નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતા ૨ કરોડથી વધુ મૃત વ્યક્તિઓના આધાર નંબર નિષ્ક્રિય કર્યા છે, જેથી ડેટાબેઝની વિશ્વસનીયતા જળવાઈ રહે અને ઓળખની છેતરપિંડીનું જોખમ ઘટાડી શકાય. UIDAI (આધાર કાર્ડ જારી કરતી સંસ્થા) દ્વારા આ સફાઈ પ્રક્રિયા વિવિધ સરકારી વિભાગોના ડેટાને જોડીને હાથ ધરવામાં આવી છે. આ કાર્યનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મૃત વ્યક્તિઓના નામે સરકારી લાભો, સબસિડીનો દુરુપયોગ અથવા નવા બેંક ખાતાઓ ખોલવા જેવી છેતરપિંડીની પ્રવૃત્તિઓને અટકાવવાનો છે.

મૃત્યુ પછી આધાર કાર્ડને નિષ્ક્રિય કરવું અત્યંત જરૂરી છે, કારણ કે બેંકિંગથી લઈને સરકારી યોજનાઓ સુધી દરેક જગ્યાએ આધારનો ઉપયોગ થાય છે. જો મૃત વ્યક્તિનો આધાર સક્રિય રહે, તો કોઈપણ વ્યક્તિ નાણાકીય લાભો મેળવી શકે છે અથવા સરકારી સહાયનો દાવો કરી શકે છે. UIDAI, જે ભારતના રજિસ્ટ્રાર જનરલ, રાજ્ય રેકોર્ડ્સ અને અન્ય સરકારી યોજનાઓમાંથી મૃત્યુનો ડેટા એકત્રિત કરે છે, તેણે હવે પરિવારના સભ્યો માટે આ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવી છે.

UIDAI એ આ વર્ષની શરૂઆતમાં 'myAadhaar' પોર્ટલ પર "પરિવારના સભ્યના મૃત્યુની જાણ કરો" નામની એક નવી અને મહત્વપૂર્ણ સુવિધા શરૂ કરી છે. હાલમાં આ સુવિધા ૨૫ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કાર્યરત છે, જેમની નાગરિક નોંધણી સિસ્ટમો આધાર સાથે જોડાયેલી છે. પરિવારનો સભ્ય આ સરળ ઓનલાઈન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને મૃત્યુની જાણ કરી શકે છે:

૧. પોતાના આધારની ચકાસણી કરવી.

૨. મૃત વ્યક્તિનો આધાર નંબર દાખલ કરવો.

૩. મૃત્યુ નોંધણી નંબર અને કેટલીક મૂળભૂત માહિતી ભરવી.

UIDAI વિગતોની ચકાસણી કર્યા પછી આધારને સંપૂર્ણપણે નિષ્ક્રિય કરી દેશે.

વ્યક્તિનું આધાર કાર્ડ નિષ્ક્રિય થયું છે કે નહીં, તે કાયદેસરના વારસદારો ઓનલાઈન અથવા ઓફલાઈન બંને રીતે ચકાસી શકે છે. ઓનલાઈન ચકાસણી માટે myAadhaar પોર્ટલ પર "આધાર કાર્ડ સ્થિતિ તપાસો" વિકલ્પ પસંદ કરીને આધાર નંબર દાખલ કરવો પડશે. સિસ્ટમ સ્થિતિ દર્શાવશે, જેમ કે "મૃત્યુને કારણે નિષ્ક્રિય થયું છે." UIDAI એ તમામ પરિવારોને અપીલ કરી છે કે મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર જનરેટ થતાંની સાથે જ મૃત્યુની તાત્કાલિક જાણ કરવી, જેથી દેશના સૌથી મોટા ઓળખ ડેટાબેઝની અખંડિતતા (Integrity) જાળવી શકાય અને છેતરપિંડીની શક્યતા સંપૂર્ણપણે દૂર કરી શકાય.