નવી દિલ્હી: ભારતમાં ગિગ અર્થતંત્ર માટે આખરે એક ઐતિહાસિક અને પરિવર્તનશીલ સુધારો આવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા નવા સૂચિત ચાર શ્રમ સંહિતા (Labor Codes) દ્વારા, ડિલિવરી પાર્ટનર્સ અને કેબ ડ્રાઇવર્સ જેવા ગિગ અને પ્લેટફોર્મ કામદારોના વિશાળ વર્ગને હવે ઔપચારિક નિયમનકારી માન્યતા અને સામાજિક સુરક્ષા કવચ હેઠળ લાવવામાં આવ્યા છે.

શ્રમ કાયદાના આ પરિવર્તનથી લાંબા સમયથી 'અસંગઠિત' ક્ષેત્રના કિનારે રહેલા લાખો કામદારો માટે કાનૂની અદ્રશ્યતાનો અંત આવ્યો છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હવે આ કામદારોને સમાન રોજગાર અધિકારો, ફરજિયાત નિમણૂક પત્રો અને પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF), ESIC, અને વીમા જેવા લાભોની ઍક્સેસ મળશે, જે સ્થિરતા અને આગાહી માટે નવો પાયો નાખશે.

ગિગ અર્થતંત્રના મુખ્ય ખેલાડીઓ દ્વારા સ્વાગત: ગિગ અર્થતંત્રના મુખ્ય ખેલાડીઓ અને પ્લેટફોર્મ કંપનીઓએ સરકારના આ પગલાને આવકાર્યું છે.

એમેઝોન ઇન્ડિયા અને રેપિડો ના પ્રવક્તાઓએ આ પગલાનું સ્વાગત કર્યું, તેને ભારતની કાર્ય ઇકોસિસ્ટમ કેવી રીતે વિકસિત થઈ છે તેની માન્યતા તરીકે ગણાવ્યું. રેપિડોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે સામાજિક સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવી લાંબા ગાળાની સ્થિતિસ્થાપકતા અને સમાવેશ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

ઝોમેટો અને બ્લિંકિટની પેરેન્ટ એન્ટિટી, એટરનલે, કહ્યું કે આ કોડ્સ ગિગ કામદારો માટે સામાજિક સુરક્ષાની ઍક્સેસને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરશે અને તેની નાણાકીય અસર લાંબા ગાળે વ્યવસાયના સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક નહીં હોય.

ઝેપ્ટો ના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે આ કોડ્સ સ્પષ્ટતા લાવે છે અને વ્યવસાય કરવાની સરળતાને સમર્થન આપતી વખતે કામદારોનું રક્ષણ કરે છે.

ટીમલીઝ રેગટેકના સીઈઓ ઋષિ અગ્રવાલે આ સુધારાઓને 'શ્રમને મોટા પ્રમાણમાં મુક્તિ આપનાર' ગણાવ્યા, જે ઉદ્યોગસાહસિકો માટે સુગમતા અને કામદારો માટે સલામતીનું નિર્માણ કરે છે.

અમલીકરણના પડકારો અને ભાવિ વ્યાપ: નીતિ આયોગના અંદાજ મુજબ, 2020-21 માં 77 લાખ કામદારો ગિગ અર્થતંત્રમાં રોકાયેલા હતા, જે 2029-30 સુધીમાં વધીને 2.35 કરોડ સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે. આટલા મોટા અને પ્રવાહી કાર્યબળ માટે, નિષ્ણાતોએ અમલીકરણમાં રહેલા ઓપરેશનલ પડકારો તરફ ધ્યાન દોર્યું છે.

જેએસએ એડવોકેટ્સના ભાગીદાર પ્રીતા એસએ જણાવ્યું હતું કે આ પરિવર્તન પ્લેટફોર્મ કંપનીઓ માટે કાર્યકર સુરક્ષા વધારવાની એક મહત્વપૂર્ણ તક અને પાલન જવાબદારીનું નવું પરિમાણ બંને રજૂ કરે છે. જોકે, ટીમલીઝ સર્વિસીસ અને અપનાના સીઈઓએ ચેતવણી આપી છે કે ગિગ વર્કની અસ્થિરતાને ઔપચારિક શ્રમ કાયદાઓના માળખા સાથે સુમેળ બનાવવી એ નવા શાસનની વાસ્તવિક કસોટી હશે. આ માટે મજબૂત ડિજિટલ રેલ્સ અને શિસ્તબદ્ધ સહયોગની જરૂર પડશે.