નવી દિલ્હી : દુનિયાના ફક્ત થોડા દેશો પાસે જ પરમાણુ હથિયારો છે, અથવા સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, દુનિયાના સૌથી શક્તિશાળી પરમાણુ બોમ્બ છે. રશિયા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ચીન, ફ્રાન્સ, યુનાઇટેડ કિંગડમ, ભારત, પાકિસ્તાન અને ઉત્તર કોરિયા પરમાણુ હથિયારોથી સજ્જ દેશોમાં સામેલ છે. ઇઝરાયલને પણ પરમાણુ શક્તિ માનવામાં આવે છે, જોકે તેણે ક્યારેય આ વાત સ્વીકારી નથી. ભારતના પરમાણુ બોમ્બની સંખ્યા આશરે ૧૭૨ છે, જે પાકિસ્તાન કરતા બે વધુ છે.

    જ્યારે પણ પરમાણુ હથિયારોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે, ત્યારે એક પ્રશ્ન અનિવાર્યપણે ઉદ્ભવે છે: યુદ્ધની સ્થિતિમાં પરમાણુ હુમલા પર ભારતમાં કોનો નિયંત્રણ છે? રાષ્ટ્રપતિ કે વડા પ્રધાન?

તમે પરમાણુ હુમલાઓ દર્શાવતી ફિલ્મો જોઈ હશે, અને સામાન્ય લોકો પણ માને છે કે પરમાણુ બોમ્બ ફક્ત એક બટન દબાવવાથી સક્રિય અને લોન્ચ કરી શકાય છે. તમારી માહિતી માટે, કોઈપણ દેશના વડા પ્રધાન કે રાષ્ટ્રપતિ પાસે તેમના ડેસ્ક પર એવું બટન હોતું નથી જે ઈચ્છા મુજબ પરમાણુ બોમ્બ સક્રિય કરી શકે. ભારતમાં, પરમાણુ શસ્ત્રોનું નિયંત્રણ કોઈ એક વ્યક્તિ સુધી મર્યાદિત નથી; ભલે તેઓ ઈચ્છે, પણ વડા પ્રધાન કે રાષ્ટ્રપતિ એકલા હાથે આ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવાનો આદેશ આપી શકતા નથી.

   ભારત સરકારે પરમાણુ શસ્ત્રોના ઉપયોગ માટે એક વ્યાપક સુરક્ષા અને નિયમનકારી માળખું સ્થાપિત કર્યું છે. પરમાણુ શસ્ત્રોના ઉપયોગનો અંતિમ નિર્ણય ન્યુક્લિયર કમાન્ડ ઓથોરિટી (NCA) દ્વારા લેવામાં આવે છે, જેમાં બે મુખ્ય સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે: પ્રધાનમંત્રીના નેતૃત્વ હેઠળની રાજકીય પરિષદ, અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) ના નેતૃત્વ હેઠળની એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ. પરમાણુ શસ્ત્રો ફક્ત બંને પરિષદોની મંજૂરી અને સંમતિથી જ લોન્ચ કરી શકાય છે.

ભારતની પરમાણુ નીતિ "નો ફર્સ્ટ યુઝ" પર આધારિત છે, જેનો અર્થ એ છે કે ભારત ધમકી ન મળે ત્યાં સુધી પરમાણુ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરશે નહીં. ભારત પાસે પરમાણુ શસ્ત્રો કોઈ પણ દેશ પર હુમલો કરવા માટે નહીં, પરંતુ તેના સુરક્ષા હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે છે. જો કે, જો ક્યારેય જરૂર પડે, તો પરમાણુ હુમલાની પ્રક્રિયામાં ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક અને બહુ-સ્તરીય સુરક્ષા પ્રક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે.