નવી દિલ્હી : રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હી અને એનસીઆરના રહેવાસીઓ માટે હવા ગુણવત્તાના મોરચે આંશિક રાહત મળી છે. છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયાથી 'ગંભીર' શ્રેણીમાં રહેલા પ્રદૂષણ બાદ, દિલ્હીના હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક માં સુધારો નોંધાયો છે. બુધવારે દિલ્હીનો AQI ૩૨૭ નોંધાયો, જે અગાઉના ૪૦૦+ ના સ્તર કરતાં ચોક્કસપણે ઓછો છે. પરિણામે, હવા ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપન પંચ (CAQM) ની પેટા-સમિતિએ GRAP-III (ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન-III) હેઠળ લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોને તાત્કાલિક અસરથી હટાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ પ્રતિબંધો ૧૧ નવેમ્બરના રોજ જારી કરવામાં આવ્યા હતા.

GRAP-III હેઠળ લાદવામાં આવેલા કડક નિયંત્રણોમાં બિન-આવશ્યક બાંધકામ અને તોડી પાડવાના કાર્યો પર પ્રતિબંધ, BS-III પેટ્રોલ અને BS-IV ડીઝલ વાહનોની અવરજવર પર પ્રતિબંધ અને ડીઝલ જનરેટરના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધનો સમાવેશ થતો હતો. આ ઉપરાંત, જાહેર પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપવા અને કચેરીઓમાં ઘરેથી કામ  કરવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી. આ પ્રતિબંધો હટાવવાથી બાંધકામ ઉદ્યોગ અને વાહન માલિકોને મોટી રાહત મળી છે. જોકે, ૩૨૭ નો AQI પણ ટેકનિકલ રીતે 'ખૂબ જ ખરાબ' (Very Poor) હવા ગુણવત્તાનું સૂચક છે, જે દર્શાવે છે કે પ્રદૂષણનો ખતરો હજુ સંપૂર્ણપણે ટળ્યો નથી.

આ રાહત માત્ર અસ્થાયી હોઈ શકે છે. IMD/IIT-M તરફથી મળેલી આગાહી મુજબ, આગામી દિવસોમાં દિલ્હી-NCR માં AQI હજુ પણ 'ખૂબ જ ખરાબ' શ્રેણીમાં જળવાઈ રહેવાની સંભાવના છે. પેટા-સમિતિએ હાલ પૂરતો GRAP-III રદ કર્યો છે, પરંતુ જો AQI ફરીથી ૪૦૦ ના ગંભીર સ્તરને પાર કરશે, તો પ્રતિબંધો ફરીથી લાદવામાં આવી શકે છે. આ નિર્ણય દિલ્હી-એનસીઆરના જટિલ વાયુ પ્રદૂષણની સ્થિતિ દર્શાવે છે, જ્યાં હવામાનના નાના ફેરફારો પણ પ્રદૂષણના સ્તરમાં મોટા ઉતાર-ચઢાવ લાવી શકે છે.

સરકાર દ્વારા GRAP-III પ્રતિબંધો હટાવવા છતાં, દિલ્હીના નાગરિકોને હજુ પણ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. આ સમયગાળો હવા ગુણવત્તામાં સુધારાની નાજુક શરૂઆત દર્શાવે છે. જોકે, પ્રદૂષણને કાયમી ધોરણે નિયંત્રિત કરવા માટે માત્ર પ્રતિબંધો લાદવા અને હટાવવા પૂરતું નથી, પરંતુ લાંબા ગાળાના માળખાકીય અને નીતિગત સુધારાઓની જરૂર છે. સરકાર અને નાગરિકો બંનેએ વ્યક્તિગત સ્તરે પ્રદૂષણ ઘટાડવાના પ્રયાસો ચાલુ રાખવા પડશે, જેથી દિલ્હીના રહેવાસીઓને ગંભીર શ્વસન સંકટમાંથી મુક્તિ મળી શકે.