મુંબઈ: દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના હવામાન ઇતિહાસમાં એક અત્યંત દુર્લભ ઘટના નોંધાઈ છે. મલાક્કા સ્ટ્રેટની નજીક ઉત્તર સુમાત્રા પાસે રચાયેલું વાવાઝોડું ‘સેન્યાર’ સત્તાવાર રીતે ઉષ્ણકટિબંધીય વાવાઝોડાના દરજ્જે પહોંચી ગયું છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગમાં ૧૮૪૨ પછી આવી કોઈ પણ વાવાઝોડા-સ્તરની સિસ્ટમ નોંધાઈ નથી, જે આ ઘટનાને ૧૮૩ વર્ષમાં પ્રથમ બનાવે છે. ભારતીય હવામાન વિભાગે (આઈ એમ ડી)એ આ સિસ્ટમને 'સેન્યાર' નામ આપ્યું છે.
ભારતીય હવામાન વિભાગ અને અમેરિકી સંયુક્ત ટાઇફૂન વોર્નિંગ સેન્ટર (જેટીડબલ્યુસી)ના ૨૬ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ના સાંજના અહેવાલો મુજબ:
  સ્થાન: મલાક્કા સ્ટ્રેટ અને નજીકનું ઉત્તરપૂર્વીય ઇન્ડોનેશિયા (અંદાજે ૫.૦° ઉત્તર અક્ષાંશ અને ૯૮.૦° પૂર્વ રેખાંશની નજીક).
  પવનની ગતિ (સતત): લગભગ ૭૦-૮૦ કિમી/કલાક (૪૦ નોટ્સ), જે ૯૦ કિમી/કલાક સુધીના ઝાપટાં સાથે છે.
  ગતિ: વાવાઝોડું હાલમાં પશ્ચિમ-દક્ષિણપશ્ચિમ તરફ ગતિ કરી રહ્યું છે, જોકે ૨૪ કલાક બાદ તે પૂર્વ તરફ વળાંક લેવાની (રિકર્વિંગ) અને નબળું પડવાની શક્યતા છે.
આઈએમડી અને હવામાન નિષ્ણાતોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મલાક્કા સ્ટ્રેટ પર સક્રિય થયેલું આ વાવાઝોડું 'સેન્યાર' હાલમાં ભારતની મુખ્ય ભૂમિ પર કોઈ સીધો ખતરો ઊભો કરતું નથી કારણ કે તે ઇન્ડોનેશિયા અને મલેશિયાની નજીક છે અને પૂર્વીય તરફ વળવાની સંભાવના છે.
સેટેલાઇટ ચિત્રોમાં મલાક્કા સ્ટ્રેટની નજીક ભયાનક ઊર્મિકુહેર કન્વેક્શન, ગાઢ વાદળો તથા ઉત્તર સુમાત્રામાં સતત ભારે વરસાદ દેખાઈ રહ્યો છે. આ સિસ્ટમ જમીન સાથે સતત સંપર્કમાં હોવા છતાં પણ વાવાઝોડાની તીવ્રતા જાળવી રાખી છે, જે અત્યંત અસામાન્ય છે
  અંદમાન અને નિકોબાર ટાપુઓ: ૨૬ અને ૨૭ નવેમ્બર દરમિયાન ભારેથી અતિભારે વરસાદ અને ૨૮ તથા ૨૯ નવેમ્બરના રોજ ભારે વરસાદની ચેતવણી છે.
  દક્ષિણ ભારતીય રાજ્યો: દક્ષિણપશ્ચિમ બંગાળની ખાડીમાં એક અલગ હવાનું હળવું દબાણનું ક્ષેત્ર સક્રિય થયું છે, જે આગામી ૨૪ કલાકમાં ડિપ્રેશનમાં ફેરવાઈ શકે છે. આ સિસ્ટમને કારણે તમિલનાડુ, આંધ્ર પ્રદેશ, કેરળ અને માહેમાં ૨૯ નવેમ્બરથી ૧ ડિસેમ્બર સુધી ભારે વરસાદની શક્યતા છે.
યુવા વેધરમેન ઉતમ માળીએ જણાવ્યું હતું કે વાવાઝોડું આપણી હદમાં હોવાથી તેનું નામકરણ કરવાની જવાબદારી ભારતની હતી. મલાક્કા સ્ટ્રેટ જે વિષુવવૃત્તની ખૂબ નજીક છે (લગભગ ૫° ઉત્તર અક્ષાંશ), ત્યાં કોરિઓલિસ ફોર્સ ઓછું હોવાથી સામાન્ય રીતે વાવાઝોડું રચાવું અશક્ય માનવામાં આવતું હતું.
ઇન્ટરનેશનલ બેસ્ટ ટ્રેક આર્કાઇવના ડેટા દર્શાવે છે કે આ વિસ્તારમાં છેલ્લે આવી સિસ્ટમ ૧૮૩ વર્ષ પહેલા નોંધાઈ હતી, જે તેને હવામાનના અભ્યાસ માટે એક ઐતિહાસિક અને દુર્લભ ઘટના બનાવે છે.

જોકે નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જમીન સાથે સતત સંપર્કમાં રહેવા, સુમાત્રાના ઊંચા-નીચા ભૂપ્રદેશ અને પૂર્વીય પવન કાપને કારણે આ વાવાઝોડાનો જીવનકાળ ખૂબ જ ટૂંકો રહેશે. લેન્ડફોલ બાદ તે ઝડપથી ડિપ્રેશન કે લો-પ્રેશરમાં ફેરવાઈ જવાની શક્યતા છે.

ઉત્તર સુમાત્રા અને નજીકના મલેશિયન વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ અને પૂરની સ્થિતિની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. 'સેન્યાર' (જે નામ સંયુક્ત આરબ અમીરાત દ્વારા આપવામાં આવ્યું છે અને તેનો અર્થ "સિંહ" થાય છે) ભલે ટૂંકા ગાળા માટે સક્રિય રહ્યું હોય, પરંતુ તેનું આટલા નીચા અક્ષાંશ પર બનવું એ વૈશ્વિક હવામાન પેટર્નમાં આવી રહેલા અણધાર્યા ફેરફારોનો સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે. (જયેશ ભટાસણા ટંકારા અકિલા દ્વારા)