ટોચના ૧૦ સૌથી ગીચ વસ્તીવાળા શહેરોમાં ભારતના ચારમાંથી બે ગુજરાતના
વૈશ્વિક શહેરીકરણ પર સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો અહેવાલ : મુંબઈ પ્રતિ ચોરસ કિલોમીટર આશરે ૨૭,૦૦૦ લોકો સાથે પ્રથમ ક્રમે છે, સુરત ચોથા ક્રમે છે, અમદાવાદ નવમા ક્રમે છે અને બેંગલુરુ ૧૦મા ક્રમે છે
અમદાવાદ તા.૨૪: વિશ્વના શહેરીકરણ પરના તાજેતરના યુએનના અહેવાલમાં ૨૦૨૫ માં ટોચના ૧૦ સૌથી ગીચ વસ્તીવાળા શહેરોમાં ગુજરાતનો સમાવેશ થાય છે. ભારતના ચાર શહેરોમાંથી બે શહેરો ગુજરાતના છે.મુંબઈ પ્રતિ ચોરસ કિલોમીટરમાં લગભગ ૨૭,૦૦૦ લોકો સાથે પ્રથમ સ્થાને છે, જ્યારે સુરત ચોથા સ્થાને છે, અમદાવાદ નવમા સ્થાને છે અને બેંગલુરુ ૧૦મા સ્થાને છે.અહેવાલ મુજબ, આ બધા શહેરોમાં પ્રતિ ચોરસ કિલોમીટરમાં ૨૦,૦૦૦ થી વધુ લોકો રહેતા હતા.
વર્લ્ડ અર્બનાઇઝેશન પ્રોસ્પેક્ટ્સ ૨૦૨૫ તાજેતરમાં યુએનના આર્થિક અને સામાજિક બાબતોના વિભાગ દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું. અહેવાલનો સારાંશ દર્શાવે છે કે ૧૦ લાખ કે તેથી વધુ વસ્તી ધરાવતા ૫૦ સૌથી ગીચ વસ્તીવાળા શહેરોમાં, ૩૧ એશિયામાં હતા.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના આર્થિક અને સામાજિક બાબતોના વિભાગે તાજેતરમાં વર્લ્ડ અર્બનાઇઝેશન પ્રોસ્પેક્ટ્સ ૨૦૨૫ પ્રકાશિત કર્યું છે. અહેવાલનો સારાંશ દર્શાવે છે કે દસ લાખ કે તેથી વધુ રહેવાસીઓ ધરાવતા ૫૦ સૌથી ગીચ વસ્તીવાળા શહેરોમાંથી ૩૧ એશિયામાં હતા.
અંદાજો દર્શાવે છે કે ૧૦ મિલિયન કે તેથી વધુ રહેવાસીઓ ધરાવતા મેગાસિટીઝની સંખ્યા સતત વધી રહી છે, અને તેમાંથી અડધાથી વધુ એશિયામાં હશે - ૧૯૭૫ માં એશિયામાં આવા આઠ શહેરો હતા, જે ૨૦૨૫ સુધીમાં વધીને ૩૩ થશે.
જ્યારે અહેવાલમાં મુખ્યત્વે ખંડ- અને દેશ-વિશિષ્ટ વલણોને ટ્રેક કરવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે તેણે સેટેલાઇટ છબીઓમાંથી મેળવેલા મકાન ઘનતા અને વસ્તી ઘનતાના આધારે શહેરીકરણની ડિગ્રી નામની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને ૫૧૦ શહેરી વસાહતોનો પણ વિચાર કર્યો હતો.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, ભારત, નાઇજીરીયા, પાકિસ્તાન, ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો, ઇજિપ્ત, બાંગ્લાદેશ અને ઇથોપિયા, એકસાથે લેવામાં આવે તો, ૨૦૨૫ અને ૨૦૫૦ ની વચ્ચે ૫૦૦ મિલિયનથી વધુ શહેરી રહેવાસીઓ ઉમેરવાની અપેક્ષા છે, જે તે સમયગાળા દરમિયાન વૈશ્વિક સ્તરે શહેરી રહેવાસીઓની સંખ્યામાં અંદાજિત ૯૮૬ મિલિયન વધારામાંથી અડધાથી વધુ છે.
