નવી દિલ્હી : સરકારે શ્રમ કાયદામાં મોટા ફેરફારો અને સુધારાની જાહેરાત કરી છે. આ અંતર્ગત, કેન્દ્રીય શ્રમ મંત્રાલયે 29 શ્રમ કાયદા ઘટાડીને ફક્ત ચાર કોડ કર્યા છે. શ્રમ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવો કોડ દેશના તમામ કામદારો (અનૌપચારિક ક્ષેત્રના કામદારો, જેમાં ગિગ વર્કર્સ, સ્થળાંતર કામદારો અને મહિલાઓનો સમાવેશ થાય છે) ને લાગુ પડશે જેથી તેમને વધુ સારું વેતન, સામાજિક સુરક્ષા અને આરોગ્ય સંભાળ મળે. શ્રમ કાયદામાં સુધારામાં એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર ગ્રેચ્યુઇટી સાથે સંબંધિત છે. આ અંતર્ગત, હવે એક વર્ષની સેવા પછી પણ ગ્રેચ્યુઇટીનો લાભ મેળવી શકાય છે.

શ્રમ કાયદામાં લાગુ કરવામાં આવી રહેલા સુધારાઓમાં ગ્રેચ્યુટી નિયમ ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે, અત્યાર સુધી, સંસ્થામાં સતત પાંચ વર્ષની સેવા પૂર્ણ કર્યા પછી સામાન્ય રીતે લાભો મળતા હતા. જો કે, સરકારે હવે સ્પષ્ટતા કરી છે કે ફિક્સ્ડ-ટર્મ કર્મચારીઓ (FTEs) ને પાંચ વર્ષ રાહ જોવી પડશે નહીં. અને એક વર્ષની સેવા પછી જ ગ્રેચ્યુટી માટે પાત્ર બનશે.

નવા નિયમો સ્પષ્ટ કરે છે કે ફિક્સ્ડ-ટર્મ કર્મચારીઓ કાયમી કર્મચારીઓ સાથે સંકળાયેલા તમામ લાભો માટે હકદાર રહેશે. લાભો ઉપલબ્ધ થશે, જેમાં રજા, તબીબી અને સામાજિક સુરક્ષાનો સમાવેશ થાય છે. તેમને કાયમી કર્મચારીઓ જેટલો જ પગાર ચૂકવવામાં આવશે, અને તેમને સુરક્ષિત રાખવામાં આવશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય કરારના કામમાં ઘટાડો કરવાનો અને સીધી ભરતીને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

ગ્રેચ્યુટી મૂળભૂત રીતે કંપની દ્વારા તેના કર્મચારીઓને તેમના કામના બદલામાં આપવામાં આવતો પુરસ્કાર છે.

પહેલા, તે પાંચ વર્ષની સતત સેવા પછી ઉપાર્જિત થતો હતો, પરંતુ હવે તે એક વર્ષ પછી ઉપાર્જિત થશે. આ કર્મચારીઓ માટે એક મોટી નાણાકીય સહાય સાબિત થાય છે કારણ કે તેમને કંપની છોડવી પડે છે અથવા નિવૃત્ત થવું પડે છે. આ પૂર્ણ થયા પછી, ગ્રેચ્યુઇટીની સંપૂર્ણ રકમ એક સાથે ચૂકવવાની રહેશે. દેશના તમામ કારખાનાઓ, ખાણો, તેલ ક્ષેત્રો, બંદરો અને રેલ્વે પર ચુકવણી અને ગ્રેચ્યુઇટી કાયદો લાગુ પડે છે.

અગાઉ એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી કે સરકારી ગ્રેચ્યુઇટી માટેની પાત્રતા મર્યાદા પાંચ વર્ષ હશે. તેને ઘટાડીને ત્રણ વર્ષ કરવામાં આવશે, પરંતુ કર્મચારીઓને એક મહત્વપૂર્ણ ભેટ તરીકે, સરકારે લઘુત્તમ મર્યાદા ઘટાડીને માત્ર એક વર્ષ કર્યું છે.

ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી કેવી રીતે કરવી
ગ્રેચ્યુઇટીની ગણતરી કરવાની પદ્ધતિ ખૂબ જ સરળ છે, અને તમે તમારી ગ્રેચ્યુઇટીની રકમ નક્કી કરવા માટે એક ફોર્મ્યુલાનો ઉપયોગ કરી શકો છો. ગ્રેચ્યુઇટી ફંડની ગણતરી કરવા માટે, ફોર્મ્યુલા (કર્મચારી પગાર) x (15/26) x (કંપનીમાં કામ કરતા કર્મચારીઓની સંખ્યા) લાગુ પડે છે.

હવે, ધારો કે તમે કંપનીમાં 5 વર્ષ કામ કર્યું. તમારો પ્રારંભિક પગાર (મૂળભૂત પગાર + DA) ₹50,000 હતો. ગણતરી (૫૦,૦૦૦) x (૧૫/૨૬) x (૫) = ₹૧૪૪,૨૩૦ હશે.