<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 28th November 2025

છૂટાછેડા પછી બાળકોએ માતા-પિતા બંને સાથે રહેવું જોઈએ

સુપ્રીમ કોર્ટે બાળકોના માનસિક અને ભાવનાત્‍મક વિકાસ પર ચિંતા વ્‍યકત કરી ભાઈ-બહેનોને વિખૂટા ન પાડોઃ બાળકોએ કંઈ ખોટું કર્યુ નથી, તેઓએ શા માટે દુઃખ સહન કરવું જોઈએ?

નવી દિલ્‍હી, તા.૨૮: સુપ્રીમ કોર્ટે છૂટાછેડાના કેસોમાં બાળકોના કલ્‍યાણ અંગે એક અત્‍યંત મહત્‍વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ અવલોકન કર્યું છે. કોર્ટે સ્‍પષ્ટપણે જણાવ્‍યું છે કે છૂટાછેડા પછી બાળકોને બંને માતાપિતા સાથે રહેવાની તક મળવી જોઈએ અને સૌથી અગત્‍યનું, ભાઈ-બહેનોને કોઈપણ સંજોગોમાં અલગ ન કરવા જોઈએ. જસ્‍ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને કેવી વિશ્વનાથનની બેન્‍ચે એક દંપતીના છૂટાછેડા કેસની સુનાવણી દરમિયાન નિરાશા વ્‍યક્‍ત કરી હતી, જ્‍યાં જાણવા મળ્‍યું હતું કે પુત્ર પિતા સાથે અને પુત્રી માતા સાથે રહે છે. કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્‍યું કે, અમને એ જાણીને દુઃખ થયું છે કે સગીર ભાઈ-બહેન અલગ રહી રહ્યા છે. આ અલગ થવું ખૂબ જ પીડાદાયક છે, અને કોર્ટે માતાપિતા વચ્‍ચેના વિખવાદને કારણે ભાઈ-બહેનોએ અલગ રહેવાની તકલીફ કેમ સહન કરવી જોઈએ તેવો સવાલ ઉઠાવ્‍યો હતો.

કોર્ટે આ મુદ્દે ઊંડી ચિંતા વ્‍યક્‍ત કરી કે જ્‍યારે દંપતી અલગ થાય છે, ત્‍યારે ઘણીવાર બાળકો પણ અલગ થઈ જાય છે, જે તેમના માનસિક અને ભાવનાત્‍મક વિકાસ પર ગંભીર અસર કરી શકે છે. બેન્‍ચે કહ્યું કે ભાઈ-બહેનોએ સાથે રહેવું જોઈએ કારણ કે તેઓએ કંઈ ખોટું કર્યું નથી. તેઓએ શા માટે દુઃખ સહન કરવું જોઈએ? કોર્ટે કોર્ટ્‍સને વિનંતી કરી કે તેઓ બાળકોના સર્વશ્રેષ્ઠ હિતોને પ્રાથમિકતા આપે અને ખાતરી કરે કે તેમને એકબીજાના સાથથી વંચિત ન રાખવામાં આવે. આ અવલોકન ભારતીય કાયદાના ઇતિહાસમાં એક મહત્‍વનો વળાંક સાબિત થઈ શકે છે, જે છૂટાછેડા પછી બાળકોની કસ્‍ટડીના નિર્ણયોમાં ભાઈ-બહેનોના સંબંધોના મૂલ્‍યને સર્વોચ્‍ચ સ્‍થાન આપે છે.

સુનાવણી દરમિયાન, દંપતીના વકીલોએ કોર્ટને જાણ કરી કે તેમના વચ્‍ચે સુપ્રીમ કોર્ટ મધ્‍યસ્‍થી કેન્‍દ્ર સમક્ષ સમાધાન માટે મધ્‍યસ્‍થી ચાલી રહી છે. તેથી, કોર્ટે મધ્‍યસ્‍થીનું પરિણામ ન આવે ત્‍યાં સુધી સુનાવણી મુલતવી રાખી હતી. જોકે, કોર્ટે મધ્‍યસ્‍થીના પરિણામ પહેલા જ પોતાનો નિર્ણય સ્‍પષ્ટ કરી દીધો હતો. કોર્ટે ભારપૂર્વક પુનરોચ્‍ચાર કર્યો કે જો સમાધાન નિષ્‍ફળ જાય અને માતાપિતા અલગ થવાનું નક્કી કરે તો પણ, ભાઈ-બહેનોએ એક જ માતાપિતા સાથે રહે તે સુનિヘતિ કરવા માટે વ્‍યવસ્‍થા કરવી જોઈએ. આનો અર્થ એ છે કે, જો છૂટાછેડા થાય તો પણ, બાળકોને વિખૂટા પાડવા ન જોઈએ.

કોર્ટે તેના આદેશમાં સ્‍પષ્ટપણે જણાવ્‍યું કે, અમે ઇચ્‍છીએ છીએ કે બંને પક્ષો મધ્‍યસ્‍થી ચાલુ રાખે અને શકય હોય ત્‍યાં સુધી સમાધાન કરવાનો પ્રયાસ કરે. જો બંને પક્ષો સૌહાર્દપૂર્ણ અને આદરપૂર્વક અલગ થવાનો નિર્ણય લે, તો પણ અમે માનીએ છીએ કે ભાઈ-બહેનોએ સાથે મોટા થવું જોઈએ. કાં તો પતિ બાળકોને ઉછેરશે, અથવા માતા બાળકોને ઉછેરશે. સુપ્રીમ કોર્ટનું આ અવલોકન છૂટાછેડાના કિસ્‍સામાં માત્ર કસ્‍ટડીના કાયદાકીય પાસાંઓ પર જ નહીં, પણ બાળકોના માનવ અધિકારો અને ભાવનાત્‍મક બંધન પર પણ પ્રકાશ ફેંકે છે. આ નિરીક્ષણ તમામ કૌટુંબિક અદાલતો માટે એક માર્ગદર્શક સિદ્ધાંત બની શકે છે, જે ભવિષ્‍યમાં ભાઈ-બહેનોને અલગ થવાના દુઃખમાંથી બચાવશે.

(3:17 PM IST)