<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 22nd November 2025

હવે ૫ નહીં...માત્ર ૧ વર્ષની નોકરી કરશો તો પણ મળશે ગ્રેચ્‍યુઇટી

સરકાર દ્વારા શ્રમ કાયદામાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્‍યોઃ નવા નિયમ મુજબ, હવે ફિક્‍સ્‍ડ ટર્મ કર્મચારીઓ પાંચ વર્ષ પછી નહીં, પરંતુ માત્ર એક વર્ષની નોકરી કર્યા પછી પણ ગ્રેચ્‍યુઇટીનો લાભ લઈ શકશે

નવી દિલ્‍હી,તા.૨૨: સરકાર તરફથી  શ્રમ કાયદામાં મોટા ફેરફારો અને સુધારાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ હેઠળ કેન્‍દ્રીય શ્રમ મંત્રાલયે ૨૯ શ્રમ કાયદાઓને ઘટાડીને માત્ર ૪ કોડ સુધી સીમિત કર્યા છે. શ્રમ મંત્રાલય મુજબ, આ નવા કોડથી દેશના તમામ શ્રમિકો (અનૌપચારિક સેક્‍ટર, ગિગ વર્કર્સ, પ્રવાસી મજૂરો અને મહિલાઓ સહિત)ને બહેતર વેતન, સામાજિક સુરક્ષા અને સ્‍વાસ્‍થ્‍ય-સુરક્ષાની ગેરંટી મળશે. શ્રમ કાયદામાં લાગુ કરાયેલા સુધારાઓમાં એક મહત્‍વનો ફેરફાર ગ્રેચ્‍યુઇટી સાથે પણ જોડાયેલો છે. આ હેઠળ હવે એક વર્ષની સેવા પર પણ ગ્રેચ્‍યુઇટીનો લાભ મળી શકશે.

શ્રમ અધિનિયમમાં લાગુ કરવામાં આવી રહેલા સુધારાઓમાં ગ્રેચ્‍યુઇટીનો નિયમ એટલા માટે ખાસ છે, કારણ કે અત્‍યાર સુધી સામાન્‍ય રીતે કોઈપણ સંસ્‍થામાં સતત ૫ વર્ષની નોકરી પૂરી કર્યા પછી જ તેનો લાભ મળતો હતો, પરંતુ સરકારે હવે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે ફિક્‍સ્‍ડ-ટર્મ કર્મચારીઓ (FTE) ને પાંચ વર્ષની રાહ જોવી પડશે નહીં અને માત્ર એક વર્ષ કામ કર્યા પછી જ ગ્રેચ્‍યુઇટીનો ફાયદો મળી શકશે.

નવા નિયમોમાં આ સ્‍પષ્ટ કરવામાં આવ્‍યું છે કે ફિક્‍સ્‍ડ-ટર્મ કર્મચારીઓને કાયમી કર્મચારીઓ સાથે જોડાયેલા તમામ પ્રકારના ફાયદા મળશે, જેમાં રજાથી લઈને મેડિકલ અને સોશિયલ સિક્‍યોરિટી સુધીનો સમાવેશ થાય છે. તેમને કાયમી સ્‍ટાફની બરાબર પગાર આપવાની સાથે જ સુરક્ષાને પ્રોત્‍સાહન મળશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્‍ય કોન્‍ટ્રાક્‍ટ પર કામ ઘટાડવાની સાથે ડાયરેક્‍ટ હાયરિગને પ્રોત્‍સાહન આપવાનો છે.

ગ્રેચ્‍યુઇટી ખરેખર, કોઈપણ કંપની દ્વારા પોતાના કર્મચારીઓને એક રીતે તેમના કામના બદલામાં આપવામાં આવતી ભેટ જેવી હોય છે. જે અત્‍યાર સુધી એક સંસ્‍થામાં ૫ વર્ષ કામ કર્યા પછી બનતી હતી, પરંતુ હવે એક વર્ષમાં બનશે, આર્થિક રીતે આ કર્મચારીઓ માટે એક મોટો ટેકો સાબિત થાય છે, કારણ કે તેમને કંપની છોડતી વખતે અથવા નિવૃત્ત થવા પર ગ્રેચ્‍યુઇટીની સંપૂર્ણ રકમ એકસાથે આપવામાં આવે છે. જણાવી દઈએ કે દેશની તમામ ફેક્‍ટરીઓ, ખાણો, ઓઈલ ફિલ્‍ડ, બંદરો અને રેલ્‍વે પર પેમેન્‍ટ એન્‍ડ ગ્રેચ્‍યુઇટી એક્‍ટ લાગુ થાય છે.

અત્‍યાર સુધી એવી અપેક્ષા હતી કે ગ્રેચ્‍યુઇટી માટેની પાત્રતા મર્યાદાને સરકાર પાંચ વર્ષથી ઘટાડીને ૩ વર્ષ કરવા પર વિચાર કરી રહી છે, પરંતુ સરકારે કર્મચારીઓને મોટી ભેટ આપતા તેને ઘટાડીને માત્ર ૧ વર્ષ ન્‍યૂનતમ કરી દીધી છે.

ગ્રેચ્‍યુઇટીની ગણતરી કરવાની રીત ખૂબ જ સરળ હોય છે અને તમે એક ફોર્મ્‍યુલા હેઠળ જાણી શકો છો કે તમારી ગ્રેચ્‍યુઇટી કેટલી બની રહી છે. ગ્રેચ્‍યુઇટી ફંડની ગણતરી કરવા માટે, નીચે આપેલ ફોર્મ્‍યુલા લાગુ કરવામાં આવે છે. ગ્રેચ્‍યુઇટી ફંડની ગણતરી કરવા માટે, સૂત્ર (છેલ્‍લો પગાર) x (૧૫/૨૬) x (કંપનીમાં કામ કરેલા વર્ષોની સંખ્‍યા) લાગુ કરવામાં આવે છે. હવે, ધારો કે તમે કોઈ કંપનીમાં ૫ વર્ષ કામ કર્યું છે. તમારો છેલ્‍લો પગાર (મૂળભૂત પગાર ડીએ) ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા છે, તો ગણતરી (૫૦,૦૦૦) x (૧૫/૨૬) x (૫) = ૧,૪૪,૨૩૦ રૂપિયા થશે.

(9:57 AM IST)