નવી દિલ્હી : અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) સરકાર અને મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુના પરિવારને સરકારી કોન્ટ્રાક્ટ આપવામાં પક્ષપાત કરાયો હોવાના ગંભીર આરોપો પર મંગળવારે સુપ્રીમ કોર્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે સરકારનો જવાબ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે મુખ્યમંત્રીના પરિવારને મોટી સંખ્યામાં કામો આપવામાં આવ્યા છે, જે એક સ્વીકાર્ય હકીકત છે.
ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ અને ન્યાયાધીશ સંદીપ મહેતાની બેન્ચે અરુણાચલ સરકાર પાસેથી વિગતવાર સોગંદનામું માંગ્યું છે.
'વિશ્વાસની બહાર' ટેન્ડરની પેટર્ન
અરજીકર્તા NGO (સેવ મોન રિજન ફેડરેશન અને વોલન્ટરી અરુણાચલ સેના) વતી વકીલ પ્રશાંત ભૂષણે આંકડા ટાંકીને કોર્ટને જણાવ્યું કે:
કોન્ટ્રાક્ટની સંખ્યા: તવાંગ જિલ્લામાં છેલ્લા 10 વર્ષમાં મુખ્યમંત્રીના પરિવાર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓને ₹188 કરોડના 31 કોન્ટ્રાક્ટ અને ₹2.61 કરોડના વર્ક ઓર્ડર આપવામાં આવ્યા હતા.
નાના કામો: ₹50 લાખથી ઓછા મૂલ્યના કામો ટેન્ડર વિના જ સીધા આપવામાં આવ્યા હતા.
સૌથી ગંભીર મુદ્દો એ હતો કે મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં ફક્ત બે જ કંપનીઓએ ટેન્ડર ભર્યા હતા. વકીલ ભૂષણે આરોપ લગાવ્યો કે મુખ્યમંત્રી સાથે સંકળાયેલી કંપની અન્ય કંપની કરતા માત્ર 0.01% ઓછા દરે ટેન્ડર ભરતી અને કામ મેળવી લેતી.
કોર્ટે આ પેટર્ન પર ગંભીર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું કે, "ટેન્ડર રકમમાં આટલો નાનો તફાવત વિશ્વાસની બહાર છે."
સરકારની દલીલ: સ્થાનિક વસ્તીનો વિશ્વાસ
રાજ્ય સરકારે પોતાના અગાઉના સોગંદનામામાં દાવો કર્યો હતો કે સ્થાનિક વસ્તી દ્વારા જે કંપનીઓ પર વિશ્વાસ કરવામાં આવે છે, તેમને કોન્ટ્રાક્ટ આપવામાં આવ્યા હતા. સરકારની દલીલ હતી કે મુખ્યમંત્રી અને તેમની પત્નીની માલિકીની કંપનીઓ પણ તે જ વિસ્તારની હોવાથી તેમને વિશ્વસનીય માનવામાં આવે છે.
જોકે, આ દલીલ કોર્ટના સંતોષ માટે પૂરતી નહોતી.
કોર્ટે તમામ જિલ્લાઓની માહિતી માંગી
બેન્ચે અરુણાચલ સરકારને આ સમગ્ર મામલે પારદર્શિતા લાવવા માટે કડક આદેશ આપ્યો છે અને 8 અઠવાડિયામાં સોગંદનામું દાખલ કરવા જણાવ્યું છે. આ સોગંદનામામાં નીચે મુજબની માહિતી માંગવામાં આવી છે:
1.    સમયગાળો: 2015 થી 2025 સુધીના તમામ કોન્ટ્રાક્ટની વિગતો.
2.    વિસ્તાર: માત્ર તવાંગ જ નહીં, પરંતુ તમામ જિલ્લાઓમાં આપવામાં આવેલા કોન્ટ્રાક્ટની વિગતો.
3.    કંપનીઓ: મુખ્યમંત્રી અથવા તેમના પરિવારના સભ્યો સાથે જોડાયેલી કંપનીઓને આપવામાં આવેલા તમામ કોન્ટ્રાક્ટની વિગતો.
આ કેસની આગામી સુનાવણી 3 ફેબ્રુઆરીએ થશે.
બીજા સૌથી ધનિક મુખ્યમંત્રી
એડીઆર (ADR) રિપોર્ટ મુજબ, પેમા ખાંડુ ₹332 કરોડની સંપત્તિ સાથે ભારતના બીજા સૌથી ધનિક મુખ્યમંત્રી છે. 2024માં તેમની સંપત્તિમાં 100%નો વધારો થયો હતો. અરજદારોના જણાવ્યા મુજબ, ખાંડુના પરિવારની ચાર કંપનીઓને એક દાયકામાં તવાંગમાં ₹380 કરોડથી વધુના કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યા છે.
આ કંપનીઓ તેમની પત્ની ત્સેરિંગ ડોલ્મા (બ્રાન્ડ ઇગલ્સ અને ફ્રન્ટિયર એસોસિએટ્સ), તેમના પુત્ર તાશી ખાંડુ (આરડી કન્સ્ટ્રક્શન્સ) અને તેમના ભત્રીજાની પત્ની નીમા ડ્રેમા (એલાયન્સ ટ્રેડિંગ) સાથે જોડાયેલી હોવાનું કહેવાય છે. અગાઉ, CAG એ પણ ઘણા કેસોમાં વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. આ સમગ્ર મામલો સત્તાના દુરૂપયોગ અને સરકારી કોન્ટ્રાક્ટમાં પક્ષપાત તરફ નિર્દેશ કરે છે.