ચંદીગઢ/નવી દિલ્હી - સંસદના આગામી શિયાળુ સત્રમાં કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ચંદીગઢના વહીવટી માળખામાં ફેરફાર કરતો બંધારણનો ૧૩૧મો સુધારો વિધેયક રજૂ થવાનો છે તેવા અહેવાલોથી રાજકીય ગરમાવો વધી ગયો હતો. જોકે, પંજાબ સરકાર સહિત વિવિધ વિરોધ પક્ષો દ્વારા આ પ્રસ્તાવનો આકરો વિરોધ કરવામાં આવતા, કેન્દ્ર સરકારના ગૃહ વિભાગે તાત્કાલિક સ્પષ્ટતા કરવી પડી છે. ગૃહ વિભાગે સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે, સરકારનો આગામી શિયાળુ સત્રમાં આ અંગે કોઈ પણ બિલ રજૂ કરવાનો ઈરાદો નથી અને આ પ્રસ્તાવ પર કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી.
મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, આ સુધારા વિધેયકનો હેતુ ચંદીગઢને બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૪૦ હેઠળ લાવવાનો હતો, જેનાથી ચંદીગઢ બિન-વિધાનસભા ધરાવતા અન્ય કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો (UTs) જેમ કે આંદમાન-નિકોબાર, લક્ષદ્વીપ વગેરેના સ્તરે આવી જાય. જોકે, ગૃહ વિભાગે તેના નિવેદનમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ પ્રસ્તાવ ચંદીગઢના વહીવટ કે વહીવટી માળખાને બદલવાનો કોઈ પણ રીતે ઈરાદો ધરાવતો નથી. વધુમાં, તે ચંદીગઢ અને પંજાબ અથવા હરિયાણા રાજ્યો વચ્ચેની પરંપરાગત વ્યવસ્થાઓને બદલવાનો લક્ષ્ય પણ ધરાવતો નથી.
ચંદીગઢ પંજાબ અને હરિયાણાની સંયુક્ત રાજધાની હોવાથી અને પંજાબ સરકાર હંમેશા તેના પર પોતાનો સંપૂર્ણ દાવો કરતી હોવાથી, કેન્દ્રના આ કથિત પગલા સામે તીવ્ર રાજકીય વિરોધ ઊભો થયો હતો. આ વિરોધને શાંત પાડવા માટે જ ગૃહ વિભાગે નિવેદન બહાર પાડ્યું હતું. ગૃહ વિભાગે આશ્વાસન આપ્યું છે કે ચંદીગઢના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને, તમામ હિતધારકો સાથે પૂરતા પરામર્શ પછી જ યોગ્ય નિર્ણય લેવામાં આવશે, અને આ બાબતે કોઈ પણ પ્રકારની ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.
ગૃહ વિભાગે કબૂલ્યું કે ચંદીગઢ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ માટે ભારત સરકારની કાયદો બનાવવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટેનો પ્રસ્તાવ હજી પણ કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ વિચારણા હેઠળ છે. જોકે, આ અંગે કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી. આ ઘટના દર્શાવે છે કે ચંદીગઢનો મુદ્દો માત્ર વહીવટી નથી, પરંતુ અત્યંત રાજકીય સંવેદનશીલ છે. કેન્દ્ર સરકારે વિરોધ બાદ પીછેહઠ કરીને તત્કાળ સ્પષ્ટતા કરવી પડી, જે દર્શાવે છે કે પંજાબ અને હરિયાણાની સંમતિ વિના ચંદીગઢના વહીવટી માળખામાં ફેરફાર કરવો સરળ નથી.