નવી દિલ્હી : દિલ્હી પોલીસે સાયબર ક્રાઇમ મોડ્યુલ પર મોટી કાર્યવાહીમાં, 48 કલાકના ઓપરેશન 'સાયહોક' માં 877 શંકાસ્પદોની ધરપકડ કરી. અનેક વ્યક્તિઓને પણ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને 509 વ્યક્તિઓને નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી.

સાયબર ક્રાઇમ પર અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી કાર્યવાહીમાં, દિલ્હી પોલીસે 'સાયહોક' નામનું 48 કલાકનું ખાસ ઓપરેશન શરૂ કર્યું. પોલીસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઓપરેશનનો હેતુ દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં કાર્યરત સાયબર ક્રાઇમ મોડ્યુલને તોડી પાડવાનો હતો. આ કાર્યવાહી 21 નવેમ્બરના રોજ પ્રકાશમાં આવી હતી, જ્યારે પોલીસે શરૂઆતના તબક્કામાં મોટી સંખ્યામાં શંકાસ્પદોની ધરપકડ કરી હતી.

સંયુક્ત પોલીસ કમિશનર (ઇન્ટેલિજન્સ ફ્યુઝન અને સ્ટ્રેટેજિક ઓપરેશન્સ) રજનીશ ગુપ્તાએ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે આ ઓપરેશન 48 કલાક સુધી ચાલુ રહ્યું. આ સમયગાળા દરમિયાન, દિલ્હી પોલીસની ઘણી ટીમોએ વિવિધ જિલ્લાઓ અને શંકાસ્પદ સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ અત્યાર સુધીની સૌથી સંકલિત સાયબર-છેતરપિંડી વિરોધી ઝુંબેશ હતી.

શુક્રવાર સવારે 9 વાગ્યા સુધીમાં, પોલીસે કુલ 877 લોકોની ધરપકડ કરી હતી અથવા તેમને બંધ કરી દીધા હતા. પીટીઆઈ અનુસાર, આ આંકડો સાયબર ક્રાઇમના વ્યાપક નેટવર્કને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેમાં વિવિધ પ્રકારની ઓનલાઈન છેતરપિંડીમાં સંડોવણીના શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે.

આ કામગીરી દરમિયાન, પોલીસે 509 વ્યક્તિઓને નોટિસ પણ મોકલી હતી. આ નોટિસ એવા શંકાસ્પદોને જારી કરવામાં આવી હતી જેઓ સાયબર છેતરપિંડીના કેસોમાં ટેકનિકલ અથવા નાણાકીય તપાસનો ભાગ હતા. પોલીસ કહે છે કે આ નોટિસો પછી વધુ પૂછપરછ અને દસ્તાવેજ ચકાસણી કરવામાં આવશે.

ઓપરેશન 'સાયહોક' દિલ્હી અને એનસીઆરમાં ઓનલાઈન છેતરપિંડી માટે લોકોને લક્ષ્ય બનાવતા સાયબર મોડ્યુલો પર કેન્દ્રિત હતું. પોલીસ કહે છે કે તેઓએ ટેકનિકલ ડેટા, કોલ રેકોર્ડ, બેંક વ્યવહારો અને ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ્સનો ઉપયોગ કરીને ઘણી ગેંગની ઓળખ કરી હતી.

આ કામગીરી દરમિયાન, પોલીસે નોકરીની છેતરપિંડી, રોકાણની છેતરપિંડી અને ઘરેથી કામ કરવાની છેતરપિંડી સાથે સંકળાયેલા કેસોમાં નોંધપાત્ર સફળતા મેળવી હતી. આ એવા કિસ્સાઓ છે જ્યાં સામાન્ય લોકોને સરળ નોકરીઓ, ઉચ્ચ વળતર અને ઘરેથી પૈસા કમાવવાના વચનો આપીને છેતરવામાં આવતા હતા.

પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે નોકરીની છેતરપિંડી કરતી ગેંગ નકલી નોકરીની વેબસાઇટ્સ અને સોશિયલ મીડિયા જાહેરાતો દ્વારા લોકોને નિશાન બનાવી રહી હતી. આરોપીઓ પ્રોસેસિંગ ફી, નોંધણી ચાર્જ અથવા ઇન્ટરવ્યૂ ફીના નામે પીડિતો પાસેથી પૈસા પડાવતા હતા અને પછી સંપર્ક કાપી નાખતા હતા.

