નવી દિલ્હી : વધુ પડતું વજન અને સ્થૂળતાને એક મુખ્ય સ્વાસ્થ્ય ખતરો માનવામાં આવે છે, જે તમામ ઉંમરના લોકોને અસર કરે છે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે ખરાબ ખાવાની આદતો, તણાવ, વ્યસ્ત સમયપત્રક અને અપૂરતી શારીરિક પ્રવૃત્તિ સ્થૂળતામાં ફાળો આપતા મુખ્ય પરિબળો છે. સ્થૂળતા માત્ર શરીરના દેખાવને નુકસાન પહોંચાડતી નથી પરંતુ ડાયાબિટીસ, હૃદય રોગ, બ્લડ પ્રેશર અને ફેટી લીવર જેવી સમસ્યાઓનું જોખમ પણ નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે.

સંશોધકો કહે છે કે જીવનશૈલી અને આહારમાં અસંતુલન વજન વધવાનું મુખ્ય કારણ છે, તો બીજી ઘણી સ્થિતિઓ પણ ઓળખવામાં આવી છે જે નોંધપાત્ર જોખમ પરિબળો હોઈ શકે છે. તાજેતરના અભ્યાસો દર્શાવે છે કે આબોહવા પરિવર્તન પણ વધતી વજન વધવાની સમસ્યામાં ફાળો આપી રહ્યું છે, અને દરેકને આ વિશે જાગૃત રહેવાની જરૂર છે.

જો તાજેતરના વર્ષોમાં તમારું વજન થોડા પાઉન્ડ વધ્યું હોય, તો શક્ય છે કે આ આબોહવા પરિવર્તનનું પરિણામ હોઈ શકે.

ડચ વૈજ્ઞાનિકોના તાજેતરના સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે વાતાવરણમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO2) નું વધતું સ્તર ચોખા અને જવ જેવા મહત્વપૂર્ણ પાકોને વધુ કેલરીયુક્ત અને ઓછા પૌષ્ટિક બનાવી રહ્યું છે.

CO2 પ્રકાશસંશ્લેષણને વધારીને કેલરી સામગ્રીમાં વધારો કરે છે, જેના પરિણામે પાકમાં ખાંડ અને સ્ટાર્ચનું પ્રમાણ વધારે છે. વધુમાં, આ અનાજમાં પ્રોટીન અને પોષક તત્વોનું પ્રમાણ ઘટાડે છે, જેનાથી તમે ખાઓ છો તે ખોરાક કેલરીમાં વધુ અને પોષણમાં ઓછું બને છે, જે સીધા વજનમાં વધારો કરવામાં ફાળો આપી શકે છે.

વધતી જતી સ્થૂળતાની સમસ્યા પર અભ્યાસ - ફોટો: એડોબ સ્ટોક છબીઓ
નેધરલેન્ડ્સની લીડેન યુનિવર્સિટીના નિષ્ણાતોની એક ટીમે લોકપ્રિય ખાદ્ય છોડના "પોષણ સામગ્રીમાં વ્યાપક ફેરફારો" વિશે ચેતવણી આપી છે. નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે, "જો ખાદ્ય સુરક્ષા પર્યાપ્ત રહે તો પણ, તેની અંદર પોષક સુરક્ષા જોખમમાં છે.

ખોરાક વધુ કેલરીયુક્ત અને ઓછા પૌષ્ટિક બની રહ્યો છે. પરિણામે, આબોહવા પરિવર્તન સ્થૂળતા, નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને માનવોમાં ક્રોનિક રોગોનું જોખમ વધારી રહ્યું છે."

આબોહવા પરિવર્તનની ખોરાક પર થતી અસર અને તેના સ્વાસ્થ્ય પર થતી અસરોને સમજવા માટે, વૈજ્ઞાનિકોની એક ટીમે વિવિધ CO2 સ્તરો પર ઉગાડવામાં આવતા પાકોના અહેવાલોનું વિશ્લેષણ કર્યું. ચોખા, જવ, બટાકા, ટામેટાં, ઘઉં, સોયાબીન અને મગફળી સહિત કુલ 43 ખાદ્ય પાકોનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો.

નિષ્ણાતોએ શોધી કાઢ્યું કે CO2 સ્તર વધુ હોય તેવા વિસ્તારોમાં ઉગાડવામાં આવતા પાકોના પોષક તત્વો પર પ્રતિકૂળ અસર થઈ છે. આ પાકોમાં સામાન્ય રીતે ઝીંક, આયર્ન અને પ્રોટીન જેવા આવશ્યક પોષક તત્વોમાં 4.4% ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જ્યારે કેટલાકમાં 38% સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ચણામાં જોવા મળતું ઝીંક સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત હતું, જ્યારે ઘઉં અને ચોખા પણ પ્રભાવિત થયા હતા.

ટીમે ચેતવણી આપી હતી કે ચોખા વિશ્વની અડધાથી વધુ વસ્તી માટે મુખ્ય ખોરાક છે, જ્યારે બાકીની વસ્તી ઘઉં પર આધાર રાખે છે. બંનેમાં પ્રોટીન, ઝીંક અને આયર્ન જેવા આવશ્યક પોષક તત્વોની નોંધપાત્ર ઉણપ છે. વધુમાં, દરેક નમૂનામાં કેલરીનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે, જે સૂચવે છે કે આ ખોરાક ખાવામાં આવતા પહેલાની સરખામણીમાં સ્થૂળતાનું સ્તર વધી રહ્યું છે.

નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે જો આ દિશામાં સુધારાત્મક પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો ખોરાક પોતે જ અસુરક્ષિત બની જશે અને આપણે વિવિધ રોગોનો ભોગ બની શકીએ છીએ.