૂત થવાની અપેક્ષા છે.

યુએસ ડિફેન્‍સ સિક્‍યુરિટી કોઓપરેશન એજન્‍સી (DSCA) અનુસાર, ભારતને વેચવામાં આવનાર એક્‍સકેલિબર પ્રોજેક્‍ટાઇલ્‍સ અને સંબંધિત સાધનોનું મૂલ્‍ય ડોલર ૪૭.૧ મિલિયન છે, જ્‍યારે જેવેલિન મિસાઇલ સિસ્‍ટમ અને સંબંધિત સાધનોનું મૂલ્‍ય ઼૪૫.૭ મિલિયન છે.

DSCA ના એક સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, આ પ્રસ્‍તાવિત વેચાણ યુએસ વિદેશ નીતિ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ઉદ્દેશ્‍યોને પણ મજબૂત બનાવશે. એજન્‍સીએ જણાવ્‍યું હતું કે આ વેચાણ યુએસ-ભારત વ્‍યૂહાત્‍મક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવશે અને ભારત, એક મુખ્‍ય સંરક્ષણ ભાગીદાર, ની સુરક્ષા ક્ષમતાઓને વધારશે. તેમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે ભારત ઇન્‍ડો-પેસિફિક અને દક્ષિણ એશિયા ક્ષેત્રમાં રાજકીય સ્‍થિરતા, શાંતિ અને આર્થિક પ્રગતિમાં મહત્‍વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

ભારત સરકારે ૨૧૬ M982A1 એક્‍સકેલિબર ટેક્‍ટિકલ પ્રોજેક્‍ટાઇલ્‍સ ખરીદવાની વિનંતી કરી છે. આ સોદા માટે મુખ્‍ય કોન્‍ટ્રાક્‍ટર RTX કોર્પોરેશન હશે, જે આર્લિગ્‍ટન, વર્જિનિયા સ્‍થિત છે. વધુમાં, ઘણી નોન-એમડીઇ (મુખ્‍ય સંરક્ષણ સાધનો) વસ્‍તુઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્‍યો છે, જેમ કે

પોર્ટેબલ ઇલેક્‍ટ્રોનિક ફાયર કંટ્રોલ સિસ્‍ટમ (PEFCS)

iPIK ઇન્‍ટિગ્રેશન કિટ

પ્રાઇમર્સ

પ્રોપેલન્‍ટ ચાર્જિસ

ટેકનિકલ સપોર્ટ અને ડેટા

રિપેર સેવાઓ

લોજિસ્‍ટિક્‍સ અને પ્રોગ્રામ સપોર્ટ

એજન્‍સી અનુસાર, આ પ્રોજેક્‍ટાઇલ્‍સ ભારતના બ્રિગેડની ચોકસાઇ સ્‍ટ્રાઇક ક્ષમતામાં વધારો કરશે અને પ્રથમ-સ્‍ટ્રાઇક ચોકસાઈને વધુ મજબૂત બનાવશે.

 

ભારતને ૧૦૦ જેવલિન રાઉન્‍ડ અને ૨૫ લોન્‍ચ યુનિટ પ્રાપ્ત થશે

બીજા સોદા હેઠળ, ભારતે ૧૦૦ FGM-૧૪૮ જેવલિન રાઉન્‍ડ, ૧ જેવલિન ફલાય-ટુ-બાય મિસાઇલ અને ૨૫ લાઇટવેઇટ કમાન્‍ડ લોન્‍ચ યુનિટ (LwCLU) અથવા બ્‍લોક-૧ CLU ખરીદવાની વિનંતી કરી છે.

