નવી દિલ્હી: મહારાષ્ટ્રમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ ઓબીસી (OBC) અનામત વિવાદમાં ફસાયેલી હતી, જેના પર સુપ્રીમ કોર્ટે આજે એક મોટો અને શરતી આદેશ જારી કર્યો છે. ચીફ જસ્ટિસ ઑફ ઇન્ડિયા (CJI) સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીની બેન્ચે આદેશ આપ્યો કે ચૂંટણીઓ સમયપત્રક મુજબ આગળ વધશે, પરંતુ સાથે જ એક મોટી મૂંઝવણ પણ ઊભી કરી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વનો આદેશ: સુપ્રીમ કોર્ટે મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય ચૂંટણી પંચને એવા વિસ્તારોમાં ૫૦ ટકાથી વધુ અનામતની સૂચના જારી કરવાથી રોકી દીધું છે જ્યાં ચૂંટણીની સૂચનાઓ હજી સુધી જારી થઈ નથી.
મતદાન ૨ ડિસેમ્બરે: વરિષ્ઠ વકીલ બલબીર સિંહે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે ૨૪૬ નગર પરિષદો અને ૪૨ નગર પંચાયતોમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે અને ૨ ડિસેમ્બરે મતદાન થવાનું છે. આમાંથી ૪૦ નગર પરિષદો અને ૧૭ નગર પંચાયતોમાં અનામત ૫૦% થી વધુ છે.
શરતી પરિણામો: કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જે બેઠકો પર ૫૦% થી વધુ અનામત પહેલેથી જ સૂચિત થઈ ગયું છે, ત્યાં ચૂંટણીઓ યોજાશે. જોકે, આ બેઠકોના પરિણામો રિટ અરજીઓ પરના અંતિમ નિર્ણયને આધીન રહેશે.
જીત છતાં હારનું જોખમ?: CJI સૂર્યકાંતના આ આદેશનો સીધો અર્થ એ છે કે કેટલાક ઉમેદવારો ચૂંટણી જીતી ગયા પછી પણ હારી શકે છે. જો સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા અનામત રદ કરવામાં આવે, તો વિજેતા ઉમેદવાર પણ વિજયના આનંદથી વંચિત રહી શકે છે. આનાથી રાજ્યના રાજકીય અને ચૂંટણીના માહોલમાં એક મોટી અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે.
ટ્રિપલ-ટેસ્ટ અને ૫૦%ની મર્યાદા: મહારાષ્ટ્રમાં સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ ઓબીસી અનામતને કારણે ડિસેમ્બર ૨૦૨૧ થી અટકી પડી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે 'ટ્રિપલ-ટેસ્ટ' પૂર્ણ કર્યા પછી જ અનામત લાગુ કરવાની વાત કહી હતી.
કોર્ટે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે અનામત નિર્ધારિત ૫૦% મર્યાદામાં જ રહેવી જોઈએ. સુનાવણી દરમિયાન, CJI સૂર્યકાંતે એક મહત્ત્વપૂર્ણ અવલોકન કર્યું કે: "આપણે જે કંઈ કરીએ, સમાજને જાતિગત રેખાઓ પર વિભાજિત ન કરવો જોઈએ."
આ મામલો હવે ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેન્ચને મોકલવામાં આવ્યો છે અને તેની વધુ સુનાવણી ૨૧ જાન્યુઆરીએ થશે.