નવી દિલ્હી: ભારતના ચૂંટણી પંચે  સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક નવું સોગંદનામું દાખલ કરીને સ્પષ્ટતા કરી છે કે મતદાર યાદીમાં કોઈ પણ વ્યક્તિનો સમાવેશ કરતા પહેલા તેની ભારતીય નાગરિકતા ચકાસવી એ કમિશનનો બંધારણીય અધિકાર અને ફરજ છે. તાજેતરની અરજીઓમાં મતદાર યાદીમાં કથિત અનિયમિતતાઓ અને નાગરિકતા અંગેના પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા, જેના જવાબમાં ECI એ આ પગલું ભર્યું છે. કમિશને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે આ અધિકાર અને જવાબદારી લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, ૧૯૫૦ માં સ્પષ્ટપણે સમાવિષ્ટ છે.

સોગંદનામામાં, ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે સચોટ, પારદર્શક અને વિશ્વસનીય મતદાર યાદી જાળવવી તેની પ્રાથમિક જવાબદારી છે. કાયદા અનુસાર, માત્ર ભારતીય નાગરિકો જ મતદાર બની શકે છે, અને તેથી, નોંધણી પહેલાં દસ્તાવેજો અને માહિતીની ચકાસણી એ પ્રક્રિયાનો અભિન્ન ભાગ છે. ECI એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે તે દેશભરમાં ક્રમિક SIR કરશે, જેનાથી મતદાર યાદીની અખંડિતતા જાળવવામાં મદદ મળશે અને નાગરિકતા અંગેની કોઈપણ શંકા દૂર થશે.

ચૂંટણી પંચે આધાર કાર્ડના ઉપયોગ અંગેની સ્થિતિ પણ સ્પષ્ટ કરી હતી. પંચે અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે આધારનો ઉપયોગ માત્ર મતદાર યાદીમાં સમાવેશ કરવા માંગતા અરજદારોની ઓળખ ચકાસવા માટે જ થઈ રહ્યો છે. ECI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ નાગરિકતાના પુરાવા તરીકે અથવા મતદાર યાદીમાંથી નામ ઉમેરવા કે કાઢી નાખવા માટે કરવામાં આવશે નહીં. પંચે અધિકારીઓને લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમની કલમ ૨૩(૪) મુજબ આ નિયમનું કડક પાલન કરવા માટે સૂચનાઓ પણ જારી કરી છે.

આ સોગંદનામું ભારતીય ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને વિશ્વસનીયતા જાળવવા માટે ECIની પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે. મતદાર યાદીમાં ગેરકાયદેસર નામોની સંભાવના ઘટાડવા માટે નાગરિકતા ચકાસણી એ એક વ્યૂહાત્મક પગલું છે. સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે આગામી સુનાવણી સુનિશ્ચિત કરશે, પરંતુ ચૂંટણી પંચના આ સ્પષ્ટ નિવેદનથી કાયદાકીય માળખું વધુ મજબૂત બન્યું છે.