નવી દિલ્‍હીઃતા.રપ, જયારે અંગ્રેજી કેલેન્‍ડરમાં ૧ જાન્‍યુઆરીને નવા વર્ષની શરૂઆત માનવામાં આવે છે, ત્‍યારે હિન્‍દુ પરંપરામાં, સમયની ગણતરી વિક્રમ સંવતના આધારે કરવામાં આવે છે. હાલમાં, વિક્રમ સંવતનું ૨૦૮૨મું વર્ષ ચાલી રહ્યું છે. આ કેલેન્‍ડર મુજબ, નવું વર્ષ ચૈત્ર મહિનાના તેજસ્‍વી પખવાડિયાના પહેલા દિવસે શરૂ થાય છે, અને ફાલ્‍ગુન મહિનાને વર્ષનો છેલ્લો મહિનો માનવામાં આવે છે.

આવનારું વર્ષ ૨૦૨૬ વિક્રમ સંવત કેલેન્‍ડરના દૃષ્ટિકોણથીઘણી રીતે અનોખું અને મહત્‍વપૂર્ણ રહેશે. હકીકતમાં, આ વર્ષે, એક અધિક માસ (વધારાનો મહિનો) હશે, જે જયેષ્ઠ (જયેષ્ઠ) મહિનાના રૂપમાં આવશે. આનો અર્થ એ થયો કે ૨૦૨૬ માં, એકને બદલે બે જયેષ્ઠ મહિના હશે - એક સામાન્‍ય જયેષ્ઠ અને એક અધિક માસ (વધારાનો મહિનો). અધિક માસના ઉમેરાને કારણે, આ વર્ષે જયેષ્ઠનો સમયગાળો આશરે ૫૮ થી ૫૯ દિવસનો રહેશે. અધિક માસને મલમાસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે અને ખાસ ધાર્મિક વિધિઓ માટે તેને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. વિક્રમ સંવત કેલેન્‍ડર મુજબ, ૨૦૮૩ માં ૧૩ મહિના હશે.

જયોતિષીય ગણતરીઓ અનુસાર ૨૦૨૬નું વર્ષ ખૂબ જ ખાસ રહેવાનું છેઃ એકંદરે, ૨૦૨૬ માં ૧૨ ને બદલે ૧૩ મહિના હશે

અધિક માસ દરમિયાન આ ભૂલો ટાળો

- લગ્ન પ્રતિબંધિત છે

અધિક માસને આત્‍મચિંતન અને આધ્‍યાત્‍મિક અભ્‍યાસનો સમય માનવામાં આવે છે, તેથી આ મહિના દરમિયાન લગ્ન, સગાઈ અથવા ગૃહસ્‍થી જેવા શુભ પ્રસંગો ટાળવા જોઈએ. એવું માનવામાં આવે છે કે આ મહિનો કર્મ સુધારણા અને મનની શુદ્ધિ માટે છે.

- મિલકત ન ખરીદો

અધિક માસ દરમિયાન મોટા નાણાકીય વ્‍યવહારો અથવા કોઈપણ મિલકત સંબંધિત વ્‍યવહારો ટાળવા જોઈએ, ભલે ભૂલથી પણ. એવું કહેવાય છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન ભૌતિક વિસ્‍તરણ કરતાં આધ્‍યાત્‍મિક વિકાસ પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરવું વધુ શુભ છે.

પૂજા અને પ્રાર્થનામાં બેદરકાર ન બનો

અધિક માસ દરમિયાન ભગવાન વિષ્‍ણુની ખાસ પૂજા કરવામાં આવે છે. તેથી, ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓમાં શિથિલતા, ઉતાવળ અથવા અનિયમિતતા ખોટી માનવામાં આવે છે. ધ્‍યાન, દાન, જપ અને પાઠ આ મહિનાનું મુખ્‍ય કેન્‍દ્ર છે.

અધિક માસ (વધારાનો મહિનો) ક્‍યારે ચાલશે?

કેલેન્‍ડર મુજબ, જયેષ્ઠ માસ ૨૨ મે થી ૨૯ જૂન, ૨૦૨૬ સુધી શરૂ થશે, જયારે અધિક માસ ૧૭ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ શરૂ થશે અને ૧૫ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ સમાપ્ત થશે. જયારે કેલેન્‍ડરમાં કોઈ મહિનો બે વાર આવે છે, ત્‍યારે તે વધારાનો મહિનો પુરુષોત્તમ માસ અથવા અધિક માસ તરીકે ઓળખાય છે. અધિક માસ એ મહિનાનો એક વધારાનો ભાગ છે જે લગભગ દર ૩૨ મહિના, ૧૬ દિવસ અને થોડા કલાકોમાં આવે છે. આ વધારાનો સમય, જેને અધિક માસ કહેવામાં આવે છે, તેનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્‍વ છે, અને દ્યણા લોકો તેને આધ્‍યાત્‍મિક અભ્‍યાસ, દાન અને જપ માટે શુભ માને છે.

દર ત્રીજા વર્ષે અધિક માસ કેમ આવે છે?

હિન્‍દુ કેલેન્‍ડરમાં લગભગ દર ત્રીજા વર્ષે અધિક માસ નામનો એક વધારાનો મહિનો ઉમેરવામાં આવે છે. આનું મુખ્‍ય કારણ એ છે કે સૌર વર્ષ અને ચંદ્ર વર્ષ વચ્‍ચે લગભગ ૧૧ દિવસનો તફાવત છે. ચંદ્ર માસિક ચક્ર સૌર ચક્ર કરતા થોડું ટૂંકું છે, તેથી ગણતરીમાં આ તફાવત દર વર્ષે વધે છે. આ તફાવતને સંતુલિત કરવા માટે, દર થોડા વર્ષે કેલેન્‍ડરમાં એક વધારાનો પૂર્ણ મહિનો ઉમેરવામાં આવે છે, આમ સમય ચક્રને ફરીથી ગોઠવવામાં આવે છે.