તા. ૭ સપ્ટેમ્બર ર૦ર૫ વિક્રમ સંવત ર૦૮૧ ભાદરવો સુદ – ૧૫ રવિવાર
દર વર્ષે આશરે ૨ લાખ લોકોની ‘કિડની ફેલ'
ભારતમાં ‘રહસ્યમય કિડની રોગચાળો' ફેલાઇ રહયો છે : નેફ્રોલોજિસ્ટ્સ કહે છે કે ડાયાબિટીસ અને હાઈ બ્લડપ્રેશર જેવા જીવનશૈલી સંબંધિત રોગો પણ ક્રોનિક કિડની રોગનું કારણ બની શકે છે
નવી દિલ્હી, તા.૨૧: ક્રોનિક કિડની રોગ (CKD) સમગ્ર વિશ્વમાં અને ભારતીય વસ્તીમાં ચિંતાજનક દરે ફેલાઈ રહ્યો છે, જે એક કટોકટી તરીકે ઉભરી રહ્યો છે. અગાઉ વળદ્ધો અથવા શ્રીમંતો સુધી મર્યાદિત હોવા છતાં, ડાયાબિટીસ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર જેવા જીવનશૈલીના રોગો પણ આ રોગમાં ફાળો આપી રહ્યા છે. નેફ્રોલોજિસ્ટ ડૉ. એચ. સુદર્શન બલ્લાલે ચેતવણી આપી છે કે જો પરિસ્થિતિ ચાલુ રહેશે, તો તે ટૂંક સમયમાં રોગચાળાના પ્રમાણમાં પહોંચી શકે છે. આ રોગ અંગે ડૉ. બલ્લાલે ઓળખેલા જોખમો અને ચેતવણી ચિﾎોને સમજવું દરેક માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
ડોક્ટરો શું કહે છે?
ડૉ. બલ્લાલે એજન્સીને જણાવ્યું હતું કે, દર વર્ષે, ભારતમાં આશરે ૨૦૦,૦૦૦ લોકો ગંભીર કિડની નિષ્ફળતાનો ભોગ બને છે, જ્યારે ૧૦ ગણા વધુ લોકો કિડની રોગથી પીડાય છે. જોકે, ચિંતાજનક બાબત એ છે કે આ દર્દીઓમાંથી માત્ર ૨૫ ટકા દર્દીઓ સારવાર મેળવે છે. ત્રણ દાયકા પહેલા, પરિસ્થિતિ ઘણી ખરાબ હતી. જ્યારે હું ૧૯૯૧ માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સથી ભારત પાછો ફર્યો ત્યારે સમગ્ર દેશમાં ફક્ત ૮૦૦ નેફ્રોલોજિસ્ટ હતા. હકીકતમાં, ભારત કરતાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં વધુ ભારતીય નેફ્રોલોજિસ્ટ પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યા હતા. જોકે નેફ્રોલોજિસ્ટ અને તબીબી સુવિધાઓની સંખ્યામાં વધારો થયો છે, તેમ છતાં દર્દીઓની સંખ્યાની તુલનામાં ડોકટરોની સંખ્યા દુઃખદ રીતે અપૂરતી છે.
આપણે હજુ પણ બધા દર્દીઓને સારવાર પૂરી પાડવા માટે અસમર્થ છીએ જેમને તેની જરૂર છે. કિડની રોગ વધુને વધુ સામાન્ય બન્યો છે. નેફ્રોલોજિસ્ટ અને ડાયાલિસિસ કેન્દ્રોની પહોંચમાં વધારો થયો છે, પરંતુ હજુ પણ ઘણા સુધારાની જરૂર છે. કિડની રોગના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચનારાઓ માટે, ડાયાલિસિસ અને ટ્રાન્સપ્લાન્ટના એકમાત્ર વિકલ્પો બાકી છે, જે ઘણા પરિવારોની પહોંચની બહાર છે.
સારવાર એ ખિસ્સા પર બોજ છેઃ ડૉ. બલ્લાલ સમજાવે છે, ભારતમાં ડાયાલિસિસ અને કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ વધુ સસ્તું બન્યું છે, તેમ છતાં ખર્ચ એક નોંધપાત્ર સમસ્યા છે. ૧૯૯૦ ના દાયકામાં, ફક્ત ૫ ટકા દર્દીઓ પાસે આરોગ્ય વીમો હતો, જ્યારે આજે ૬૦ ટકાથી વધુ દર્દીઓ પાસે છે. જોકે, લાંબા ગાળાના ડાયાલિસિસનો ખર્ચ હજુ પણ ખૂબ જ વધારે છે. ઘણા પરિવારો તે પરવડી શકતા નથી અને ત્યાં જ અટકી જાય છે.
મારું માનવું છે કે કોઈપણ નાગરિકને ફક્ત નાણાકીય મુશ્કેલીઓને કારણે સારવારથી વંચિત ન રાખવો જોઈએ. ભારતને યુએસમાં મેડિકેર અથવા બ્રિટનમાં રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય સેવા જેવી સિસ્ટમની જરૂર છે, જ્યાં દરેકને આરોગ્ય સંભાળનો અધિકાર છે.
ગામડાઓમાં કિડનીના રોગો વધી રહ્યા છે : ડૉ. બલ્લાલ કહે છે, દક્ષિણ ભારતના ખેડૂતોમાં ક્રોનિક કિડની ડિસીઝ ઑફ અનનોન ઑરિજિન (CKDU) નામનો રહસ્યમય કિડની રોગ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે. તમિલનાડુ, આંધ્રપ્રદેશ અને કર્ણાટકના ઘણા વિસ્તારોમાં યુવાન ખેડૂતો કિડની ફેલ્યોરથી પીડાઈ રહ્યા છે. કેટલાક લોકો કહે છે કે તે ગરમી અને ડિહાઇડ્રેશન સાથે જોડાયેલું છે, જ્યારે અન્ય લોકો ખાતરો અને જંતુનાશકોથી દૂષિત માટીના સંપર્કને કારણે થાય છે. જોકે, સાચું કારણ અજ્ઞાત રહે છે. આ રોગ ચેપી નથી, પરંતુ કાર્યકારી પરિસ્થિતિઓ અને પર્યાવરણ સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલો હોઈ શકે છે.
નિવારણ એકમાત્ર ઉકેલ છેઃ ડૉ. બલ્લાન માને છે કે જો ભારતે કિડનીના રોગના તોળાઈ રહેલા ખતરાથી વાકેફ રહેવું હોય, તો નિવારણ ચાવીરૂપ હોવું જોઈએ. સ્વચ્છ પીવાનું પાણી, સ્વચ્છતા અને રસીકરણ કોઈપણ કોર્પોરેટ હોસ્પિટલ કરતાં વધુ જીવન બચાવી શકે છે. જો આપણે પોષણ અને જાહેર આરોગ્ય પ્રણાલીઓને મજબૂત બનાવીએ, તો આ રોગોને પહેલા સ્થાને અટકાવી શકાય છે.
(10:21 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
