નવી દિલ્હી:  ભારતના ઝડપથી વિકસતા ગ્રાહક લોન બજારને ધ્યાનમાં રાખીને, ઈ-કોમર્સના બે મોટા દિગ્ગજો – એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટ હવે પોતાને માત્ર ઓનલાઈન શોપિંગ પ્લેટફોર્મ પૂરતા મર્યાદિત રાખવા માંગતા નથી. આ બંને કંપનીઓ હવે આક્રમક રીતે નાણાકીય સેવાઓ  ના ક્ષેત્રમાં વિસ્તરણ કરી રહી છે, જે ભારતમાં 2025 સુધીમાં $212 બિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. આ વ્યૂહાત્મક પગલું RBI દ્વારા ઈ-કોમર્સ કંપનીઓને 100% માલિકીના એકમો દ્વારા ગ્રાહકોને સીધી લોન આપવાની મંજૂરી આપ્યા બાદ લેવામાં આવ્યું છે.

એમેઝોન નાણાકીય સેવાઓના ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કરવા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે. તેણે આ વર્ષે બેંગલુરુ સ્થિત નોન-બેંક ધિરાણ કંપની એક્સિયો  ને હસ્તગત કરી છે, જે હવે નાના વ્યવસાયોના ધિરાણ અને સંચાલન માટે નવા ઉકેલો શરૂ કરી રહી છે. એક્સિયો ખાસ કરીને વ્યવસાયોના રોકડ પ્રવાહને સુધારવા અને તેમને મૂડીની અછતમાંથી મુક્ત રાખવા માટે કસ્ટમાઇઝ્ડ લોન યોજનાઓ બનાવશે. આ ઉપરાંત, એમેઝોને સ્થાનિક બેંકો સાથે ભાગીદારી કરીને Amazon Pay પર માત્ર ₹1,000 થી શરૂ થતી ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ પણ ઓફર કરવાનું શરૂ કર્યું છે.

દરમિયાન, વોલમાર્ટ  ની માલિકીની ફ્લિપકાર્ટ પણ તેની પોતાની ધિરાણ કંપની, ફ્લિપકાર્ટ ફાઇનાન્સ દ્વારા નાણાકીય સેવાઓ શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. ફ્લિપકાર્ટ ટૂંક સમયમાં ગ્રાહકો માટે "હમણાં ખરીદો, પછી ચૂકવણી કરો" (Buy Now, Pay Later - BNPL) અને હપ્તા લોન જેવી આકર્ષક સેવાઓ શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે. કંપની 3 થી 24 મહિના સુધીના વ્યાજ વગરના EMI અને 18% થી 26% ના વાર્ષિક વ્યાજ દરે ઉચ્ચ કક્ષાની વસ્તુઓ માટે લોન આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. ફ્લિપકાર્ટ આ માટે RBI તરફથી અંતિમ મંજૂરીની રાહ જોઈ રહ્યું છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટ બંને, તેમના વિશાળ ગ્રાહક ડેટાબેઝ અને UPI પર સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી એપ્લિકેશનોમાં સામેલ હોવાને કારણે, ધિરાણ ક્ષેત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન લાવી શકે છે. તેમનો મોટો ગ્રાહક ડેટાબેઝ તેમને જોખમ મૂલ્યાંકન અને કસ્ટમાઇઝ્ડ ધિરાણ ઉત્પાદનો ઓફર કરવામાં મદદ કરશે. ભવિષ્યમાં, ગ્રાહકોને એક જ પ્લેટફોર્મ પર ઓનલાઈન શોપિંગની સાથે સાથે લોન, ક્રેડિટ અને રોકાણ જેવા ઘણા નવા નાણાકીય વિકલ્પોની ઍક્સેસ મળશે, જેનાથી ભારતીય બેંકિંગ અને ફાઇનાન્સની દુનિયામાં એક નવો યુગ શરૂ થશે.