નવી દિલ્હી:  ભારતીય રિઝર્વ બેંક એ દેશની ક્રેડિટ ઇકોસિસ્ટમને કાયાપલટ કરવા માટે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. RBI એ જાહેર કરેલા ડ્રાફ્ટ મુજબ, એપ્રિલ 2026 થી, ક્રેડિટ ઇન્ફોર્મેશન કંપનીઓ (CICs) એ ગ્રાહકોના ક્રેડિટ સ્કોરનો ડેટા મહિનામાં બે વાર નહીં, પરંતુ દર અઠવાડિયે (7મી, 14મી, 21મી, 28મી અને મહિનાના છેલ્લા દિવસે) અપડેટ કરવો પડશે. આ નિર્ણયથી સમગ્ર ક્રેડિટ સિસ્ટમમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન આવશે, જેનાથી ધિરાણ લેનારાઓ અને ધિરાણ આપનારાઓ બંનેને નોંધપાત્ર ફાયદો થશે.

આ ઝડપી અપડેટ્સની સૌથી મોટી અસર ધિરાણ લેનારાઓ પર થશે. હાલમાં, લોન ચૂકવ્યા પછી અથવા ક્રેડિટ કાર્ડ બિલ ભર્યા પછી સ્કોર સુધારો દેખાવામાં બે અઠવાડિયા જેટલો સમય લાગતો હતો. જોકે, સાપ્તાહિક રિપોર્ટિંગને કારણે, સમયસર ચુકવણી, બાકી રકમ ઘટાડવી અથવા રિપોર્ટમાં ભૂલ સુધારવી જેવા સકારાત્મક પગલાં તાત્કાલિક ક્રેડિટ સ્કોરમાં પ્રતિબિંબિત થશે. આનાથી ગ્રાહકોની લોન મંજૂરીની શક્યતા વધશે અને, ઘણી બેંકો સ્કોર-આધારિત કિંમત  અપનાવતી હોવાથી, તેમને ઓછા વ્યાજ દરે લોન મળી શકે છે. આનાથી વિવાદો અને ફરિયાદો પણ ઝડપથી ઉકેલી શકાશે.

બીજી તરફ, આ ફેરફારથી બેંકો અને NBFCs ને પણ મોટો ફાયદો થશે. સાપ્તાહિક ડેટા રિફ્રેશ થવાથી, ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓને ગ્રાહકોનો અદ્યતન અને સચોટ ડેટા પ્રાપ્ત થશે. આનાથી બેંકો જોખમ મૂલ્યાંકન  વધુ વિશ્વસનીય રીતે કરી શકશે અને અંડરરાઇટિંગ પ્રક્રિયામાં સુધારો થશે. બેંકો લોન વ્યાજ દર, રકમ અને મુદત જેવા પરિબળોને વધુ અસરકારક રીતે નક્કી કરી શકશે, જેનાથી લોનની ગુણવત્તા નું નિરીક્ષણ વધુ સારી રીતે થઈ શકશે. નવા નિયમો હેઠળ, બેંકોએ ત્રણ દિવસની અંદર મહિનાના અંતનો ડેટા અને બે દિવસની અંદર સાપ્તાહિક અપડેટ માટે માત્ર નવો ડેટા જ સબમિટ કરવો પડશે.

નિષ્ણાતોના મતે, RBIનું આ પગલું ભારતીય ક્રેડિટ સિસ્ટમને 'રિયલ-ટાઇમ ડેટા' તરફ લઈ જવાનું પ્રથમ પગલું છે. આનાથી સિસ્ટમ વધુ પારદર્શક અને વિશ્વસનીય બનશે. બેંકો અને ગ્રાહકો બંનેને ઝડપી પ્રક્રિયાનો ફાયદો મળશે, જે ભારતમાં ધિરાણ સંસ્કૃતિને મજબૂત બનાવશે. સમયમર્યાદાનું પાલન ન કરનાર CICs ને RBI ના DAKSH પોર્ટલ પર ફેરફારોની જાણ કરવી પડશે, જેનાથી નિયમનકારી દેખરેખ વધુ સખત બનશે.