નવી દિલ્‍હીઃ  જમ્મુ અને કાશ્મીરના રિયાસી જિલ્લામાં આવેલી શ્રી માતા વૈષ્ણો દેવી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ એક્સેલન્સ (SMVDIME)માં MBBS પ્રવેશની પ્રથમ યાદી જાહેર થતાં જ મોટો રાજકીય અને સાંપ્રદાયિક વિવાદ ઊભો થયો છે. કોલેજને મળેલી ૫૦ MBBS બેઠકોમાંથી ૪૧ મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ મળતા ભાજપના ધારાસભ્યોના એક પ્રતિનિધિમંડળે લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર મનોજ સિંહાને મળીને આ પ્રથમ પ્રવેશ યાદી રદ કરવાની માંગ કરી છે. જમ્મુ અને કાશ્મીર વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા સુનિલ શર્માના નેતૃત્વમાં પ્રતિનિધિમંડળે પસંદગી પ્રક્રિયાની નિષ્પક્ષતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા અને આરોપ લગાવ્યો કે મોટાભાગની બેઠકો એક જ સમુદાયના વિદ્યાર્થીઓને ફાળવવામાં આવી છે. આ મુદ્દો હવે જમ્મુ-કાશ્મીરની રાજનીતિમાં ગરમાવો લાવી રહ્યો છે.
ભાજપના નેતાઓનો વિરોધ મુખ્યત્વે સંસ્થાના મૂળભૂત હેતુ પર આધારિત છે. નેતા સુનિલ શર્માએ જણાવ્યું કે, "અમારો વિરોધ એ દલીલ પર આધારિત છે કે આ સંસ્થા ભક્તોની ધાર્મિક શ્રદ્ધા સાથે જોડાયેલી છે. શ્રાઇન બોર્ડ દ્વારા મળેલા દાન ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક હેતુઓ માટે હતા." શર્મા અને અન્ય ધારાસભ્યોએ વહીવટીતંત્રને અપીલ કરી છે કે પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં માતા વૈષ્ણો દેવીમાં શ્રદ્ધા ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓને ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ. આ દલીલ દ્વારા તેઓ સંકેત આપી રહ્યા છે કે ધાર્મિક શ્રદ્ધાના ભંડોળથી બનેલી સંસ્થામાં, ધાર્મિક સમુદાયના વિદ્યાર્થીઓને પૂરતું પ્રતિનિધિત્વ મળવું જોઈએ, અથવા તો પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં ધાર્મિક સંલગ્નતાને કોઈક રીતે મહત્ત્વ આપવું જોઈએ.
આ વિવાદને પગલે જમણેરી જૂથો અને વિરોધ કરનારા નેતાઓ હવે એક નવો મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યા છે: કોલેજને લઘુમતી દરજ્જો આપવાની માંગ. જો SMVDIME લઘુમતી શૈક્ષણિક સંસ્થા (Minority Educational Institution)નો દરજ્જો મેળવે, તો તે બંધારણની કલમ ૩૦ હેઠળ લઘુમતીઓને મળેલા અધિકારનો ઉપયોગ કરીને તેના સમુદાયના વિદ્યાર્થીઓ માટે ૫૦% સુધીની બેઠકો અનામત રાખી શકશે. જોકે, આ કોલેજ શ્રી માતા વૈષ્ણો દેવી શ્રાઇન બોર્ડ (એક જાહેર ટ્રસ્ટ) દ્વારા સંચાલિત હોવાથી, તેને લઘુમતી દરજ્જો આપવો કાયદાકીય રીતે અત્યંત જટિલ બની શકે છે. કોલેજની પ્રવેશ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે મેરિટ અને નીટ (NEET) પરીક્ષાના સ્કોર પર આધારિત છે, જેના કારણે ચોક્કસ સમુદાયના વિદ્યાર્થીઓને વધુ પ્રવેશ મળ્યો હોવાનું વહીવટીતંત્ર દલીલ કરી શકે છે.
ભાજપના પ્રતિનિધિમંડળે લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર મનોજ સિંહાને મળ્યા બાદ હવે આ બોલ વહીવટીતંત્રના કોર્ટમાં છે. વહીવટીતંત્ર હાલમાં જાહેર કરાયેલી પ્રથમ પ્રવેશ યાદીની કાયદેસરતા અને પ્રવેશ પ્રક્રિયાની સંપૂર્ણ પારદર્શિતાની તપાસ કરવા માટે દબાણ હેઠળ છે. એક તરફ, મેડિકલ પ્રવેશમાં મેરિટને જ એકમાત્ર આધાર ગણવો જોઈએ, જ્યારે બીજી તરફ, શ્રાઇન બોર્ડના ભંડોળ અને ધાર્મિક શ્રદ્ધાના જોડાણને કારણે સાંપ્રદાયિક સંતુલન જાળવવાની માગણીઓ ઊભી થઈ છે. જો વહીવટીતંત્ર યાદી રદ કરે છે, તો કાયદેસરતાના પ્રશ્નો ઊભા થશે, અને જો યાદી જાળવી રાખવામાં આવે છે, તો રાજકીય વિરોધ વધુ ઉગ્ર બનશે. આ વિવાદ માત્ર પ્રવેશ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ જમ્મુ-કાશ્મીરના રાજકીય અને ધાર્મિક સમીકરણો પર પણ અસર કરી શકે છે.