રોકાણ છેતરપિંડીના કેસોની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ઘણા મોડ્યુલ લોકોને ઊંચા વળતરના વચન આપીને કૌભાંડ ચલાવી રહ્યા હતા. આ છેતરપિંડી કરનારાઓ ઓનલાઈન ટ્રેડિંગ, ક્રિપ્ટોકરન્સી અને ફોરેક્સના નામે પૈસા પડાવતા હતા. પોલીસે આવા ઘણા નેટવર્ક્સમાંથી ડિજિટલ ડેટા જપ્ત કર્યો છે.

ઘરેથી કામ કરવાની છેતરપિંડીના કેસોમાં આરોપીઓની મોડસ ઓપરેન્ડી ખૂબ જ સંગઠિત હતી. આ ગેંગ લોકોને નાના ડિજિટલ કાર્યોનું વચન આપતી હતી, પછી સાઇનઅપ ફી અને સુરક્ષા ડિપોઝિટ એકત્રિત કરતી હતી. પીડિતોને ન તો કોઈ કામ આપવામાં આવ્યું હતું અને ન તો તેમની ડિપોઝિટ પરત કરવામાં આવી હતી.

આ કામગીરી દરમિયાન, દિલ્હી પોલીસે ઘણા નકલી કોલ સેન્ટરો પર પણ દરોડા પાડ્યા હતા. આમાં વિદેશમાં રહેતા વ્યક્તિઓને છેતરપિંડી કરવા માટે કરવામાં આવેલા કોલનો સમાવેશ થાય છે. આ કોલ સેન્ટરોમાંથી જપ્ત કરાયેલા કમ્પ્યુટર, સર્વર અને મોબાઇલ ફોન હવે ફોરેન્સિક તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે.

પોલીસ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ કામગીરી સાયબર ફ્રોડ નેટવર્ક્સ માટે એક મોટો ફટકો છે જે લાંબા સમયથી આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને લોકોની મહેનતથી કમાયેલા પૈસા છીનવી રહ્યા છે. અનેક ગેંગના માસ્ટરમાઇન્ડ્સની પણ ઓળખ કરવામાં આવી છે.

હાલમાં, પોલીસ વધુ માહિતીની રાહ જોઈ રહી છે કારણ કે ઘણા આરોપીઓની પૂછપરછ ચાલુ છે. પ્રારંભિક તપાસ દરમિયાન મળેલા ડિજિટલ પુરાવાના આધારે, આગામી દિવસોમાં વધુ ધરપકડ થઈ શકે છે. આ કામગીરી સાયબર ગુનાને કાબૂમાં લેવા તરફ એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે.

સાયબર ક્રાઇમ પર અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી કાર્યવાહીમાં, દિલ્હી પોલીસે 'સાયહોક' નામનું 48 કલાકનું ખાસ ઓપરેશન શરૂ કર્યું. પોલીસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઓપરેશનનો હેતુ દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં કાર્યરત સાયબર ક્રાઇમ મોડ્યુલને તોડી પાડવાનો હતો. આ કાર્યવાહી 21 નવેમ્બરના રોજ પ્રકાશમાં આવી હતી, જ્યારે પોલીસે શરૂઆતના તબક્કામાં મોટી સંખ્યામાં શંકાસ્પદોની ધરપકડ કરી હતી.

સંયુક્ત પોલીસ કમિશનર (ઇન્ટેલિજન્સ ફ્યુઝન અને સ્ટ્રેટેજિક ઓપરેશન્સ) રજનીશ ગુપ્તાએ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે આ ઓપરેશન 48 કલાક સુધી ચાલુ રહ્યું. આ સમયગાળા દરમિયાન, દિલ્હી પોલીસની ઘણી ટીમોએ વિવિધ જિલ્લાઓ અને શંકાસ્પદ સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ અત્યાર સુધીની સૌથી સંકલિત સાયબર-છેતરપિંડી વિરોધી ઝુંબેશ હતી.

 સવારે 9 વાગ્યા સુધીમાં, પોલીસે કુલ 877 લોકોની ધરપકડ કરી હતી અથવા તેમને બંધ કરી દીધા હતા. આ આંકડો સાયબર ક્રાઇમના વ્યાપક નેટવર્કને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેમાં વિવિધ પ્રકારની ઓનલાઈન છેતરપિંડીમાં સંડોવણીના શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે.

આ કામગીરી દરમિયાન, પોલીસે 509 વ્યક્તિઓને નોટિસ પણ મોકલી હતી. આ નોટિસ એવા શંકાસ્પદોને જારી કરવામાં આવી હતી જેઓ સાયબર છેતરપિંડીના કેસોમાં ટેકનિકલ અથવા નાણાકીય તપાસનો ભાગ હતા. પોલીસ કહે છે કે આ નોટિસો પછી વધુ પૂછપરછ અને દસ્તાવેજ ચકાસણી કરવામાં આવશે.

