નવી દિલ્હી, તા. ૨૮ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ : બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ પાર્ટીની કારમી હાર બાદ હવે પક્ષમાં મંથનનો દોર ચાલી રહ્યો છે. કોંગ્રેસના ટોચના નેતાઓ મલ્લિકાર્જુન ખડગે, રાહુલ ગાંધી અને કે.સી. વેણુગોપાલ દ્વારા લગભગ ૭૦ ઉમેદવારો અને સાંસદો સાથે હારની સમીક્ષા બેઠકોના અનેક રાઉન્ડ યોજાયા હતા, જેમાં પરાજયના વિવિધ કારણો પર ખુલ્લીને ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ૨૦૨૫ની બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ માત્ર ૬ બેઠકો જીતી શકી હતી અને ૬.૦૯% વોટ શેર મેળવ્યો હતો.
કોંગ્રેસે હાર માટે ગણાવેલા ૮ મુખ્ય કારણો
બેઠકોમાં હાજર મોટાભાગના નેતાઓ અને ઉમેદવારોએ હાર માટે નીચે મુજબના આઠ મુખ્ય કારણોને જવાબદાર ગણાવ્યા છે:
 * EVM અને SIR નો દુરુપયોગ: કે.સી. વેણુગોપાલે બેઠક બાદ નિવેદન આપ્યું હતું કે બિહાર ચૂંટણીનો જનાદેશ વાસ્તવિક નથી, પરંતુ મોટા પાયે વ્યવસ્થાપિત અને મનઘડંત પરિણામ હતું. તેમણે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અને EVM ના દુરુપયોગ પર ભાર મૂક્યો.
 * સ્થાનિક મુદ્દાઓની અવગણના: ઘણા વરિષ્ઠ પદાધિકારીઓએ આક્ષેપ કર્યો કે પાર્ટીએ મોંઘવારી, પલાયન અને ભ્રષ્ટાચાર જેવા મહત્વના સ્થાનિક મુદ્દાઓને બદલે SIR અથવા 'વોટ ચોરી' જેવા મુદ્દાઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.
 * ગઠબંધનનું ધ્રુવીકરણ: પક્ષના એક વર્ગે RJD સાથેના ગઠબંધન પર નિશાન સાધ્યું અને કહ્યું કે સાથી પક્ષ થોડા વોટ તો લાવે છે, પરંતુ અન્ય સમુદાયોનું ધ્રુવીકરણ પણ કરે છે. કેટલાક નેતાઓએ તો RJD સાથે ગઠબંધન તોડવાની પણ માંગ કરી હતી, જોકે રાહુલ ગાંધીએ આ માંગને ફગાવી દીધી.
 * AIMIMની ભૂમિકા: સીમાંચલ વિસ્તાર અને તે ઉપરાંત AIMIM ને મુસ્લિમ વોટોના વિભાજન (વિભાજન) માટે જવાબદાર ગણાવવામાં આવ્યું.
 * મહિલા લાભાર્થીઓને ચૂકવણી: સ્થાનિક નેતાઓએ આરોપ લગાવ્યો કે સરકારે ચૂંટણી દરમિયાન ₹૧૦,૦૦૦ ની રકમ સીધી મહિલાઓના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરી, જેનાથી મહિલા મતદારો નિર્ણાયક રીતે પ્રભાવિત થયા.
 * બૂથમાં હેરાફેરી: બૂથ પર હેરાફેરીના આરોપો લગાવવામાં આવ્યા, જેમાં બૂથની નજીક જીવિકા દીદીઓની હાજરી અને તેમનો મતદારોને એક વિશેષ ગઠબંધન માટે પ્રભાવિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
 * જવાબદેહીની માંગ: એક નેતાએ રાહુલ ગાંધીને ૨૦૧૯ની લોકસભા ચૂંટણીની હારની જવાબદારી લઈને રાજીનામું આપવાની ઘટના યાદ અપાવી અને રાજ્યમાં પણ જવાબદેહી નક્કી કરવાની માંગ કરી, જે AICC પ્રભારી કૃષ્ણા અલ્લવરુ પર પરોક્ષ કટાક્ષ માનવામાં આવે છે.
 * જાતિ વસ્તી ગણતરી: પક્ષના કેટલાક સભ્યોએ જાતિ વસ્તી ગણતરી (Caste Census) ને આપવામાં આવેલા મહત્ત્વ પર સવાલ ઉઠાવ્યો. તેઓએ દલીલ કરી કે ઉચ્ચ જાતિના ઉમેદવારોની જીતનું પ્રમાણ તેમની વસ્તીના હિસ્સા કરતાં ઘણું વધારે છે.