જેવેલિન બેઝિક સ્‍કિલ્‍સ ટ્રેનર

મિસાઇલ સિમ્‍યુલેશન રાઉન્‍ડ

બેટરી કૂલન્‍ટ યુનિટ

ઇલેક્‍ટ્રોનિક ટેકનિકલ મેન્‍યુઅલ

ઓપરેટર મેન્‍યુઅલ

લાઇફ સાયકલ સપોર્ટ

સ્‍પેર પાર્ટ્‍સ

સેફટી ઇન્‍સ્‍પેક્‍શન

ટ્રેનિગ અને ટેકનિકલ સપોર્ટ

બ્‍લોક-૧ CLU રિફર્બિશમેન્‍ટ સર્વિસીસ

જેવેલિન એ વિશ્વની સૌથી અદ્યતન પોર્ટેબલ એન્‍ટી-ટેન્‍ક ગાઇડેડ મિસાઇલ (ATGM) છે, જે યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સના લોકહીડ માર્ટિન અને રેટન (RTX) દ્વારા સંયુક્‍ત રીતે વિકસાવવામાં આવી છે. તેને ફાયર-એન્‍ડ-ફોર્ગેટ મિસાઇલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેનો અર્થ એ છે કે એકવાર ફાયર થયા પછી, સૈનિકને લક્ષ્ય જાળવવાની જરૂર નથી; મિસાઇલ આપમેળે લક્ષ્યને શોધી કાઢે છે અને મારી નાખે છે. યુક્રેન યુદ્ધમાં, જેવેલિન મોટી સંખ્‍યામાં રશિયન T-72, T-80 અને T-90 ટેન્‍કોનો નાશ કરે છે, જેના કારણે તેને ટેન્‍ક કિલર ઉપનામ મળ્‍યું છે. ભારતીય સેનાએ ૨૦૧૦ થી મર્યાદિત સંખ્‍યામાં તેનો ઉપયોગ કર્યો છે, ખાસ કરીને ઊંચાઈવાળા વિસ્‍તારોમાં.

એક્‍સકેલિબર એ યુએસ કંપની રાશન (RTX) દ્વારા ઉત્‍પાદિત 155m સ્‍માર્ટ આર્ટિલરી પ્રોજેક્‍ટાઇલ છે. તેને પરંપરાગત આર્ટિલરી (જેમ કે M777, K9 વજ્ર, ધનુષ અને ATAGS) થી ફાયર કરી શકાય છે, પરંતુ તે ૫૦ કિલોમીટર સુધીના ૧૦ મીટર (CEP) થી ઓછા રેન્‍જવાળા લક્ષ્યોને ફટકારવા માટે GPS અને ઇનર્શિયલ ગાઇડન્‍સનો ઉપયોગ કરે છે. ભારતીય સેનાએ સૌપ્રથમ ૨૦૧૯-૨૦ માં એક્‍સકેલિબર ખરીદ્યું હતું અને તેને લદ્દાખ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં M777 અલ્‍ટ્રાલાઇટ હોવિત્‍ઝર સાથે તૈનાત કર્યું છે. આ નવી શિપમેન્‍ટ આ સંખ્‍યામાં વધુ વધારો કરશે.

યુએસ ડિપાર્ટમેન્‍ટે જણાવ્‍યું હતું કે આ આધુનિક શષો ભારતની માતૃભૂમિ સુરક્ષા, વ્‍યૂહાત્‍મક ક્ષમતાઓ અને સંભવિત પ્રાદેશિક જોખમો સામે પ્રતિકાર વધારશે. બંને સોદાઓ અંગે, DSCA એ જણાવ્‍યું હતું કે ભારતને આ સાધનોને તેની સેનામાં એકીકૃત કરવામાં કોઈ મુશ્‍કેલીનો સામનો કરવો પડશે નહીં. આ ખરીદી વર્તમાન અને ભવિષ્‍યના પડકારોનો સામનો કરવાની ભારતની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે.

સંરક્ષણ નિષ્‍ણાતો માને છે કે આ સોદાઓ ભારતની આર્ટિલરી અને ટેન્‍ક વિરોધી યુદ્ધ ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર સુધારો કરશે - જ્‍યારે એક્‍સકેલિબર પ્રોજેક્‍ટાઇલ્‍સ લાંબા અંતરની ચોકસાઇથી પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા પ્રદાન કરે છે, ત્‍યારે જેવેલિન મિસાઇલો ટેન્‍ક અને સશષા વાહનો સામે ખૂબ અસરકારક માનવામાં આવે છે. આ મંજૂરીઓ સાથે, યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સ અને ભારત વચ્‍ચેના સંરક્ષણ સંબંધો બીજા સ્‍તરે મજબૂત બન્‍યા છે.