ઓપરેશન 'સાયહોક' દિલ્હી અને એનસીઆરમાં ઓનલાઈન છેતરપિંડી માટે લોકોને લક્ષ્ય બનાવતા સાયબર મોડ્યુલો પર કેન્દ્રિત હતું. પોલીસ કહે છે કે તેઓએ ટેકનિકલ ડેટા, કોલ રેકોર્ડ, બેંક વ્યવહારો અને ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ્સનો ઉપયોગ કરીને ઘણી ગેંગની ઓળખ કરી હતી.

આ કામગીરી દરમિયાન, પોલીસે નોકરીની છેતરપિંડી, રોકાણની છેતરપિંડી અને ઘરેથી કામ કરવાની છેતરપિંડી સાથે સંકળાયેલા કેસોમાં નોંધપાત્ર સફળતા મેળવી હતી. આ એવા કિસ્સાઓ છે જ્યાં સામાન્ય લોકોને સરળ નોકરીઓ, ઉચ્ચ વળતર અને ઘરેથી પૈસા કમાવવાના વચનો આપીને છેતરવામાં આવતા હતા.

પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે નોકરીની છેતરપિંડી કરતી ગેંગ નકલી નોકરીની વેબસાઇટ્સ અને સોશિયલ મીડિયા જાહેરાતો દ્વારા લોકોને નિશાન બનાવી રહી હતી. આરોપીઓ પ્રોસેસિંગ ફી, નોંધણી ચાર્જ અથવા ઇન્ટરવ્યૂ ફીના નામે પીડિતો પાસેથી પૈસા પડાવતા હતા અને પછી સંપર્ક કાપી નાખતા હતા.

રોકાણ છેતરપિંડીના કેસોની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ઘણા મોડ્યુલ લોકોને ઊંચા વળતરના વચન આપીને કૌભાંડ ચલાવી રહ્યા હતા. આ છેતરપિંડી કરનારાઓ ઓનલાઈન ટ્રેડિંગ, ક્રિપ્ટોકરન્સી અને ફોરેક્સના નામે પૈસા પડાવતા હતા. પોલીસે આવા ઘણા નેટવર્ક્સમાંથી ડિજિટલ ડેટા જપ્ત કર્યો છે.

ઘરેથી કામ કરવાની છેતરપિંડીના કેસોમાં આરોપીઓની મોડસ ઓપરેન્ડી ખૂબ જ સંગઠિત હતી. આ ગેંગ લોકોને નાના ડિજિટલ કાર્યોનું વચન આપતી હતી, પછી સાઇનઅપ ફી અને સુરક્ષા ડિપોઝિટ એકત્રિત કરતી હતી. પીડિતોને ન તો કોઈ કામ આપવામાં આવ્યું હતું અને ન તો તેમની ડિપોઝિટ પરત કરવામાં આવી હતી.

આ કામગીરી દરમિયાન, દિલ્હી પોલીસે ઘણા નકલી કોલ સેન્ટરો પર પણ દરોડા પાડ્યા હતા. આમાં વિદેશમાં રહેતા વ્યક્તિઓને છેતરપિંડી કરવા માટે કરવામાં આવેલા કોલનો સમાવેશ થાય છે. આ કોલ સેન્ટરોમાંથી જપ્ત કરાયેલા કમ્પ્યુટર, સર્વર અને મોબાઇલ ફોન હવે ફોરેન્સિક તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે.

પોલીસ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ કામગીરી સાયબર ફ્રોડ નેટવર્ક્સ માટે એક મોટો ફટકો છે જે લાંબા સમયથી આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને લોકોની મહેનતથી કમાયેલા પૈસા છીનવી રહ્યા છે. અનેક ગેંગના માસ્ટરમાઇન્ડ્સની પણ ઓળખ કરવામાં આવી છે.

હાલમાં, પોલીસ વધુ માહિતીની રાહ જોઈ રહી છે કારણ કે ઘણા આરોપીઓની પૂછપરછ ચાલુ છે. પ્રારંભિક તપાસ દરમિયાન મળેલા ડિજિટલ પુરાવાના આધારે, આગામી દિવસોમાં વધુ ધરપકડ થઈ શકે છે. આ કામગીરી સાયબર ગુનાને કાબૂમાં લેવા તરફ એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે.