મુકુંદ બદીયાણી દ્વારા, જામનગર, તા. 2 ડિસેમ્બર : જામનગરના સોનલ નગર વિસ્તારમાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના સહયોગ અને હાર્ટફુલનેસ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ્સના પ્રયાસોથી જામનગર મહાનગર પાલિકાના ગાર્ડન રિઝર્વ પ્લોટ પર આશરે ૧૦ એકર જેટલી જગ્યામાં એક અનોખા બાગ-બગીચાનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. આ અદભૂત સ્થળને "સહજ વન" નામ આપવામાં આવ્યું છે, જે જામનગરના નાગરિકોના લોકસ્વાસ્થ્ય સુધારવા, ધ્યાન-પ્રાણાયામ અને વાતાવરણને શુદ્ધ કરવા જેવા બહુઆયામી ઉદ્દેશ્યો સાથે બનાવવામાં આવ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ જાહેર-ખાનગી ભાગીદારીનું ઉત્તમ મોડેલ બન્યો છે.
સહજ વનની વિશેષતાઓ અને જૈવવિવિધતા
આ 'સહજ વન' નું નિર્માણ જૈવવિવિધતા ઉદ્યાન અને ડેન્સ ફોરેસ્ટ્રેશન મોડેલ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે, જે શહેરી પર્યાવરણના સુધારણા માટે એક મહત્ત્વનું પગલું છે.
 * સહયોગ અને જાળવણી: રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના સહયોગથી હાર્ટફુલનેસ ઈન્સ્ટિટ્યૂટે વૃક્ષોના રોપણ, ઉછેર અને ત્રણ વર્ષ સુધી જાળવણીની સંપૂર્ણ જવાબદારી સ્વીકારી છે. અહીં નિયમિતપણે અવેરનેસ કેમ્પ, ધ્યાનના કાર્યક્રમો અને કુદરતી શિક્ષણના કાર્યો પણ ચાલુ રહે છે.
 * દુર્લભ વૃક્ષો: અહીં કુલ ૬૦થી વધુ પ્રકારના દુર્લભ (Rare), સંકટગ્રસ્ત (Endangered) અને નાશના આરે ઊભેલા વૃક્ષો-છોડનું વાવેતર અને માવજત કરવામાં આવી છે. જેમાં મુખ્યત્વે એડનસોનિયા ડીજીટાટા (રૂખડો), ફિકસ કૃષ્ણા (કૃષ્ણ વડ), સફેદ પીપળો, ડુરિયો ઝિબેથિનસ (ડુરિયન), રેઇનબો યુકેલિપ્ટસ જેવી પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
 * ઇકોલોજીકલ ડિઝાઇન: વૃક્ષો-છોડને યોગ્ય અંતર (૩-૫ ફૂટ) તેમજ એકબીજાને ઉપયોગી 'મિત્ર પ્રજાતિઓ'ના સંયોજનથી વાવેતર કરાયું છે. હાર્ટફુલનેસની ડિઝાઇન ફ્રેમવર્ક અનુસાર ઊંચી, મધ્યમ અને ઓછી ઊંચાઈવાળા વૃક્ષોનું સ્તરીય મિશ્રણ કરીને જૈવવિવિધતા વધારવામાં આવી છે.
 * નવીન સિંચાઈ: પાણીના કાર્યક્ષમ ઉપયોગ માટે માઇક્રો-સિંચાઈ (ટપક પદ્ધતિ) અને વરસાદી પાણીના સંચયની વ્યવસ્થા અપનાવવામાં આવી છે. માટીને કમ્પોસ્ટ, વર્મી કમ્પોસ્ટ અને જીવામૃતમથી સમૃદ્ધ બનાવવામાં આવી છે.
જામનગર મહાનગર પાલિકાનો સહયોગ
જામનગર મહાનગર પાલિકા દ્વારા પણ આ મહત્ત્વાકાંક્ષી કાર્યમાં અતિમહત્વનો સહયોગ પૂરો પાડવામાં આવ્યો છે, જેમાં પાણી, સુરક્ષા માટે ચેન લિન્ક ફેન્સીંગ અને ચોકીદાર કેબિન જેવી સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી છે. ત્રણેય વનો ખાતે પર્યાવરણને અનુકૂળ ડિઝાઇન પર વોકવે, ધ્યાન બોન, યોગા ઝોન, બાળકોને રમવાની જગ્યાઓ, રેસ્ટરૂમ્સ જેવી જરૂરી નાગરિક સુવિધાઓ તૈયાર થઈ રહી છે. આ સ્થળ પૂર્ણ થયે જામનગરની જનતાને હરવા-ફરવા માટે ત્રણ રમણીય સ્થળો ઉપલબ્ધ થશે.
આ અનોખા પ્રયાસને પગલે ૯૦% થી વધુ સર્વાઇવલ રેટ હાંસલ થયો છે. 'સહજ વન' નું લક્ષ્ય જામનગરને ટકાઉ અર્બન ફોરેસ્ટ્રીનું રાષ્ટ્રીય તેમજ વૈશ્વિક મોડેલ બનાવવાનું છે, અને ભવિષ્યમાં પક્ષી ગણતરી તથા ભૂગર્ભજળ રિચાર્જ જેવા આવશ્યક કાર્યો પણ શક્ય બનશે. (તસ્વીરો - કિંજલ કારસરિયા, જામનગર)