નવી દિલ્‍હી તા.૨૪: સોમવારે ભારતીય ચલણ ડોલર સામે ૮૯.૭૩ ના નવા રેકોર્ડ નીચા સ્‍તરે પહોંચ્‍યું. જોકે, બાદમાં રૂપિયો ૪૬ પૈસા મજબૂત થઈને ૮૯.૨૦ પર બંધ થયો. નિષ્‍ણાતો કહે છે કે ડોલર સામે રૂપિયો ૯૦ ની નીચે સરકી શકે છે. રૂપિયાના ઘટાડાથી તમારા ખિસ્‍સા અને દૈનિક ખર્ચ પર સીધી અસર પડી શકે છે. ડોલરના મૂલ્‍યમાં વધારો પેટ્રોલ અને ડીઝલથી લઈને મોબાઈલ ફોન, ટેલિવિઝન, રેફ્રિજરેટર, કાર, દવાઓ અને હવાઈ મુસાફરી સુધીની ઘણી વસ્‍તુઓની કિમતમાં વધારો કરી શકે છે. જોકે, આઈટી અને ફાર્માસ્‍યુટિકલ કંપનીઓને ફાયદો થઈ શકે છે, જેની કમાણીમાં વધારો થવાની ધારણા છે.

નિષ્‍ણાતોએ જણાવ્‍યું હતું કે એક વર્ષમાં રૂપિયો ૬.૩૪% ઘટ્‍યો છે. જો ભારતીય ચલણમાં ઘટાડો ચાલુ રહે, તો ભારત જેના માટે કાચા માલ માટે આયાત પર આધાર રાખે છે તે તમામ ઉત્‍પાદનો વધુ મોંઘા થઈ શકે છે. આનાથી ખાદ્ય તેલ અને કઠોળ જેવી વસ્‍તુઓની કિમતમાં વધારો થઈ શકે છે, કારણ કે તે પણ આયાત-આધારિત છે. આનાથી GST ઘટાડાના ફાયદામાં ઘટાડો થવાની શક્‍યતા વધી જાય છે. નિષ્‍ણાતો માને છે કે જો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ સ્‍થિર રહે, ડોલર થોડો નરમ પડે અને વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા વેચાણ બંધ થાય, તો આગામી ત્રણથી ચાર ક્‍વાર્ટરમાં રૂપિયો સ્‍થિર શ્રેણી જાળવી શકે છે. ભારત-અમેરિકા વેપાર કરાર પણ રૂપિયાને નોંધપાત્ર ટેકો આપી શકે છે.

ભારત પેટ્રોલિયમ ઉત્‍પાદનો, ખાતરો, દવાઓ અને ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ માટેના કાચા માલ માટે આયાત પર આધાર રાખે છે. જ્‍યારે રૂપિયાના મૂલ્‍યમાં ઘટાડો નિકાસકારોને ફાયદો કરાવે છે, ત્‍યારે ભારતમાંથી નિકાસ થતી મોટાભાગની વસ્‍તુઓ માટે કાચા માલ આયાત કરવામાં આવે છે. તેથી, કાચા માલના ખર્ચથી નિકાસકારોને ફાયદો થશે નહીં.

પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધુ મોંઘા થવાનું જોખમ છે, જેની અસર દરેક વસ્‍તુના પરિવહન ખર્ચ પર પડશે.

મોબાઇલ ફોન અને ટીવી સહિત તમામ ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ, જેમાં ઓટો પાર્ટ્‍સનો સમાવેશ થાય છે, તે આયાત કરવામાં આવે છે. રૂપિયાની નબળાઇ કંપનીઓના ખર્ચમાં વધારો કરશે, જેનાથી આ ઉત્‍પાદનો વધુ મોંઘા થશે.

દવાઓ અને તબીબી ઉપકરણો પણ વધુ મોંઘા થઈ શકે છે. ફાર્માસ્‍યુટિકલ કંપનીઓ ઘણા રસાયણો અને સક્રિય ઘટકોની આયાત કરે છે.

જો આના કારણે ફુગાવો વધે છે, તો RBI વ્‍યાજ દરમાં વધારો કરી શકે છે. આનાથી હોમ લોન, પર્સનલ લોન અને કાર લોન વધુ મોંઘી થશે.

વિદેશથી આવક મેળવતી કંપનીઓને ફાયદો થશે. નબળા રૂપિયાથી આઇટી, ફાર્માસ્‍યુટિકલ્‍સ, કાપડ, વિશેષ રસાયણો, રત્‍નો અને ઝવેરાત અને ઓટો સહાયક ક્ષેત્રોને ફાયદો થઈ શકે છે.

વધતા આયાત ખર્ચથી ખર્ચ વધશે. આનાથી ઉડ્ડયન, તેલ માર્કેટિગ કંપનીઓ, ગ્રાહક ટકાઉ વસ્‍તુઓ, ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ, આયાત-ભારે ઓટો, પાવર કંપનીઓ અને મૂડી માલ કંપનીઓને નુકસાન થશે.

આઇટી કંપનીઓની ૭૦-૯૦% આવક યુએસ અને યુરોપથી ડોલરમાં આવે છે, જ્‍યારે તેમના કર્મચારીઓને રૂપિયામાં ચૂકવણી કરવામાં આવે છે. તેથી, જ્‍યારે રૂપિયો નબળો પડે છે, ત્‍યારે આ કંપનીઓનો નફો વધે છે. યુએસ ફાર્માસ્‍યુટિકલ (ફાર્માસ્‍યુટિકલ) કંપનીઓ માટે પણ એક મુખ્‍ય બજાર છે, તેથી તેમને નબળા રૂપિયાનો પણ ફાયદો થાય છે. કાપડ જેવા કેટલાક અન્‍ય નિકાસ ક્ષેત્રો પર અસર હકારાત્‍મક અથવા નકારાત્‍મક હોઈ શકે છે.