નવી દિલ્હી: ભારતમાં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSU Banks)ની સંખ્યામાં વધુ ઘટાડો થવાની સંભાવના છે. નાણાકીય ક્ષેત્રને સુધારવા, ધિરાણ વધારવા અને કાર્યકારી કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવાના લક્ષ્ય સાથે સરકારે હવે નાની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોને મોટી અને મજબૂત બેંકો સાથે મર્જ કરવાના બીજા રાઉન્ડની તૈયારી શરૂ કરી દીધી છે. આ સંદર્ભમાં, વધુ છ નાની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો એકીકરણ માટે સરકારના રડાર પર છે.
મર્જર માટે રડાર પર રહેલી છ નાની બેંકો: સરકારનું લક્ષ્ય નાની બેંકોનું વિલિનીકરણ કરીને નાણાકીય ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવાનું છે. અહેવાલો અનુસાર, નીચેની છ નાની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોને SBI, બેંક ઓફ બરોડા (BoB), પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB), કેનેરા બેંક અથવા યુનિયન બેંક જેવી મોટી બેંકો સાથે મર્જ કરી શકાય છે:
ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક (IOB)
સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (CBI)
યુકો બેંક (UCO Bank)
બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (BOI)
બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર
પંજાબ એન્ડ સિંધ બેંક
નીતિ આયોગનું સૂચન: અગાઉ, નીતિ આયોગે સરકારને સલાહ આપી હતી કે માત્ર કેટલીક મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (જેમ કે SBI, PNB, BoB, કેનેરા બેંક) જાળવી રાખવી જોઈએ. બાકીની નાની બેંકોનું કાં તો ખાનગીકરણ (Privatization) કરવું જોઈએ અથવા તેમને મોટી બેંકો સાથે મર્જ કરી દેવી જોઈએ.
અહેવાલોમાં સંભવિત મર્જર અંગેના સંકેતો નીચે મુજબ છે: ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક (IOB): SBI અથવા PNB સાથે મર્જર થઈ શકે છે. સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (CBI): PNB અથવા BoB દ્વારા ટેકઓવર થઈ શકે છે. બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર: PNB અથવા BoB સાથે વિલયની શક્યતા છે.
અગાઉના મર્જરનો રેકોર્ડ: સરકારે ૨૦૧૭ અને ૨૦૨૦ની વચ્ચે ૧૦ નાની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોને મર્જ કરીને ચાર બેંકો બનાવી હતી. આને કારણે દેશમાં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની સંખ્યા ૨૦૧૭ના ૨૭થી ઘટીને ૧૨ થઈ ગઈ હતી.
સ્ટેટ બેંક ઓફ બિકાનેર અને જયપુર, સ્ટેટ બેંક ઓફ હૈદરાબાદ, સ્ટેટ બેંક ઓફ મૈસુર, સ્ટેટ બેંક ઓફ પટિયાલા, સ્ટેટ બેંક ઓફ ત્રાવણકોર અને ભારતીય મહિલા બેંકનું સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) સાથે મર્જર થયું હતું. ઓરિએન્ટલ બેંક ઓફ કોમર્સ અને યુનાઇટેડ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાનું પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) સાથે વિલિનીકરણ થયું. દેના બેંક અને વિજયા બેંકનું બેંક ઓફ બરોડા (BoB) સાથે વિલિનીકરણ થયું.
આ આગામી મર્જર બેંકિંગ સેક્ટરમાં માળખાકીય ફેરફારો લાવશે અને ભારતની નાણાકીય પ્રણાલીને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થઈ શકે છે.