નવી દિલ્હી: અભિનેતા ફરહાન અખ્તરની ફિલ્મ '૧૨૦ બહાદુર', જે ૧૯૬૨ના ભારત-ચીન યુદ્ધની ઐતિહાસિક રેઝાંગ લા યુદ્ધની ગાથા પર આધારિત છે, તેને દિલ્હી સરકારે કરમુક્ત જાહેર કરતાં આ વિષય ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. લોકોને વારંવાર પ્રશ્ન થાય છે કે કોઈ ફિલ્મને કરમુક્ત કરવાનો નિર્ણય કોણ લે છે અને તેનાથી ફિલ્મ જોનારાઓને ખરેખર કેટલી રાહત મળે છે?
ફિલ્મને કરમુક્ત કરવાનો નિર્ણય કોણ લે છે?: કોઈપણ ફિલ્મને કરમુક્ત જાહેર કરવાનો અંતિમ અને એકમાત્ર અધિકાર રાજ્ય સરકારો પાસે છે.
રાજ્ય સરકારનો વિશેષાધિકાર: દેશની દરેક રાજ્ય સરકાર તેના રાજ્યના થિયેટરોમાં પ્રદર્શિત થતી કોઈપણ ફિલ્મ પર મનોરંજન કર (Entertainment Tax / GST Share) માફ કરવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે.
કોઈ કાયદાકીય ધોરણો નથી: ભારતમાં કોઈ ચોક્કસ કાયદા કે ધોરણો નથી કે કઈ ફિલ્મોને કરમુક્ત કરવી. આ સંપૂર્ણપણે રાજ્ય સરકારના વિવેકબુદ્ધિ અને ફિલ્મના વિષય પર આધાર રાખે છે.
સામાજિક સંદેશને પ્રાધાન્ય: સામાન્ય રીતે, ઇતિહાસ, દેશભક્તિ, સૈન્યની બહાદુરી અથવા મહત્વપૂર્ણ સામાજિક મુદ્દાઓ પર આધારિત પ્રેરણાદાયક અને સકારાત્મક સંદેશ આપતી ફિલ્મોને કરમુક્ત જાહેર કરવામાં આવે છે, જેથી વધુ લોકો તેને જોઈ શકે.
કરમુક્ત થવાથી સરકારી આવક પર કેટલી અસર થાય છે?: ફિલ્મને કરમુક્ત કરવાથી ટિકિટના ભાવમાં રાહત મળે છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે ટિકિટ સંપૂર્ણપણે મફત થઈ જાય છે.
માફી માત્ર કર પર: રાજ્ય સરકાર માત્ર ફિલ્મની ટિકિટ પર લાગતો મનોરંજન કર માફ કરે છે. આનાથી સરકારી આવકમાં આંશિક ઘટાડો થાય છે, પરંતુ આ નુકસાન નોંધપાત્ર નથી ગણાતું.
સામાજિક લાભ તરીકે ગણના: સરકાર આ પગલાને જાહેર હિતમાં લેવાયેલું માને છે અને તેને સામાજિક લાભ તરીકે જુએ છે.
જાગૃતિ અને પ્રમોશન: કરમુક્ત કરવા પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ફિલ્મનો સંદેશ સમાજમાં ઝડપથી ફેલાય, જાગૃતિ વધે, અને અમુક કિસ્સાઓમાં, તે રાજ્યની સકારાત્મક છબી બનાવે અથવા પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપે તે હોય છે.
'૧૨૦ બહાદુર' જેવી ફિલ્મોને કરમુક્ત કરવાથી યુવાનો અને સામાન્ય જનતા સૈન્યના યોગદાન અને દેશભક્તિની ગાથાને સહેલાઈથી જોઈ શકે છે.