શહેર-આધારિત શહેરી આયોજનકારો કહે છે કે અહેવાલ અમદાવાદ અને સુરત માટે ઘણી ભલામણો આપે છે. બંને શહેરો તાજેતરમાં વિસ્તર્યા છે, અને બંને આર્થિક પાવરહાઉસને પાણી અને વીજળી સહિતના ઘણા વધુ સંસાધનોની જરૂર પડશે તેવી શક્યતા છે.
યુએનના ડેટા અનુસાર, અમદાવાદની વસ્તી ૧૯૭૫માં ૨૬ લાખ હતી જે ૨૦૨૫માં વધીને ૭૬ લાખ થઈ ગઈ. ૨૦૫૦ સુધીમાં તે ૮૨ લાખ સુધી પહોંચવાની ધારણા છે.
અહેવાલ મુજબ, તે રાષ્ટ્રીય સ્તરે આઠમા ક્રમે સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર છે, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે તે ૪૪મા ક્રમે છે. તેવી જ રીતે, સુરતની વસ્તી ૧૯૭૫માં ૧૦ લાખ હતી તે ૨૦૨૫માં વધીને ૬૯ લાખ થશે. ૨૦૫૦ સુધીમાં, તે ૮૦ લાખ સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, જે તેને ભારતનું નવમું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર અને વૈશ્વિક સ્તરે ૫૫મું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર બનાવશે.
સિનિયર શહેરી વિકાસ નિષ્ણાત પ્રોફેસર શાશ્વત બંદોપાધ્યાયે જણાવ્યું હતું કે શહેરી આયોજનના લ્લષ્ટિકોણથી, ગુજરાત જૂના અને ગીચ વિસ્તારોના નવીનીકરણ અને પુનર્વિકાસ માટે એક માળખું બનાવી શકે છે.
બંદોપાધ્યાયે કહ્યું, ૅપુનર્જન્મે વિસ્તૃત સીમાઓવાળા મુખ્ય શહેરી વિસ્તારોમાં રહેવાની ક્ષમતા અને જીવનની ગુણવત્તા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. તેમણે ઉમેર્યું, પેરિફેરલ ડેવલપમેન્ટનું સંચાલન ટકાઉ રીતે થવું જોઈએ, અને નવા નાના શહેરોનું આયોજન અને સંચાલન કરતી વખતે પરિવહન અને ઔદ્યોગિક વિકાસ કોરિડોરનો વિચાર કરવો જોઈએ.
તેમણે કહ્યું, શહેરીકરણની સંભાવનાનું જિલ્લાવાર નિરીક્ષણ પણ નિયમિતપણે કરવું જોઈએ.
શહેરી આયોજકોએ જણાવ્યું હતું કે આ અહેવાલ સમગ્ર ભારત માટે અને ખાસ કરીને ગુજરાત માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે શહેરી અને આર્થિક વિકાસમાં અગ્રેસર છે.
તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે આગામી વસ્તી ગણતરી વસ્તી વિષયક ફેરફારોનું સાચું ચિત્ર પ્રદાન કરશે, પરંતુ છેલ્લા દાયકામાં ગુજરાતમાં ગ્રામીણ, અર્ધ-શહેરી અને શહેરી વિસ્તારોમાં નોંધપાત્ર વસ્તી પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે, અને મોટા શહેરોનો વિસ્તાર વિસ્તર્યો છે.
વધુમાં, નવા આર્થિક કોરિડોરનો ઉદભવ અને ઉચ્ચ શિક્ષણ માટેની તકો અને સુધારેલા જીવનધોરણ વસ્તી કેન્દ્રિતતા તરફ દોરી રહ્યા છે.
(10:38 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
