નવી દિલ્હી : યમુના નદીના જળ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટેના પ્રયાસોની વર્તમાન સ્થિતિને "આઘાતજનક સ્થિતિ" ગણાવતા દિલ્હી હાઈકોર્ટે શનિવારે આ મામલે ઝડપી કાર્યવાહી કરવા માટે ત્રણ સભ્યોની વિશેષ સમિતિની રચના કરી છે. જસ્ટિસ પ્રતિભા એમ સિંહ અને જસ્ટિસ મનમીત પ્રીતમ સિંહની ડિવિઝન બેન્ચે નદીમાં વહેતા ગંદા પાણીના યોગ્ય ઉપચારની ખાતરી કરવા અને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોની પુનર્વિકાસ યોજનાઓ પર તાત્કાલિક પગલાં લેવાનો આદેશ આપ્યો.

આ પેનલમાં દિલ્હી રાજ્ય ઔદ્યોગિક અને માળખાગત વિકાસ નિગમ (DSIIDC), દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (MCD), અને દિલ્હી વિકાસ સત્તામંડળ (DDA) ના અધિકારીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

DSIIDC પર કોર્ટનો આકરો પ્રહાર: કોર્ટે દિલ્હી રાજ્ય ઔદ્યોગિક અને માળખાગત વિકાસ નિગમ (DSIIDC) ની કામગીરીમાં વિલંબ પર સખત વાંધો ઉઠાવ્યો. બેન્ચે નોંધ્યું કે 2023 માં કેબિનેટ નિર્ણય લેવાયો હોવા છતાં, DSIIDC ના અહેવાલો ફક્ત 2025 માં જ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. ગુસ્સે ભરાયેલી બેન્ચે ચેતવણી આપતા કહ્યું, "સરકાર અમલદારોથી ફસાઈ ગઈ છે, કોર્ટ પણ તેમનાથી ફસાઈ રહી છે... જો આ રીતે કામ કરશે તો DSIIDC ને બંધ કરો."

ન્યાયાધીશોએ ધ્યાન દોર્યું કે 27 ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં કોઈ ગંદા પાણીની સારવાર થઈ રહી નથી, જેના કારણે યમુનામાં પ્રદૂષણનું સ્તર આટલું ઊંચું છે. કોર્ટે અધિકારીઓને ઠપકો આપતા કહ્યું, "તમે શું કરી રહ્યા છો તે જુઓ, આ 2 કરોડ માટે હવા અને પાણીથી પીડાતા 3 કરોડ લોકો જુઓ."

ગંદા પાણીના વ્યવસ્થાપનમાં સિસ્ટમ નિષ્ફળ: કોર્ટે ગંદા પાણીના વ્યવસ્થાપનમાં રહેલી પ્રણાલીગત ખામીઓ પર પણ ધ્યાન દોર્યું. કોર્ટે નોંધ્યું કે શુદ્ધ કરાયેલું પાણી ઉદ્યાનો અને લૉનમાં પહોંચાડવાને બદલે ગટર લાઇનમાં અને આખરે યમુનામાં વહી રહ્યું છે. ન્યાયાધીશ સિંહે કહ્યું કે "આખો મુદ્દો નિષ્ફળ ગયો છે." કોર્ટે અધિકારીઓને યોગ્ય પાઇપલાઇન ગોઠવણી સુનિશ્ચિત કરવા નિર્દેશ આપ્યો.

તાત્કાલિક પગલાં લેવાનો આદેશ આપતા, બેન્ચે DSIIDC ને બે અઠવાડિયામાં MCD ને બાકી રહેલા ₹2.5 કરોડ મુક્ત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. નવી રચાયેલી ત્રણ સભ્યોની પેનલ કન્સલ્ટન્ટ એજન્સીઓ દ્વારા સબમિટ કરાયેલા લેઆઉટ પ્લાનની સંયુક્ત તપાસ કરશે અને એકીકૃત અહેવાલ ફાઇલ કરશે. કોર્ટ ડિસેમ્બરમાં વિવિધ એજન્સીઓની હાજરી સાથે આ મામલાની સુનાવણી ચાલુ રાખશે.